Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/1289 K.2025/1442

Av. ... DAVALI : 2- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 3- ... İHBAR OLUNAN : 1- ... VEKİLİ : Av. ... İHBAR OLUNAN : 2- ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Tazminat (Haksız fiilden kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 12.06.2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 12.06.2025

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.11.2022 tarih ve 2021/1007 Esas, 2022/957 Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... ait davalı ...'un idaresindeki ... plakalı otobüsün 29/01/2021 tarihinde ... şubesine çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kazanın ardından Adana 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/11 D.İş dosyası üzerinden olay yerinde delil tespiti yapıldığını, yapılan incelemede zarar gören şubenin mekanik tesisat malzemelerinin piyasa rayiç bedelinin 15.668,40 TL, elektrik elektronik tesisat malzeme değerinin 16.898,03 TL olduğunu, şubede bulunan yapı hasarı tutarının ise yıpranma yapı düşüldükten sonra 63.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini,

anılan zararlara istinaden davalılardan zararlarının tanziminin istenildiğini, sigorta şirketinin ödeme yapmadığını ve herhangi bir cevap vermediğini, davalı ...'nin ise tazmin talebinin sigorta şirketine yöneltilmesi gerektiğinin belirtildiği ve ödeme taleplerinin reddedildiğinin belirtildiğini, sürücünün tek taraflı kazada %100 kusurlu olduğunu, şirket zararının davalılarca karşılanmadığını,

oluşan zarar ve yapılan masraflar kapsamında fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla 30.000,00 TL'nin işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 16.09.2022 tarihli dilekçesi ile dava değerini 102.039,57 TL'ye ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; belediyenin meydana gelen kazada sorumluluğunun bulunmadığını, davacı tarafından talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, bu miktarı kabul etmediklerini, davacının buna ilişkin taleplerinin de reddine karar verilmesini, trafik kazası tespit tutanağı ve bilirkişi raporlarınında yapılan tespit ve hazırlanan raporları kabul etmediklerini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan iş bu davanın öncelikle zaman aşımı, husumet ve görev nedeniyle usulden reddini, müvekkili idarenin hiçbir kusuru olmaması nedeniyle de esastan reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini ve ayrıca 07/03/2022 tarihli dilekçe ile davanın ... 'ye ihbarını talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkil şirketi nezdinde 25/11/2020-2021 vadeli, ... nolu ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğinden davanın reddini, davanın esasa girilmeksizin zamanaşımı ve dava şartı sebebi ile reddini, müvekkili şirketin davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, davanın ...'a ihbarını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, açılan davanın kısmen kabulü ile; 96.196,43 TL'nin davalılardan ... A.Ş. yönünden (poliçe limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla) temerrüt tarihi olan 28/04/2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 29/01/2021 tarihinden itibaren; işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği görüldü.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı ... vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil belediyenin KTK madde 85 gereği üzerinde bulunan sorumluluğu bahsi geçen trafik sigortası kapsamında sigorta şirketine devretmiş sayılmakta olduğunu, Adana 7. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/11 sayılı Değişik iş sayılı tespit dosyasında oluşan tespit hükümlerine ve sigortanın kabul ettiği zarar miktarına göre (25/11/20-2021 vadeli ... nolu ZMMS poliçesi kapsamında) toplamda 67.583,85 TL'nin yapı sahibine ödendiğini, devamında kiracı olan davacı tarafın aynı kazaya ve aynı maddi zararın tazminine ilişkin eldeki davayı açtığını,

sigorta şirketine yapılan başvuru sonucu ödenen tazminat miktarı ile bu dava sonucunda hüküm altına alınan tazminat miktarlarının aynı konu hakkında olduğunu ve tahsilde tekerrüre sebebiyet vermekte olduğunu, davacının talep ettiği avans faizi tutarında faiz kararını da kabul etmediklerini, kamu kurumu niteliği haiz bulunan müvekkil belediyenin haksız fiil sorumlusu olmasının hukuka uygun düşmediğini, yerel mahkemenin toplamda 96.196,43 TL tutarında bir zarara ilişkin hüküm kurduğunu ancak tespit dosyasında hesaplanan 63.000,00 TL tutarındaki zarar kalemleri ile aynı kalemlerin tazmin edildiğini,

bu iki durum arasında ayrım yapılmadan karar verilmesinin ve tahsilde tekerrüre gidilmesinin kanuna ve hukuka açıkça aykırılık teşkil ettiğini, davacının eldeki davayı diğer davalı ...nın aynı konuda aynı zarar kalemlerinin sigorta poliçesi kapsamında tazmini için ödediği ... adlı yapı sahibinden istemek zorunda olduğunu, davacı ile dava dışı ... arasında kira sözleşmesi mevcut olup, iş bu yapı ile ilgili olarak yapılacak masraf ve giderlerin kimin sorumluluğunda olduğu belirlenmiş olup kendi iç hukukları olduğunu, en başında yapılması gerekenin,

davanın davacı tarafından ... ve diğer davalı ...ya karşı açılması olduğunu ve davaya konu oluşan maddi zararın, kazaya karışan ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası tarafından hali hazırda ödenmiş olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

Karara karşı davalı ...

A.Ş. vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; hasar dosyası kapsamında hasara yönelik gerekli tüm araştırmalar yapılmış, eksper raporu temin edilmiş ve yapılan hesaplama doğrultusunda, 67.583,85 TL'nin 16.04.2021 tarihinde bina maliki ...'a ödenmiş olduğunu ve müvekkili şirketin poliçeden kaynaklı tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunu, davacı tarafın dava konusu binada kiracı sıfatı ile iş yeri işletmekle olup kira konusu taşınmaza yapmış olduğu faydalı ve zorunlu masrafları sadece kiraya veren taraftan talep edebileceğini,

taraflar arasında yapılan kira sözleşmesinin 3. kişi sıfatında yer alan müvekkili şirketi bağlamayacağını ve bu nedenle müvekkili şirket açısından pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden red kararı verilmesinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte tavzih taleplerinin kabul edilmemesi neticesinde infaz aşamasında hukuki ihtilafın oluşacağının açık olduğunu, dava sonucunda gerekçeli kararın hüküm bölümünde maddi tazminat, harç, vekalet ücreti ve yargılama gideri yönünden müvekkili sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olduğunun belirtilmiş ancak miktar belirtilmemiş olmasının hatalı olduğunu,

poliçe limitinin 82.000,00 TL olduğu dikkate alındığından kabul anlamına gelmemek kaydıyla poliçe limitinden kalan sorumluluklarının en fazla 14.416,15 TL olmasının gerektiğini, müvekkili şirketin poliçe limiti ile sınırlı olduğuna karar verilmesine rağmen 96.196,43 TL'nin kabul edilmesi ve müvekkili şirket lehine vekalet ücretine yanlış hükmedilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirket aleyhine hükmedilen harç ve yargılama giderlerinin de hatalı olduğunu, faiz türü ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu,

davadan önce müvekkili şirkete usule uygun başvuru olmadığından müvekkili şirketin temerrüde düşmesi söz konusu olmadığından müvekkili şirketin faiz sorumluluğunun doğmamış olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

Karara karşı katılma yolu ile istinaf başvurusunda bulunan davacı vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararında hiçbir hukuki gerekçelendirme yapılmaksızın, hazırlanmış olan rapora yönelik hatalı olarak kamera ve alarm sisteminin dahil edilmediği (A durumu)'nun hükme esas alınmış olduğunu, şubede kullanılan kamera ve alarm sistemine ait faturaların ve MDV listeleri dosyada mevcutken, ilk derece mahkemesince bu hususun gözetilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, Adana 7. Sulh Hakimliğinin 2021/11 d. iş sayılı delil tespiti dosyasına da taraflarınca 2.168,10 TL masraf yapılmış olup mahkemece bu hususun da hatalı bir şekilde değerlendirilmiş olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasına bağlı oluşan tazminat (haksız fiilden kaynaklanan) davasıdır.

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... vekili, davalı ... A.Ş. vekili ve katılma yolu ile davacı vekili istinaf etmiştir.

Davalı ...'nın husumete yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde:

2918 Sayılı KTK'nun 85 /1 maddesinde; " Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adıaltında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."

2918 Sayılı KTK'nun 88 /1 maddesinde; "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur."

2918 Sayılı KTK'nun 90 /1 maddesinde; "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."

2918 Sayılı KTK'nun 91 /1 maddesinde; - (Değişik madde: 17/10/1996 - 4149/33 md.) "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."

Yukarıdaki yazılı kanun normları karşısında, birden çok kimsenin birlikte neden oldukları zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK. 50. maddesi ya da birden çok kimsenin değişik nedenlerle meydana getirdikleri aynı zarardan sorumluluklarını düzenleyen BK. 51. maddesi uyarınca ve aynı yasanın 142. maddesi hükmüne dayanarak davacı, zararının tümünü müteselsil sorumlulardan biri aleyhine açacağı bir dava ile isteyebileceği gibi, sorumluların hepsi aleyhine açacağı tek bir dava ile de talep edebilir.

Somut olayda, ...'nın işleteni olduğu ... plakalı otobüsün, davalı sürücü ...'un sevk ve idaresinde iken 29/01/2021 tarihinde ... Şubesine çarpması sonucu gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle oluşan zarar ve yapılan masraflar kapsamında, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 30.000,00-TL'nin işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte; davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep etmesinde hukuki yararı bulunduğundan davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusu haksız bulunmuştur.

Davalı ... ve davalı ... A.Ş. vekilinin gerçekleşen zararın bir kısımının ödendiğine, davacı vekilinin bir kısım zararın dikkate alınmadığına yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Gerçekleşen kaza neticesinde dosya içinde mevcut 30.06.2022 havale tarihli ek bilirkişi raporuna göre; davacının kiracı olarak bulunduğu taşınmazda zarar meydana geldiği ve zarar kalemlerinin üç başlık altında toplandığı bunların sırası ile;

- Davacının iş yerinde sürdürdüğü işe özgü olarak kullanımında olan, kamera birleşenleri de dahil olmak üzere elektirik - elektronik aksamdan kaynaklanan zararın 20.573,17 TL olduğu,

- Davacının iş yerinde sürdürdüğü işe özgü olarak kullanımında olan, makina imalatlarıyla ilgili oluşan zararın; 15.668,40. TL olduğu,

- Davacının kullanımında olan ve fakat kiracı olarak bulunduğu taşınmazın zarar gören İnşaat imalatları ile ilgili zarar miktarının ise 63.630,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Böylece gerçekleşen bu kaza nedeni ile toplam; 99.871,57 TL zarar oluştuğu tespit edilmiş olup, teknik, bilimsel verilere dayalı ve objektif olarak hazırlanmış, denetime açık olan iş bu raporların hükme esas alınması yerinde görülmüştür.

Ancak, davacının kullanımında olan ve fakat kiracı olarak bulunduğu taşınmazın zarar gören İnşaat imalatları ile ilgili zarar miktarının ise 63.630,00 TL için, dava dışı taşınmaz maliki ... tarafından davalı ... A.Ş.'ye 10.03.2021 tarihinde başvurusu üzerine vekili Av. ...'a 16.04.2021 tarihinde 202110111615-1 numaralı hasar dosyası kapsamında 67.583,85 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin de taşınmazın zarar gören İnşaat imalatları ile ilgili olduğu dosya içinde mevcut 09.02.2021 tarihli davalı ... A.Ş. Experleri tarafından belirlenmiştir. Bu durumda tazmin olunan iş bu zarar kalemi yönünden yeniden hüküm kurulması hatalı görülmüştür.

Bu durumda, davacının iş yerinde sürdürdüğü işe özgü olarak kullanımında olan, kamera birleşenleri de dahil olmak üzere (ve fakat taşınmazın zarar gören İnşaat imalatları dahil edilmeksizin) bakiye zarar miktarının; 36.241,57 TL olduğu anlaşılmıştır.

Neticeden davacı vekili ve davalılar vekillerinin bu husustaki istinaf başvuruları haklı bulunmuştur.

Davalı ... A.Ş. bakiye poliçe limiti ile sorumlu olduğuna yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Somut olayda, konusu kazaya karışan ...

plakalı araç, davalı şirket nezdinde 25/11/2020-2021 vadeli, ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalıdır. İş bu poliçeden dolayı sorumluluğu, maddi zararlarda kaza başına, kaza tarihi olan 29.01.2021 tarihi itibariyle azami 86.000,00 TL ile sınırlıdır.

Davaya konu kaza nedeniyle dava dışı taşınmaz maliki ... tarafından davalı şirkete 10.03.2021 tarihinde; Adana 3. Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/11 D. iş sayılı tespit davası bilirkişi raporları ve yapım ve onarıma ilişkin toplam 124.132,86 TL tutarlı faturalar ile başvuru yapmış, başvuruya ilişkin hasar dosyası kapsamında hasara yönelik gerekli tüm araştırmalar yapılmış, eksper raporu temin edilmiş ve yapılan hesaplama doğrultusunda, 67.583,85 TL'nin 16.04.2021 tarihinde bina maliki dava dışı ...'a ödenmiştir.

Davalının sorumluluğu kalan poliçe limiti ile sınırlı olup; bu miktarın 18.416,15-TL olup, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.

Davalı ... ve davalı ... A.Ş. vekilinin hükmedilen faiz türüne ve tarihine yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Dava trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Davanın bu niteliğine göre haksız eylemden kaynaklandığı ve fakat davanın tacir olduğu, göre dava konusu alacak ticari niteliktedir. Bu nedenle, yazılı şekilde belirtilen tarihte ticari faiz yürütülmesi gerekir. Bu nedenle davalılar vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2016/15730 esas 2017/1644 karar sayılı ilamı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2011/14951 esas ve 2012/14715 karar sayılı ilamı)

Davacı vekilinin yargılama giderlerine yönelik istinaf başvurusuna yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Davacı vekilinin, Adana 3. Sulh Hukuk Mahkemesi 2021/11 D. iş sayılı tespit davası dosyasındaki yargılama giderlerinin, toplam yargılama giderlerine eklenmemesine yönelik istinaf başvurusu haklı bulunarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

Yukarıda açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davalı ... vekili, davalı ... A.Ş. vekili ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.