Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/2544 K.2025/2749

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/12/2019 tarih ve 2022/... Esas, 2023/... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı taraf aleyhine rücu yoluyla tazminat davası açmıştır. Dilekçeye göre; ... plakalı aracın 20.12.2017/2018 dönemi kasko sigortası davacı tarafından düzenlenmiştir. 30.10.2018 tarihinde ... idaresindeki sigortalı araç ... Mahallesi Saypınar mevkiinde ön göğüs ve motor kısmından alev alarak yanmıştır. Olay nedeniyle ... numaralı hasar dosyası oluşturulmuş ve sigortalı ... Tur. Ltd.

Şti’ne 17.04.2018 tarihinde 123.000 TL ve 20.04.2018 tarihinde 277.000 TL hasar tazminatı ödenmiştir. Davalılardan ... AŞ aracın üreticisi, diğer davalı araca damper ve tesisatını yapan firmadır. Yapılan ekspertiz incelemesi ile araçtaki yangının elektrik tesisatındaki kısa devreden kaynaklandığı, kısa devrenin de üretim hatası veya damper tesisatı kaynaklı olabileceği belirlenmiştir. Aracın sovtajından elde edilen 80.100 TL dava konusu tazminat isteminden mahsup edilmiştir.

Bakiye 319.900 TL zarardan her iki davalının sorumlu olduğu ileri sürülerek 319.900 TL’nin ödeme tarihinden (17.04.2018 tarihinde 123.000 TL ve 20.04.2018 tarihinde 277.000 TL) itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte müteselsil olarak davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş vekili karşı dava dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Ankara mahkemeleri olduğunu, davacı taraf araç sahibine 17.04.2018 ve 20.04.2018 tarihlerinde ödeme yapmasına rağmen TTK 23/c maddesine göre davalı üreticiye karşı ayıp ihbarında bulunmamıştır. Dava ise rizikodan 3 yıl sonra açılmıştır. Bu nedenle esasa girmeksizin davanın reddi gerekmektedir.

Ekspertiz raporunda araca monte edilen araç takip sistemi (ARVENTO) bağlantısının hatalı olduğu (profesyonelce olmadığı, bantlama şeklinde yapıldığı) belirtilmesine rağmen bu şirkete karşı dava açılmamıştır. Bunun dışında aracın damper elektrik aksamı da ... genel kurallarına aykırı bir şekilde yapılmıştır. Aracın orijinal kabloları kesilerek/sökülerek bu iki montaj işlemi yapılmıştır. Bu müdahaleler nedeniyle ...

AŞ’nin garanti yükümlüğünün sona erdiği belirtilerek yetki ve esastan davanın reddi talep edilmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili; sigortalı aracın yangın hasarı nedeniyle yasal süresi içerisinde davalılara ayıp ihbarı yapıldığını, aracın henüz bir yaşında olması ve hasarın hareket halindeki aracın elektrik aksamında bulunan kabloların şase yapması sonucu çıktığı ve araca komple sirayet ettiğinin tespit edildiği,

karara esas alının bilirkişi raporunun hüküm kurmaya el verişli olmadığını, teknik bilgi ve açıklama yapılmaksızın sadece sonuç açıklayan bilirkişi raporunun kabul edilmesinin mümkün olmadığını, aracın elektrik tesisatının birçok yerinde kısa devre emaresi olan kablo boncuklanmaları tespit edildiğini, bu izlerin aracın fabrika çıkışı standart ekipmanlarında olduğuna yönelik tespitler değerlendirilmeksizin ve ayrıca sigortalısı tarafından davalıdan alınan ikinci aracın aynı nitelikte olmasına rağmen,

hasar meydana gelmemesi ve her iki aracın da bir yaşında olması hususları incelenmeksizin sadece dava dosyasına sunulan evraklar üzerinden eksik incelemeye tabi tutulduğu, bilirkişi heyet raporunun kendi içerisinde çelişkilerle hazırlandığını belirterek İstinaf incelenmesinden geçmek sureti ile davacı ... Sigorta A.Ş lehine kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK 1472 maddesi uyarınca kasko sigortacısı olan davacının, sigortalısına ödediği hasar bedeli için sorumlularına rucü istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş kararı davacı vekili istinaf etmiştir. Davacı vekilinin istinafının incelenmesinde:

20.12.2017/2018 dönemi kasko sigortacısı davacı şirket olan... plakalı araç 30.10.2018 tarihinde ... idaresinde iken ... Mahallesi Saypınar mevkiinde ön göğüs ve motor kısmından alev alarak yandığı, olay nedeniyle ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğu ve sigortalı ... Tur. Ltd. Şti’ne 17.04.2018 tarihinde 123.000 TL ve 20.04.2018 tarihinde 277.000 TL hasar tazminatı ödendiği, Davalılardan ...

AŞ'nin aracın üreticisi, diğer davalı Hidro Saner firmasının araca damper ve tesisatını yapan firma olduğu, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde araçtaki yangının elektrik tesisatındaki kısa devreden kaynaklandığı ve kısa devrenin de üretim hatası veya damper tesisatı kaynaklı olabileceğinin anlaşıldığı, aracın sovtajından elde edilen 80.100 TL dava konusu tazminat isteminden mahsup edildiği,

bakiye 319.900 TL zarardan her iki davalının sorumlu olduğu ileri sürülerek 319.900 TL’nin ödeme tarihinden (17.04.2018 tarihinde 123.000 TL ve 20.04.2018 tarihinde 277.000 TL) itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili talebiyle eldeki dava açılmıştır.

İlk derece mahkemesince; yangının sigortalı aracın üretiminden kaynaklandığı iddiasının ispatlanamadığı, davalı ... ... ltd. Şti'nin de araçtaki sistemi yapan firma olduğu hususunda delil olmadığı, davacı vekilince bu iddianın da ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece alınan; Bilirkişiler B. Balsever Soylu, Dr. T. Özgür ve Prof. Dr. A. Keskin imzalı 25.05.2023 tarihli raporda;

"a- Araç üreticisinin sorumluluğu yönünden; yangının üretimden kaynaklı teknik bir ayıp veya aksaklık nedeniyle meydana geldiği konusunda delil bulunmamaktadır.

b- Yangın sürücü hatasından kaynaklanmamıştır.

c- Damper tesisatı bağlantıları üretici firma standartlarına uygun yapılmamıştır. Bu aykırılığın yangına neden olma ihtimali bulunmaktadır.

d- Araca sonradan eklenen araç takip sisteminin elektrik tesisatı bağlantıları üretici firma standartlarına uygun yapılmamıştır. Bu aykırılığın yangına neden olma ihtimali bulunmaktadır.

e- Araçtaki damper tesisatı bağlantısı ve takip sistemi bağlantısının yangın olayına eşit derecede etken olduğu düşünülmektedir.

f- Yangın nedeniyle oluşan hasar miktarı 395.963,33 TL hesaplanmıştır. Riziko tarihindeki aracın hasarsız değeri 400.000 TL’dir. Buna göre aracın pert yapılması uygundur. Aracın hurda değeri 80.100 TL’dir. Sovtaj (hurda) mahsubu sonrası bakiye zarar 319.900 TL’dir.

g- Poliçe teminatı içerisinde ‘yangın’ rizikosu bulunmaktadır. Sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında sigortalıya 17.04.2018 tarihinde 123.000 TL ve 20.04.2018 tarihinde 277.000 TL ödeme yapılmıştır. Yapılan ödemeyle sigorta şirketi TTK 1472 maddesi uyarınca ödeme nispetinde sigortalısının haklarına halef olmuştur." denilmiştir.

Davalı ... firması kazadan sonra bilirkişi görevlendirmiş, hazırlanan 21.03.2019 tarihli araştırma raporunda; “…incelemeler sonucu fotoğraflarda da görüleceği üzere aracın elektrik tesisatının birçok yerinde kısa devre emaresi olan kablo boncuklanmaları tespit edilmiştir. Bu izler aracın fabrika çıkışı standart ekipmanlarında olduğu gibi, sonradan eklenen damper tesisatı ve araç takip sistemi bağlantılarında da mevcuttur.

Zira aracın göğüs kısmında 20’den fazla noktada kısa devre olduğu görülmektedir…" denilmiş devamında -özetle- "hasara uğrayan araçla aynı ikiz bir aracın incelendiği ve ek tesisatların (damper ve takip cihazı) fabrika çıkış orjinal bağlantılar ile aynı kablo yolu ve bağlantılar üzerinden bağlandığı ve kısa devreye sebep olan noktanın tespitini imkansız hale getirdiği... "takip cihazı bağlantısının profesyonelce olmadığı ve bantlama sistemi ile yapıldığı,

(resimlerin incelenmesinde orjinal kabloların kesilerek montajlama yapıldığı ve ardından siyah bantla kapatıldığı görülmektedir)" damper elektrik aksamının ... genel kurallarına aykırı olarak yapıldığı, ilgili şirketlerden onaylı şema talep edildiğinde elektrik şemalarının olmadığı yahut kendilerine gönderilmediği" belirtilmiştir.

Görüldüğü gibi hem araştırma raporunda hem de bilirkişi raporunda yangına üretim hatasından kaynaklı bir arızanın neden olduğuna dair bir belirleme olmadığı, davacı vekilinin iddia ettiği hususun ("aracın elektrik tesisatının birçok yerinde kısa devre emaresi olan kablo boncuklanmaları tespit edilmiştir.

Bu izler aracın fabrika çıkışı standart ekipmanlarında olduğu gibi, sonradan eklenen damper tesisatı ve araç takip sistemi bağlantılarında da mevcuttur." ifadesinin) araçta üretim hatası bulunduğu ve yangının bu nedenle çıktığı şeklinde değerlendirilmesine imkan vermeyeceği, nitekim araştırma raporunun devamında tespit edilen eksiklik ve hatanın sigortalı aracın ikizinde olmadığı gibi sonradan yapılan ekleme nedeniyle ortaya çıktığı belirlenmiş olup davacı vekilinin bu raporlardaki tespitlerin aksine iddiasını destekleyen bir delil sunamadığı anlaşıldığından mahkemece davanın ... firması yönünden reddine karar verilmiş olması yerindedir.

Davacı vekilinin bu yöndeki istinafı yerinde bulunmamıştır.

Davalı ... Ltd. Şti yönünden yapılan değerlendirmede:

Mahkemece damper ünitesinin ... Ltd. Şti tarafından yapıldığına ilişkin tek delilin hasar dosyası içerisinde bulunan Necmi Koçoğlu imzalı 21.03.2018 tarihli ‘Araştırma Raporu’ ve ekspertiz raporundaki hiçbir belgeye/delile dayanmayan görüşü olduğu gerekçesiyle bu davalı yönünden de davanın reddine karar verilmişse de bu değerlendirme dosya kapsamı ile uyumlu değildir.

Öncelikle, adı geçen araştırma raporunda damper ünitesinin davalı ... Ltd. Şti tarafından yapıldığı açıkça belirlenmiş ve belirtilmiştir. Diğer yandan; Davalı ... Ltd. Şti firmasına davacı tarafından gönderilen ödeme talepli yazıya, 12.07.2018 tarihli cevabi yazı ile; "Hasarı meydana getiren araç yangını ile şirketimizin hiçbir ilgisi bulunmamaktadır. Ödeme yapmayacağımızı cevaben bildiririz." şeklinde cevap verilmiştir.

Görüldüğü gibi firma damper ünitesinin kendileri tarafından yapılmadığını savunmamış, "araç yangını ile şirketimizin hiçbir ilgisi bulunmamaktadır" demek suretiyle yangından kaynaklı sorumluluklarının olmadığını savunmuştur. Davalı firmanın damper ünitesinin davalı Hidro Saner firması tarafından yapıldığını belirleyen araştırma raporu ve davalı firmanın yalnızca sorumluluğu reddeden cevabı birlikte değerlendirildiğinde damper ünitesinin adı geçen davalı firma tarafından yapıldığı hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Mahkemenin aksi yöndeki değerlendirmesi hatalı olmuştur.

Usulüne uygun ve denetime açık 25.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda;

"Damper tesisatı bağlantıları üretici firma standartlarına uygun yapılmamıştır. Bu aykırılığın yangına neden olma ihtimali bulunmaktadır.

Araca sonradan eklenen araç takip sisteminin elektrik tesisatı bağlantıları üretici firma standartlarına uygun yapılmamıştır. Bu aykırılığın yangına neden olma ihtimali bulunmaktadır.

Araçtaki damper tesisatı bağlantısı ve takip sistemi bağlantısının yangın olayına eşit derecede etken olduğu düşünülmektedir.

Yangın nedeniyle oluşan hasar miktarı 395.963,33 TL hesaplanmıştır. Riziko tarihindeki aracın hasarsız değeri 400.000 TL’dir. Buna göre aracın pert yapılması uygundur. Aracın hurda değeri 80.100 TL’dir. Sovtaj (hurda) mahsubu sonrası bakiye zarar 319.900 TL’dir." denilmiştir.

Sigortacının rücusunu düzenleyen TTK 1472. Maddesi şu şekildedir:

"Madde 1472- (1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.

(2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur."

Diğer yandan, davacı vekili dava dilekçesinde sigortalı araçta meydana gelen hasar bedeli için zarar verenlerden müştereken ve müteselsilen tahsil talebinde bulunmuştur.

Müteselsil sorumluluğa ilişkin hukuki sonuçlar BK'nın 61, 62, 106, 155, 162, 163, 166, 168. maddelerinde düzenlenmiştir. Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca müteselsil sorumluluğun bazı hukuki sonuçları vardır.

Müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur.(BK 162/1). Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir.(BK163/1). Borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder.(BK 163/2).

Bilirkişi raporunda "Araçtaki damper tesisatı bağlantısı ve takip sistemi bağlantısının yangın olayına eşit derecede etken olduğu" belirtilmiş olup davacı vekilinin damper tesisatını yapan davalı firmaya başvuru imkanı bulunmaktadır. Davacı tüm zarar verenlere başvurmak zorunda değildir. Bu durumda müteselsil borçlular arasındaki kusur tartışması iç ilişkiye ait olup davacı şirketi bağlamaz.

Sonuç olarak; davacının kasko sigortalısı olan... plakalı araçta 30.10.2018 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle davacı tarafından sigortalı ... Tur. Ltd. Şti’ne 17.04.2018 tarihinde 123.000 TL ve 20.04.2018 tarihinde 277.000 TL hasar tazminatı ödendiği, aracın sovtajından elde edilen 80.100 TL dava konusu tazminat isteminden mahsup edildiğinde davacının bakiye zararının 319.900 TL olduğu, bu zarardan davalı ... Ltd. Şti'nin müteselsil borçlu olarak sorumlu olduğu, davacının bu zararı son ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte talep edebileceği anlaşılmış olup, davanın davalı ... Ltd. Şti yönünden kabulü gerektiği halde reddine karar verilmiş olması hatalı olmuştur. Davacı vekilinin istinafı bu davalı yönünden yerindedir.

HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

Yukarıda açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.