İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/2548 K.2025/2300

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

08/03/2019 tarihinde 10HF 252 plakalı araç ile ... plakalı araçların karıştığı trafik kazası sonucu hazar bedelinin ... plakalı aracın sigortacısı olan davalı şirketçe ödendiği ve ... plakalı araç sürücüsü olan müteveffa ... 'nün kaza sırasında alkollü olduğu gerekçesi ile ödenen hasar bedelinin işlemiş faiziyle birlikte müteveffanın mirasçılarından rücuen tahsilinin talep edildiğini, bu amaç ile mirasçılar aleyhine Burhaniye İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, müteveffanın kaza ile herhangi bir kusurunun bulunmadığını ve kaza sırasında alkollü olmadığını belirterek başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulüne, davacıların Burhaniye İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra dosyasından borçlu olmadıklarının tespitine, davacıların kötü niyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın gerçekleşmesinde alkolün münhasıran etkisinin bulunmadığı yönündeki mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, ZMSS Genel Şartlar uyarınca sigortalı araç sürücüsünün yasal sınırın üzerinde alkol almış olmasının bile tek başına rücu sebebi iken sigortalı aracın sürücüsü alkollü olarak araç sürmesi sonucu kaza yapmış ve kazada asli ve tam kusurlu bulunduğunu, Genel Şartlar uyarınca alkollü araç kullanımı tek başına rücu sebebi olup alkolün güvenli sürüş yeteneğini ortadan kaldırıp kaldırmamasını aramadığını,

meydana gelen kazada müvekkili şirketçe yapılan ödemenin ZMSS Genel Şartlarına göre sigortalı araç sürücüsünün mirasçıları davacıdan rücuen tahsili gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.2918 sayılı KTK'nın 95/2. maddesinde.

"Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." hükmü ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4/2 maddesinde.

“Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” düzenlemesi mevcuttur.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması,

sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840. YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212. YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18. YHGK 14.12.2005 gün ve 2005/11-624-713. YHGK 10.12.2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları).

ZMMS'de sigortacının rücu hakkı, TTK’nın 1301/2. maddesi, 2918 sayılı KTK'nın 95/2. maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur.

Davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak verildiği kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Dava, 08/03/2019 tarihinde ... plaka sayılı araçlar arasında meydana gelen trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç için ödenen hasar bedelinin kendi sigortalısına ait ... plakalı araç sürücüsünün mirasçılarından tahsiline ilişkin Burhaniye İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan icra takibi nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir. Davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen poliçe ve hasar dosyası incelendiğinde; poliçenin 06/01/2019-2020 tarihleri arasında geçerli olduğu, sigortalısının Balıkesir ... Turizm Taşımacılık İnş. Tic. Ltd. Şti., sigortalanan aracın ... plakalı araç olduğu anlaşılmıştır. 9. ATM 'nin 2021/562 Esas sayılı dosyasında davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından davacılar aleyhine aynı kazaya ilişkin farklı alacak kaleminden kaynaklı takip yapıldığı, yargılama neticesinde davanın kabulüne davacıların Balıkesir 2. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilerek kararın kesinleştiği görülmüştür.Kesinleşen İstanbul Anadolu 9. ATM 'nin 2021/562 Esas dosyasında davacıların ..., ... Ve ... Gönüllü ve davalının ...

Sigorta A.Ş. olduğu, davanın 08/03/2019 tarihinde ... plakalı araçlar arasında meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından zarar gören 3.şahsa yapılan ödemenin rücusu için başlatılan Balıkesir 2. İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadıklarının tespitine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verildiği, dosyanın istinaf edilmeden kesinleştiği görülmüştür.Kesinleşen İstanbul Anadolu 9. ATM 'nin 2021/562 Esas dosyasında bilirkişi heyetinden aldırılan 09/02/2022 tarihli raporunda kazanın salt alkol etkisiyle meydana gelip gelmediği hususunda rapor alınmış ve bilirkişi heyeti kazanın salt alkol etkisiyle meydana gelmediği yönünde görüş mütalaa ettiği anlaşılmıştır.Davalı sigorta şirketi rücu istemini ancak sigorta sözleşmesine dayalı olarak sigortalısına yöneltebilecektir.

Davacıların murisi ... ... plakalı aracın sürücüsü ise de; aracın işleteni ve davalının sigortalısı dava dışı Balıkesir ... Tur. Taş. İnş. Tic. Ltd. Şti. olduğu açıktır. Davacıların murisi ile davalı Sigorta Şirketi arasında sigorta sözleşmesi bulunmadığı nedenle davalı Sigorta Şirketi tarafından dava dışı 3.kişilere ödenen tazminatın sürücüden rücuen tahsiline imkan bulunmamaktadır. Mahkemece kazanın

sürücünün münhasıran alkol etkisinde gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış ise de netice itibariyle davanın reddine karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN

1-Davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine, 2-İstinaf aşamasında davalı tarafından yatırılan 738,00 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.24/12/2025