Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1774 K.2025/2354

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 29/05/2025 tarih ve 2025/104 Esas, 2025/429 Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesi ile; müvekkili polis memuru ...'ın dava araç sürücüsü ...'ın kullanmakta olduğu ... plaka sayılı motosiklette yolcu olarak görevini yerine getirirken, ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonetle çarpışması sonucu kazanın meydana geldiği ve işbu kaza neticesinde müvekkilinin ağır şekilde yaralandığı, kazanın meydana gelmesinde yolcu konumunda olan müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığı, kazada ...'ın asli kusurlu, diğer araç sürücüsü ...'in ise tali kusurlu olduğu,

müvekkilinde oluşan bedeli maluliyetle beraber, müvekkildeki yara ve dikiş izleri, kaza sonrası sürekli bir korku içerisinde topluma karışamama ve toplumdan uzak durma gibi kalıcı psikolojik rahatsızlığının da mevcut olduğu, kendi öz güvenini kaybettiği, spor dahi yapamacak duruma düştüğü, bu psikolojik rahatsızlıkları sebebi ile de müvekkilinin Adli Tıp Kurumu tarafından bu hususta inceleme yapılmasının gerektiği, bu nedenlerle öncelikle davanın kabulü ile şimdilik 10.000,00 TL cismani tazminatın davalılardan, 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'den tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu kazaya ilişkin olarak müvekkili sigorta şirketine herhangi bir başvurunun yapılmadığı, hasar dosyasının açılmadığı, müvekkili şirkete gönderilen dava dilekçesi ekinde de zarar ilişkin herhangi bir belgenin yer almadığı, kazaya karışan ... plaklı aracın 19/06/2014-19/06/2015 tarihleri arasında trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, sigorta poliçesinden dolayı sorumluluklarının sigortalılarının kusuru oranında olmak üzere, bedeni zararlarda 268.000,00 TL ile sınırlı olduğu, manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatının dışında olduğu,

dosyanın kusur oranının tespiti için Trafik İhtisas Dairesinden rapor düzenlenmesinin gerektiği, maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Dairesinden rapor düzenlenmesinin gerektiği, tazminat hesaplamasının ise aktüer sıfatına haiz bilirkişi tarafından yapılmasının gerektiği, öncelikle davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece,1-Maddi tazminat talebinin kabulü ile, A-268.000,00-TL Maddi tazminatın dava tarihinden olan 09/12/2015 tarihinden itibaren, işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, B-315.732,07-TL Maddi tazminatın davalı ... sigorta şirketinin poliçe tutarı olan 268.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere, davalı ... Sigorta yönünden dava tarihinden olan 09/12/2015 tarihinden itibaren, davalı ... yönünden 19/07/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, A-25.000,00 TL manevi tazminatın 19/07/2014'ten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı ...

Sigorta A.Ş vekili; maluliyet yokluğu sebebiyle haksız davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, 05.06.2024 tarihli ATK raporunda davacı tarafın maluliyetinin bulunmadığı tespit edildiği, davacı taraf davasını ispat ile yükümlü olduğundan haksız davanın ispat yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olması sebebiyle reddi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, hesaplamada TRH tablosu 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, müvekkil şirketin, kaza tarihindeki kanun ve yönetmeliklerde belirtilen hesaplama yöntemiyle bağlı olduğu,

aksi bir durum hukukun belirlilik ilkesine aykırı olduğunu, tazminat için avans faiz uygulanmasının hatalı olduğunu, mahkemenin ilk kararı sonrasında müvekkili tarafından yapılan ödemenin mahsup edilmesi gerektiğini, icra müdürlükleri teminat mektubunun iadesinde istinaf hükmü aradığından, verilecek hükümle birlikte teminat mektubunun iadesi hususunda da karar verilmesini talep ettiğini belirterek ....

Asliye Ticaret Mahkemesine ait 2022/204 E. - 2024/851 K. Sayılı kararının kaldırılmak suretiyle davanın tümden reddine karar verilmesini tehir-i icra talepli olarak kabul edilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 50, 54/1-3, 55, ve 56. maddeleri kapsamında, trafik kazasına dayalı açılan, çalışma gücünün azalmasından veya yitirmesinden doğan (maluliyet) maddi ve manevi tazminat davasıdır.

İlk derece mahkemesince, maddi tazminat talebi yönünden davanın kabulüne, manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... Sigorta vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde;

19/07/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı resmi motosiklette bulunan sürücü polis memuru ... ile sürücüsü ... olan ... plakalı kamyonetin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında; ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı gerekçesiyle davacı tarafından maluliyet tazminatı ve manevi tazminat istemi ile eldeki dava açılmıştır.

Mahkemece 24/09/2020 tarihli kararla 79.895,34 TL maluliyet tazminatına ve 5.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine dairemizin 01/03/2022 tarihli, 2021/134 Esas ve 2022/486 Karar sayılı kararı ile;

"Davacının geçirmiş olduğu kazanın tarihi olan 19/07/2014 tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 03/08/2013 günlü resmi gazetede yayınlanan Maluliyet Tespit işlemleri Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporunun hazırlanmasının istenilmesi,

ATK tarafından söz konusu yönetmelik hükümlerine göre rapor hazırlanması olanağının bulunmadığının bildirilmesi durumunda ise bu durumda yine kaza tarihi itibari yürürlükte bulunan 30/3/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde düzenlenecek maluliyet raporu alınarak davacının maluliyetinin belirlenmesi ve daha önce alınan maluliyet raporlarına davalı tarafın itirazı bulunup bulunmadığı ve istinaf başvurusu bulunup bulunmadığı değerlendirilerek davacı yönünden usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak değerlendirme yapılması ve bunun sonucuna göre karar verilmesi" gerektiği gerekçesiyle kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince bunun üzerine alınan;

-İstanbul Adli Tıp Kurumunun 31/10/2022 tarihli maluliyet raporu ile; Davacının 4.2 oranında meslekle kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, kişinin tüm vücut engellilik oranının %0 (sıfır) olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 18 aya kadar uzayabileceği kanaatini bildirir rapor düzenlenmiştir.

-İstanbul Adli Tıp Kurumunun 23/08/2023 tarihli maluliyet raporu ile; Davacının %8 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, kişinin tüm vücut engellilik oranının %0 (sıfır) olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 18 aya kadar uzayabileceği kanaatini bildirir rapor düzenlenmiştir.

-

İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu tarafından düzenlenen 30/05/2024 tarihli maluliyet raporu ile de; Davacının kaza nedeniyle %8 oranında meslekle kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, tüm vücut engellilik oranının %0(sıfır) olduğu, Özürlülük/Engellilik kavramıyla meslekte kazanma gücü kaybı, çalışma gücü kaybı kavramlarının farklı kavramlar oldukları, farklı tüzük ve yönetmeliklerin farklı bölümlerinde değerlendirildikleri, aralarında bağlantı bulunmadığı, bu nedenle aralarında çelişkiden bahsedilemeyeceği, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 18 aya kadar uzayabileceği kanaatini bildirir rapor düzenlenmiştir.

İlk derece mahkemesince "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre davacının polis memuru olduğu, meslek grup numarası grup 9 olarak belirtilerek, %8 oranında maluliyetinin bildirildiği, kaldırma ilamında hükme esas alınması gereken yönetmelik Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında yönetmelik olduğundan buna göre davacının maluliyeti bulunmadığı bildirildiği" gerekçesiyle ve davacının usuli kazanılmış hakkı gereği önceki kararla verilen kalıcı maluliyet tazminatına ve 10.000 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalılar ... Sigorta ve Davalı ... vekili tarafından istinafı üzerine dairemizce yapılan inceleme neticesinde Dairemizin 28/01/2025 tarih 2024/3230 Esas ve 2025/180 Karar sayılı ilamı ile;

"İlk derece mahkemesince dairemizin yukarıda belirtilen kararı doğrultusunda rapor alınmış ve karar verilmişse de, -dairemizin ilk kararından sonra değişen uygulamalara göre- Yargıtay 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesinin 2019/40-2020/40 Esas-Karar sayılı 17/07/2020 günlü iptali kararından sonra vermiş olduğu yerleşik uygulamasına göre maluliyet oranları Adli tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi ya da Üniversitelerin Adli Tıp Anabilim dalı başkanlığından oluşturulacak bilirkişi heyetinden kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan mevzuat yönetmelik hükümlerine uygun olacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Buna göre;

-11/10/2008 tarihinden önceki kazalar için Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemeleri Tüzüğü çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu,

-11/10/2008-01/06/2015 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu,

-01/06/2015 ile 20/02/2019 tarihleri arasındaki meydana gelen kazalar için 30/03/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu ve

-20/02/2019 tarihinden sonra meydana gelecek kazalar içinse Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde heyet rapor alınması gerekmektedir. (Benzer yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/6247 E - 2021/9135 K; 2021/5898 E - 2021/8467 K; 2021/4501 E - 2021/7401 K sayılı kararları)

Görüldüğü üzere 11/10/2008-01/06/2015 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için 'Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği' çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu çerçevesinde düzenlenmiş düzenlenmiş sağlık kurulu raporu alınması gerekmektedir.

Açıklamalar ışığında eldeki dosyaya baktığımızda, kaza tarihi 19/07/2014 olup mahkemece hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesinin 23.08.2023 tarihli raporunda, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre, kişinin tüm vücut engellilik oranına göre belirlenen % 8 ve kalıcı olduğu, geçici iş göremezlik için öngörülen sürenin 18 ay olduğunun belirtildiği, kazayla davacının yaralanması arasında illiyet bağı bulunduğu görülmüştür.

Bu durumda mahkemece, Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesinin 23.08.2023 tarihli raporu ile belirlenen maluliyet oranına göre ve güncel değerler esas alınarak davacının kalıcı maluliyete ilişkin tazminat alacağının belirlenmesi, davacının önceki kararla hükmedilen tazminattan daha fazla alacağının olduğunun belirlenmesi ve davacı tarafından ıslah talebinde bulunulması halinde, -davanın belirsiz alacak niteliğinde olması ve dava dilekçesinde açıkça bu hususun belirtilmesi nedeniyle-,

belirsiz alacak davasında davacının bir kez harç tamamlama bir kez de ıslah yapma imkanının bulunduğunun ve davacı tarafça daha önce sunulan alacağın belirlenmesine yönelik dilekçenin -ıslah talebi adı altında yapılmış olsa da- harç ikmal talebi niteliğinde olduğunun ve davacının davasını bir kez de ıslah etme imkanı olduğunun gözetilmesi, buna göre tarafların tüm delilleri toplandıktan sonra -ilk kararın sadece davacı tarafından istinaf edilmesi nedeniyle davacı lehine usuli kazanılmış hak ilkesi de gözetilmek suretiyle- dosya kapsamına göre bir karar verilmesi gerekmektedir." gerekçesiyle hükmün ortadan kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece yeniden yapılan yargılamada;

"Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesinin 23.08.2023 tarihli raporu ile. Davacının %8 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, kişinin tüm vücut engellilik oranının %0 (sıfır) olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 18 aya kadar uzayacağının bildirildiği, aktüerya bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada davacının 1.262.948,3-TL kalıcı maluliyet tazminatı hesaplandığı, ...

Sigortanın her iki poliçeden kaynaklı olarak 536.000,00-TL sorumlu olduğu, buna istinaden davalı ... Sigortanın ... plaka sayılı araç poliçesinden sorumluluğunun 268.000,00-TL ve ... Sigortanın diğer araç poliçesinin kaynaklı sorumluluğu olan ve %25 kusura denk gelen 315.732,07-TL sürekli iş göremezlik tazminatının ...

Sigorta ve ...'den müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacıda meydana gelen yaralanmanın görev esnasında, kask mevcutken olduğu herhangi bir müterafik kusur ve hatır taşımasının bulunmadığı,

2918 sayılı Yasanın 85/1 ile 91 ve devamı maddeleri gereğince oluşan zarardan davalının sigortacı olarak ve poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğu anlaşıldığından belirsiz alacak davasında davacının bir kez harç tamamlama bir kez de ıslah yapma imkanının bulunduğunun ve davacı tarafça daha önce sunulan alacağın belirlenmesine yönelik dilekçenin -ıslah talebi adı altında yapılmış olsa da- harç ikmal talebi niteliğinde olduğunun ve davacının davasını bir kez de ıslah etme imkanı olduğunun gözetilerek ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne...

Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirmede; tarafların belirlenen ekonomik sosyal durumları, kusur oranları, kaza ve davanın tarihi, davacının yaşı, paranın satın alma gücü, olay tarihi birlikte değerlendirildiğinde 25.000,00-TL manevi tazminata hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde karar verilmiştir. Hükmü davalı ... şirketi vekili istinaf etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekilinini maluliyet raporuna yönelik istinafının incelenmesinde:

Dairemizin 28/01/2025 tarih 2024/3230 Esas ve 2025/180 Karar sayılı ilamında; "kaza tarihi 19/07/2014 olup mahkemece hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesinin 23.08.2023 tarihli raporunda, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre, kişinin tüm vücut engellilik oranına göre belirlenen % 8 ve kalıcı olduğu, geçici iş göremezlik için öngörülen sürenin 18 ay olduğunun belirtildiği,

kazayla davacının yaralanması arasında illiyet bağı bulunduğu görülmüştür." denilerek mahkemenin kararı bu maluliyet raporu doğrultusunda aktüerya raporu alınması gerektiği işaret edilerek ortadan kaldırılmıştır. Mahkemece ortadan kaldırma gerekçemiz doğrultusunda Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesinin 23.08.2023 tarihli raporu esas alınarak hüküm kurulmuş olup davalı vekilinin maluliyet raporuna karşı yapmış olduğu istinaf yerinde görülmemiştir.

Davalı ... Şirketi vekilinin hesap raporuna yönelik istinafının incelenmesinde:

Davalı ... şirketi ilk derece mahkemesinin ilk kararının ardından davalı şirket tarafından icra dairesine 19.974-TL ve 38,364.08-TL asıl alacak ödemesi yapıldığını ve bu ödemelerin tenzil edilmesi gerektiğini ileri sürmüş olup davalı vekilinin bu yöndeki talebi yerindedir.

Bu nedenle dairemizce hükme "Davalı ... Şirketi tarafından yargılama sırasında icra dosyasında yapılan 19.974,00-TL ve 38.364,08-TL olmak üzere toplam 58.338,08 TL ödemenin davalı ... Şirketi aleyhine hükmedilen toplam tazminattan mahsubuna," fıkrası eklenmiştir.

Davalı ... Şirketi vekilinini faizin türüne ve başlangıç tarihine yönelik istinafının incelenmesinde:

İlk Derece Mahkemesinin 24/09/2020 tarih, 2015/2488 Esas ve 2020/420 Karar sayılı ilk kararında; "Maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," şeklinde karar verilmiş ve verilen ilk karar davalı ... Şirketi vekili tarafından istinaf edilmemiştir. Dolayısıyla faiz türü yönünden davacı lehine usuli kazanılmış hak doğmuştur.

Diğer yandan davalı ... şirketi yönünden faiz başlangıç tarihi dava tarihi olarak esas alınmış olup davalı şirket aleyhine bir durum bulunmamaktadır. Davalı vekilinin bu yöndeki istinafları yerinde görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

Yukarıda açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.