Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/84 K.2024/156

.... Tüketici Mahkemesi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi arasında verilen karşılıklı görevsizlik kararları nedeniyle oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının merci tayini yoluyla giderilmesi istenilmiş olmakla dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Gayrimenkul Proje Geliştirme ve Ticaret A.Ş. (...) adlı hissenin rüçhanından 73820 adet (0,185 lira maliyetli) ...

Bankasının mobil internet bankacılığı üzerinden satın aldığını, Rüçhan hakkı kullanım süresinin 2 Kasım 2020 saat 16.00 da biteceğini, yatırım hesabında rüçhanların tamamını ana hisseye çevirmek için yeterli miktarda (37900 lira) tutar bulunduğunu, Rüçhanların ana hisseye çevrilmesi için 37.200 liranın yeterli olduğunu, 2 Kasım Saat 15.15te son kez durumu kontrol etmek için ...

Bank Müşteri Hizmetlerini arayarak rüçhanın ana hisseye çevrilmesi konusunda bir sıkıntı olup olmadığını, hesabının kontrol edilmesini ve kendisine bilgi verilmesini istediğini, Müşteri hizmetlerindeki bayanın herhangi bir sıkıntının olmadığını saat 16.00 dan sonra rüçhanların ana hisseye çevrileceğini söylediğiri, eğer kendisine paranın boşta olmadığından dolayı yani takasbankta olduğu için ana hisseye çevrilemeyeceğini söylemiş olsaydı;

üzerine nakit para eklemesi yapabilir veya o arı rüçhanları satabileceğini, ertesi gün rüçhanların ana hisseye çevrilmediğini görünce tekrar barıkayı aradığını ve kendisine bir önceki gün yatırım hesabındaki tutarın blokeli (takasbankta) olduğu için ana hisseye çevrim işleminin gerçekleşmediğinin söylendiğini, rüçhan haklarını da kaybettiğini ilettiklerini, yaklaşık olarak 13750-14000 lira aralığında tutarda maddi kayba uğradığını, burada oluşan hak mağduriyetinin tamamen bankanın kendisini yanlış yönlendirmesi ve eksik bilgi vererek güvendirmesinden kaynaklandığını,

konuda yeterince hassasiyet göstermesine rağmen kendisine yanlış bilgi verildiğinden dolayı böyle bir durum gerçekleştiğini, bu durumun oluşmasındaki nedenin ... Bankası Müşteri Hizmetleri olduğunu, bankanın yanlış yönlendirmesi sonucu ana hisseye dönüştürülemeyen rüçhan hakkının ana hisseye çevrilmiş hali ile TL olarak karşılığının tarafına iade edilmesine, davalının mahkeme tarafından oluşturulan tüm masraflarının ödenmesini talep ve dava etmiştir.

.... Tüketici Mahkemesi Mahkemesi kararında; ''Somut olayda, davacı ile davalı arasında yatırım hesabı çerçeve sözleşmesi imzalandığı, davacının, davacının, davalı banka nezdinde bulunan hesabını yatırım amacıyla kullandığı, bu haliyle davacının tüketici sayılamayacağı, davacının, dava konusu uyuşmazlıkta yatırım amacıyla hareket ettiği yönünde mahkememizce kanaat oluştuğu, tüm bu hususların dosya kapsamında bulunan davacı bankadan gelen 16.08.2021 tarihli müzekkere cevabı ile sabit olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın tüketici işleminden kaynaklanmadığı, davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış ve mahkememizin görevsizliğine dosyanın ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi kararında; ''Somut olayda davacının davalı bankadan mobil bankacılık uygulaması üzerinden ...

Gayrimenkul Proje Geliştirme ve Ticaret A.Ş. (...) adlı hissenin rüçhanından 73820 adet (0,185 lira maliyetli) rüçhan aldığı, davacının aynı bankada , yatırım hesabında rüçhanların tamamını ana hisseye çevirmek için yeterli miktarda (37900 lira) parasının bulunduğu, rüçhan hakkının bulunduğu tarihte bu rüçhanların ana parayı çevrilmesi için davalı bankanın müşteri hizmetleri ile iletişime geçtiği banka tarafından davacıya herhangi bir sıkıntının olmadığı belirtilen tarihte saat 16.00 dan sonra rüçhanların ana hisseye çevrileceğinin söylendiği,

ancak ertesi gün rüçhanların ana hisseye çevrilmediğini görünce davalı bankayı aradığı banka tarafından bir önceki gün yatırım hesabındaki tutarın blokeli (takasbankta) olduğu için ana hisseye çevrim işleminin gerçekleşmediğinin söylendiği, rüçhan haklarını da kaybettiğini ilettikleri, davacının ana paraya çevrilememesinden kaynaklı olarak yaklaşık olarak 13750-14000 lira aralığında tutarda maddi kayba uğradığınından, ve bu zararın bankanın kendisini yanlış yönlendirmesi ve eksik bilgi vermesinden kaynaklandığından bahisle zararın bankadan tahsili için ... bu davanın açıldığı,

taraflar arasındaki uyuşmazlığın tüketici işleminden kaynaklanmadığı, davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ise de, 502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda. Tüketici işlemi (3/1-l) olarak tanımlanmış ve 49/1. maddede de finansal hizmetlerin, her türlü banka hizmeti, kredi, sigorta, bireysel emeklilik, yatırım ve ödeme ile ilgili hizmetleri ifade eder.

Finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşme, finansal hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde, sağlayıcı ile tüketici arasında uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle kurulan sözleşmeler olduğun düzenlendiği 49. maddenin gerekçesinde; doğası gereği maddi olmayan finansal hizmetlerin özellikle mesafeli yönden satılmaya uygun olduğu,

elektronik ticaret gibi finansal hizmetlerin mesafeli satışına ilişkin yeni tekniklerin kullanılmasında, finansal hizmetlerin mesafeli satışına ilişkin yasal çerçeve oluşturularak tüketici güveninin artırılması gerektiği ve bu maddenin finansal hizmetlere ilişkin tüketici güvenini artırmak amacıyla yazıldığının belirtildiği, 49. maddenin uygulanmasıyla ilgili olarak çıkarılan ve 31.01.2015 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinde.

Finansal hizmetin; her türlü banka hizmeti, kredi, sigorta, bireysel emeklilik, yatırım ve ödeme ile ilgili hizmetleri (4/1-a), Finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmenin ise, finansal hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak kurulmuş bir sistem çerçevesinde sağlayıcı ile tüketici arasında uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle kurulan sözleşmeleri (4/1-a) ifade ettiği belirtilmiş ve ilerleyen maddelerinde, ön bilgilendirme zorunluluğu, ön bilgilendirme yöntemi, sözleşme yapılması,

cayma hakkı, tarafların hak ve yükümlülükleri konusunda hükümlere yer verildiği bu hükümlerde de görüldüğü üzere 6502 sayılı Kanun ve buna bağlı çıkarılan yönetmelik ile finansal hizmetlerin tüketici işlemi olabileceği kabul edilmiş ve yönetmelikte yatırım hizmetleri ifadesine de yer verilmek suretiyle yatırım amaçlı finansal işlemlerin de tüketici işlemi olabileceğinin kabul edildiği,

o halde davacı ticari veya mesleki amaçla hareket eden bir kişi değil ise yatırım amaçlı da hareket etse yararlandığı finansal hizmetin tüketici işlemi olduğunun kabulünün gerektiği, Kişinin ticari veya mesleki amaçla hareket edip etmediğinin ise 6102 sayılı TTK 11 vd. madde hükümlerine göre belirlenmesinin gerektiği, mahkememizin 25/03/2022 tarihli celsesinde davacı asilin kimya mühendisi olduğu, tacir olmadığı, davalı banka nezdindeki hesabını yatım amacıyla kullandığını beyan ettiği, davacının tacir veya esnaf olmadığı, ticari veya mesleki amaçlarla hareket ettiğine dair bir delilin bulunmadığı,

tacir olmayan bir kimse için ticari amaçlarla bu işlemin yapılmış olduğundan söz edilemeyeceği, bir kimsenin tacir olup olmadığı faaliyetinin ticari olup olmadığı kişilerin sözleşmeye yansıttıkları iradeye göre değil, faaliyetlerinin yasalar karşısındaki nitelendirilmesine göre belirlenmesinin gerektiği gözetilerek taraflar arasındaki ilişkinin bankacılık işlemi olduğu, davacının ticari ve mesleki amaçla hareket etmediği,

tüketici konumunda bulunduğu ve dava tarihi itibarıyle yürürlüğe girmiş olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanununun 3, 73/1 ve 83/2. maddeleri gereğince bu tür davalara bakma görevinin tüketici mahkemelerine ait olduğu nazara alınarak uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği kanaatine varılarak mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ( Benzer Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/90 E. 2016/6987 K. Sayılı ilamı,

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/6606 E.2016/8013 K. Sayılı ilamı )'' mahkemelerinin görevsizliğine dair karar vererek olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosyasının dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde;

Dava, Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki dava yatırım hesabı çerçeve sözleşmesi kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun Tanımlar başlıklı 3/k.maddesine göre; Tüketicinin ticari ve mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek ve tüzel kişiyi ifade ettiği,

Kanunun m. 3/l.bendine göre Tüketici işleminin mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari ve mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık, vb. sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi kapsayacağı,

Aynı kanunun temel ilkeler başlıklı 4/5 maddesinde ise tüketicinin yapmış olduğu işlemler nedeniyle kıymetli evrak niteliğinde sadece nama yazılı ve her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde senet düzenlenebileceği, bu fıkra hükümlerine aykırı olarak düzenlenen senetlerin tüketici yönünden geçersiz olacağı,

Aynı Kanunun "Diğer Tüketici Sözleşmeleri" başlıklı 49/(1). maddesinde; finansal hizmetlerin her türlü banka hizmeti, kredi, sigorta, bireysel emeklilik, yatırım ve ödeme ile ilgili hizmetleri ifade ettiği, finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmenin ise finansal hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde sağlayıcı ile tüketici arasında uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle kurulan sözleşmeler olduğu,

Kanunun 83/2.maddesine göre; taraflardan birinin tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer konularda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği,

Kanunun 73/1.maddesinde ise; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu,

Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin 4.maddesinin "a" bendinde; finansal hizmetin her türlü banka hizmeti, kredi, sigorta, bireysel emeklilik, yatırım ve ödeme ile ilgili hizmetleri, aynı yönetmeliğin 8.maddesinde; cayma hakkının kullanımı ve tarafların yükümlülüklerinin ilişkin düzenlendiği, aynı yönetmeliğin 13.maddesinde ise; cayma hakkının ististanalarının belirtildiği,

6102 Sayılı TTK'nın Ticari Davaların Görüleceği Mahkemeler başlıklı 5/1 maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesinin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda açıklanan kanun hükümlerinden anlaşılacağı üzere somut uyuşmazlıkta Tüketici Mahkemeleri görevlidir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olduğundan (HMK m.1) yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilir (Emsal mahiyette; Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 01/11/2016 tarih 2016/11909 esas 2016/8559 karar sayılı içtihatı).

Bu açıklamalar sonucunda taraflar arasındaki ilişki 6502 sayılı Yasanın 3/(1)-k ve 49.maddeleri uyarınca finansal hizmet sözleşmesi niteliğinde, davalı ise somut dosyada dava konusu finansal hizmet işleminde ticari ve meslek amaçlı hareket etmediğinden tüketici konumunda olup dava tarihi itibariyle bu tür davalarda tüketici mahkemesi görevlidir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. H:D: 2021/1835 E. 2021/1575 K.)

Açıklanan bu sebeplerle uyuşmazlığın, .... Tüketici Mahkemesince görülüp çözümlenmesi gerektiğinden .... Tüketici Mahkemesinin ilamının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Tüm bu anlatılanlara göre, davaya bakmakla görevli mahkemenin .... Tüketici Mahkemesi olduğu kanaati ile bu mahkemenin görevsizlik kararının kaldırılarak yargı yeri olarak belirlenmesine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-.... Tüketici Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için Mahkemesine İADESİNE,

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır