Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2026/280 K.2026/466

...Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının merci tayini yolu ile giderilmesi talebi sonucu Dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin Kasko poliçesi ile sigortalı bulunan ... plaka sayılı araca davalının maliki ve sürücüsü bulunduğu... aracın ... tarihinde çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kazada davalı tarafın %100 kusurlu bulunduğunu, işbu durum kaza tespit tutanağı ile sabit olduğunu, sigortalı araç üzerinde tarafsız ve bağımsız ekspertiz incelemesi yapıldığını, ekspertiz raporunun tanzim edildiğini, ve söz konusu rapor neticesinde söz konusu aracın pert olduğunun tespit edildiğini, aracın piyasa rayiç bedeli 1.325.000 TL olarak tespit edildiğini,

sovtaj bedelinin 859.000 TL düşüldükten sonra 466.000 TL haar tespit edildiğini, işbu hasar bedelinden 120.000 TL karşı tarafın trafik sigortacısından tahsil edildiğini, bakiye zarar bedeli olan 346.000 TL'nin tahsili amacıyla işbu eldeki davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, söz konusu ödeme sonrası müvekkili şirket tarafından zarara sebebiyet veren karşı araç malikinden TTK 1472 maddesi ve alacağın temliki hükümlerine göre rücuen tazminat talep edildiğini, ancak davalı tarafından ödemeden imtina edilmesi nedeniyle ...

İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalı tarafından borca itiraz edilerek işbu takibin durduğunu, söz konusu takibin devamı amacı ile Mahkememizde eldeki davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, borçlunun bu itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, işbu takibin devamını sağlamak amacıyla itirazın iptali davası açma zarureti hâsıl olduğunu, açıklanan nedenler ve re’sen göz önüne alınacak nedenlerden dolayı;

davalının borçluların icra takibine vaki itirazın iptali ile ... icra Müdürlüğü’nün ... e. sayılı takibin devamına ve borçluların haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle alacağın % 20’si oranında icra inkâr tazminatı ödemeye hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa müştereken müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesi; "... davalının ticari iş yaptığı şehir içi dolmuş şöförlüğü yaptığı, davcanını sigortalısının da tacir olduğu ..." gerekçesi ile görevsizlik kararı vermiştir. ... Ticaret mahkemesi; "...davanın rücuan tazminat alacağına ilişkin olduğu sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin haksız fiil ilişkisi olduğu..." gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dairemizce yapılan istinaf incelemesi neticesinde; Somut olayda uyuşmazlık 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın haksız fiile sebebiyet veren davalıdan rücuan tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.

TTK'nın 1472. Maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz'i halefiyet niteliğindedir.Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücu davası, aslında bir tazminat davası olup, aynı zamanda şahsi nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsi ve rücuu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'i haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanuni halefi olacağı, ilke olarak ... gün ve ... E - ... K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir. ... gün ve ... E. - ...

K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücu davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def'ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun 44. maddesine (TBK m.52) de dayanabileceği; sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

Dava dışı sigortalı aracın kullanım şekli hususi olup, davalının tacir olmadığı olmadığından, sigortalı ile zarar verdiği iddia olunan davalı arasındaki ilişki Borçlar Kanununda düzenlenen haksız fiilden kaynaklandığından davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek karara bağlanması gerekmektedir. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi ... E. ... K.)

Sonuç olarak, bu haliyle davacı ve davalı arasında sigorta ilişkisi bulunmadığı, davalının tacir olmadığı bu sebeple uyuşmazlığın ticari nitelikte değil, haksız fiile dayalı olduğu anlaşıldığından, ...Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılarak yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/: Gerekçeleri Açıklandığı Üzere;

1-... Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak BELİRLENMESİNE,

2-Dosyanın davanın yeniden görülmesi için merci tayini talep eden MAHKEMESİNE İADESİNE,

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır