İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2026/283 K.2026/410

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin tasfiye halinde olduğunu, şirkete ait ticari defterler ile karar defterinin şirketin muhasebe işlerine bakan muhasebeci ...'nda bulunmakta iken 28/11/2025 tarihinde şirket işlemleri için muhasebeciden karar defterini talep ettiklerini ancak kendisine ait ofisin taşınması esnasında defterlerin ayrı olarak kolilenen boş faturaların taşıma işini yapan personelce sehven çöpe atılarak zayi olduğunu bildirdiğini, tüm aramalara rağmen defterlerin bulunamadığını iddia ile şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davanın, hukuki niteliği itibariyle şirket karar defterinin taşınma esnasında kaybolması nedeniyle zayi belgesi verilmesi talebine ilişkin olduğu, taşınma nedeni ile zayi olduğuna dair iddianın tek başına zayi belgesi verilmesi için yeterli olmadığı, tacir olan davacının basiretli davranma yükümlülüğünün varlığı, yasanın aradığı anlamda defter ve ilgili kayıtların zayi olduğunu ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DAVACI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ.

Defterlerin, davacı şirketin taşınması esnasında değil, şirketin muhasebe işlerine bakan muhasebecinin taşınması esnasında kaybolduğu, yani defterleri davacının değil muhasebecinin kaybettiği, davacı şirketin tasfiye halinde olduğu, bu süreç tamamlandıktan sonra ticari faaliyetlerinin son bulacağı, uygulamada defterlerin bu şekilde kaybı halinde zayi belgesi verilmemesi sonucunda yeni defter açılışının da engellendiği, davacı şirketin somut olayda bir kusurunun olmadığı,

basiretli bir tacirin göstermesi gereken tüm dikkat ve özeni göstermesine rağmen elde olmayan ve iradesi dışında, kendisinin bilgisi, izni, muvafakati olmaksızın muhasebecinin taşınması esnasında, muhasebecinin dikkatsiz, özensiz, kusurlu eylemi nedeniyle defterlerinin kaybolduğu, bu sebeplerle verilen kararın hatalı olduğuna ilişkindir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.TTK'nın 82/7. maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün (01/07/2022 Tarihli 7417 sayılı Kanun ile değişik) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler için zayi belgesi verilebilmesi, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.

Somut olayda; davacının dava dilekçesinde ticari defterler ile karar defterinin muhasebecisi tarafından kaybedildiğini iddia ettiği, buna göre ticari defterler ile karar defteri TTK'nın 82/7. maddesinde sayılan bir sebeple zayi olmadığı gibi davacının, muhasebecisinde bulunan ticari defterleri ile karar defterinin akıbetini takip etmemekle ve muhasebeci seçiminde özenli davranmamakla zayi neticesine kusuru ile sebep olduğu anlaşılmış, bu minvalde Mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun bulunmuş, kararda kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden,

davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.