Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/2504 K.2023/1922

İstinaf Yoluna Başvuran(lar)

TALEP EDEN : ... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLİ : Av.

TALEP KONUSU

Mahkeme Kararının Kaldırılması

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 21/12/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 21/12/2023

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin xx/10/2023 tarih ve 2023/... Değişik İş 2023/... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle talep eden vekilinin istinaf başvurusu Adana Bölge Adliye Mahkemesi'nin 3. Hukuk Dairesi'nin 05/12/2023 tarih 2023/2469 Esas 2023/2319 Karar sayılı görevsizlik kararı ile dairemize gönderilmekle; talep eden ... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi A.Ş vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Kaçak elektrik tüketimi nedeniyle aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçludan 4.326.739,46 TL alacaklı olduğunu, vadesinde borçlunun borcunu ödemediğini, yapılan ihtara rağmen yine ödemediğinden borçlunun borcuna ve masraflarına yeter miktarda taşınır taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesince; İhtiyati haciz isteyenin alacağının varlığı, yokluğu, meblağı ve muacceliyetinin yargılama ile tespit edilebileceği, alacağın yargılamayı gerektirdiği anlaşıldığından ihtiyati haciz talebinin reddine, karar verildiği görülmüştür. TALEP EDEN /ALACAKLI ... ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Yerel mahkemece ihtiyati haciz yönünde ve yine ... 1 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/... D.iş. 2023/... K. Sayılı dosyasından aynı borçlu ... Tur. İnş. Taah. Elekt. San. Ve Tic. Ltd.

Şti hakkında istenen ihtiyati haciz kararı için ise ihtiyaten haczine karar verildiğini, aynı yargı mercileri tarafından aynı borçlu hakkında aynı konuda farklı kararlar verilmiş olmasının müvekkili şirketin adil yargılanma hakkı ihlal ettiğini ve bu durumun usul ve yasaya aykırı olduğunu, aynı somut olayların tek bir uyuşmazlığa konu edildiği durumlarda maddi vakıalara ilişkin olarak aynı yargı mercilerinin farklı kararlar vererek görüş ayrılığı oluşmasının kabulünün mümkün olmadığını, maddi vakıaların farklı yorumlanmasına bağlı olarak söz konusu aynı davalarda farklı hükümler kurulmasının adil yargılanma hakkının ihlali olduğunu,

karşı taraf nitelikli bir şekilde ve bilinçli olarak ölçü devresine müdahale ederek sayacın endeks kaydetmesini engellenmiş olup kaçak kullanım nedeni ile müvekkilini yüklü miktarda zarara uğrattığını, borçlunun kullanımlarının Elektrik Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca kaçak elektrik enerjisinin kullanıldığının kabul edileceğirir düzenleme altına alındığını,

söz konusu kaçak elektrik kullanımı müvekkil şirket görevlilerince tespit edilerek belirtilen tesisatta müvekkilin bilgisi haricinde sayaç takarak kara yolları tünelinde özel şirketin özel enerji kullandığı tespit edilmiş olup borçlunun kötüniyetli bir şekilde kasıtlı olarak kaçak kullanım gerçekleştirdiğinin sayaç görüntüleri ile de ortada olup müvekkil şirketi zarara uğratma kastının bulunduğunu, davalı borçlu şirket tarafından müvekkil kurumun alacağını tahsil imkanını ortadan kaldırmak,

alacağı sürüncemede bırakarak zaman kazanmak ve mal kaçırmak amacıyla kötüniyetli olarak takibe itiraz edildiğini ve itiraz sebebiyle takibin durdurulduğunu, işbu ihtiyati haciz kararı yine takip dosyası olan ... İcra Müdürlüğü 2023/...

E sayılı dosyasından uygulandığını, borçlu tarafından işbu ihtiyati haciz kararına karşı herhangi bir itiraz ve/veya dava açılmamış olup kaçak kullanım gerçekleştiği borçlu tarafından da kabul edilerek icra dosyasına 2.187.361,83 TL dosya borcu 17.10.2023 tarihinde ödendiğini, bu tespitlerin kaçak kullanıma istinaden düzenlenen faturanın doğruluğunu bir kez daha ortaya koyduğunu, borcun muaccel hale gelmiş olduğu buna rağmen alacak tutarı herhangi bir teminat ile güvence altına alınmadığı düşünüldüğünde ve borç miktarını gösterir kaçak kullanım bedelinin yüksek oluşu,

dikkate alındığında karşı tarafın söz konusu bedelin ödenmesini engellemek yahut geciktirmek adına her türlü yola müracaat edeceği öngörülebilir bir gerçek olduğunu, aleyhine ihtiyati haciz istenen borçlu şirketin mal kaçırma girişiminde olduğuna dair edinilen şifahi bilgiler ve duyumlar nedeni ile müvekkilin zararının hiçbir şekilde gideremeyecek olması ve her geçen gün zararının artacağı buna bağlı olarak da bu durumun geri dönülmez zararlara yol açacağı açık bir gerçek olmasına rağmen mahkeme tarafından ihtiyati haczin reddine ilişkin verilen kararın yerinde olmadığını,

nitekim borçlu şirketin büyük bir işletme olmasına rağmen kaçak elektrik enerjisi tüketmekten çekinmeyen karşı taraf bu kullanımından kaynaklı borcunu ödememek adına her türlü girişimde bulunacağını, açıklanan nedenler ve resen gözetilecek sebeplerle istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden yapılacak inceleme neticesinde usul, yasa ve Yargıtay kararlarına aykırı yerel mahkeme hükmünün kaldırılmasına, yapılacak inceleme ile yeniden hüküm kurularak aleyhine ihtiyati haciz istenen borçlu hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KABUL VE GEREKÇE

Talep, İcra İflas Kanunu 257. maddesi gereğince ihtiyati haciz isteminden ibarettir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz isteminin dava konusunun yargılamaya muhtaç olması ve mevcut delil durumuna göre reddine karar verilmiş, talep eden vekilince ihtiyati haciz istemi yönünden karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/(7)9-1796 Esas, 2021/607 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere; gerek ihtiyati tedbir, gerekse de ihtiyati haciz hukukumuzda geçici hukuki koruma tedbirleri olarak düzenlenmiştir. Geçici hukuki koruma tedbiri daha genel ve üst kavram olarak kabul edilirken, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz geçici hukuki korumaların birer alt türü olarak düzenlenmiştir.

Hukuk sistemimizde para alacakları ile para dışındaki haklar bakımından geçici hukuki koruma tedbirlerinin düzenleme yerleri farklılık göstermektedir. Para alacakları için öngörülen geçici hukuki koruma tedbiri olan ihtiyati haciz 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda (m.257-268), para dışındaki haklar için öngörülen ihtiyati tedbir ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (m.389-399) düzenlenmiştir. Tekrarlamak gerekirse; para alacakları için ihtiyati haciz, para dışındaki hak ve alacaklar için ise ihtiyati tebdir uygulama bulur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesinde bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin “uyuşmazlık konusu hakkında” verileceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre ihtiyati tedbirin ancak "uyuşmazlık konusu hakkında" verilebileceği dikkate alınarak tedbire esas olan hakkın iyi belirlenmesi gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu olan hakkı oluşturacaktır. Kanun, “uyuşmazlık konusu hakkında” diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (m. 389/1). Bu nedenle ihtiyati tedbir, dava konusu hak, mal ya da şeyler üzerinde uygulanabilir.

Bu sebeple, para alacakları konusunda özel ve istisnai durumlar dışında asıl geçici hukuki koruma ihtiyati hacizdir.

Somut olayda davalının taşınır taşınmaz malları ile bankalardaki ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulması talep edilmiştir.

İİK 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.

Kanunda yazılı şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı, ihtiyati haciz için gerekli "yaklaşık ispat" şartının da gerçekleşmesi durumunda başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK’nun 257. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.

İhtiyati haciz şartları 257. Maddede, 258. Maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258. Maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir.

İcra ve İflas Kanunun 258. maddesinin 2. cümlesinde “Alacaklı alacağı ve icabında İhtiyati haciz sebepleri ( m.257) hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur.” denilmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için bir kimsenin aleyhine delil olmak üzere vücuda getirdiği bir belgenin varlığı şart değildir.

İhtiyati haciz kararı verilirken dikkat edilmesi gereken hususun alacağın yazılı delille ispatı değil, alacağın varlığı konusunda hakime kanaat verecek dellilerin sunulmasıdır. Hakim, taraflar arasındaki ilişkiye, alacağı doğuran sebebin şekline ve niteliğine göre ibraz edilen delilleri değerlendirerek alacağın varlığı hakkında bir kanaata vardığı takdirde İİK'daki diğer şartlar mevcutsa, ihtiyati haciz talebini kabul edecektir.

Alacağın varlığına kanaat getirilmesi yaklaşık ispattır.

Somut olayda; ihtiyati haciz talep eden enerji şirketinin, karşı tarafın kaçak elektrik kullandığı iddiasına dayalı olarak düzenlenen Kaçak Elektrik Tespit tutanağına istinaden 4.326.739,46 TL miktarında enerji borcunun bulunduğu ileri sürülerek talep etmiş olduğu ihtiyati haciz kararının mahkemesince alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile reddine karar verilmiştir.

Talebe konu tutanakların, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan talep sahibi şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nın 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. Bu nedenlerle davacının talebi bakımından İcra İflas Kanunu 257.

Maddesi kapsamında koşulların oluşmadığı kanaatine ulaşılmakla verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, mevcut delillere göre verilen usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamakla ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b(1) maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- · e-imza Üye- · e-imza Üye- · e-imza Katip- · e-imza