Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/352 K.2022/447

Av... DAVALILAR : 1- ... VEKİLİ : Av... 2- ... 3- ...

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 11/04/2022

YAZIM TARİHİ : ...

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; alacağına karşılık olmak üzere 18.09.2017 tarihli ... nolu 30.000,00.TL tutarlı çekin davalılardan ... Ltd. Şti. tarafından kendisine keşide edildiğini, ardından ticari mal alımı nedeni ile kendisine dava dışı ... ... Ürünleri-... ... tarafından düzenlenen 01.06.2017 tarih ... nolu irsaliyeli fatura karşılığı olmak üzere ciro edildiğini, bu fatura üzerine ciro edilen çek bilgilerinin yazılı olduğunu, çek bedelinin ... Ltd.

Şti. tarafından çeki ciro alan ... ...'ye haricen ödendiğini, çekin geri alındığını ve karşılıksız kaldığını, 18.12.2017 tarihinde ...’nın müvekkili şirketi arayarak çekin ön ve arka yüzlerinin görüntülerinin müvekkili şirkete gönderildiğini, gelen görüntülerin incelenmesi ile çek tarihinin paraflanarak 18.12.2017 olarak düzeltildiğini, çekin davalılardan ... Yapı Ltd.

Şti.’ne ciro edildiğini ve ardından da ...’ya ciro edildiğinin görüldüğünü, müvekkilinin hileye düşürüldüğünü, ... Ltd. Şti.’nin sahibi ... ... ile ... Ltd. Şti.’nin sahibi ... ...’ın karı koca olduklarını, adreslerinin aynı olduğunu, bu şirketlerin batık durumda olduklarını belirterek, dava süresince muhatabı Türkiye ... olan, İskenderun, 18/09/2017 tarihli, 30.000,00.TL meblağlı, keşidecisi ... İnş...Ltd. Şti., lehtarı müvekkili ... Ahşap Doğrama....Ltd.

Şti. olan ... seri nolu çekin icra takibine konulmasının tedbiren durdurulmasına, anılan çekten dolayı müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine ve çekin müvekkili açısından iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; çek bedelinin ödendiğine ilişkin delil bulunmadığını, çek tarihinin sonradan değiştirilmediğini, çek düzenlendiği anda çeki düzenleyen tarafından değişiklik yapıldığını, çekin yasal süresi içerisinde ibraz edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Yapı İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'ye dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalıların süresi içerisinde davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ...

Karar sayılı kararı ile; tüm dosya kapsamının incelenmesi ile davada ispat yükünün, çekin keşide tarihinin sonradan düzeltilerek bedelsiz kaldığını iddia eden davacı tarafta olduğu, davacı tarafın bu iddiasını yazılı delillerle kanıtlamak zorunda olduğu, keşide tarihinin paraf edildikten sonra düzeltilmiş olması nedeniyle düzeltilen keşide tarihi geçerli olup bedelsizlik konusunda ispat yükünün davacıda olduğu ancak davacının bu iddiasını yazılı delillerle ispatlayamadığı, davacı taraf davalılar ...

İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti ve ... Yapı İnş. Taah. San. Tic. Ltd.

Şti arasında organik bağ olduğunu iddia etmiş ise de bu hususun dava dosyasının esasına etkili bir husus olmadığı, dava konusu çekin süresi içinde bankaya ibraz edildiğinin arka yüzündeki kayıttan anlaşıldığı, yine çekin arka yüzündeki kayıtlardan ciro silsilesinde kopukluk olmadığının görüldüğü açıklanan sebeplerle davacı iddiasını yazılı delillerle ispatlayamadığından davacının davasının reddine ve şartları oluştuğundan davacı aleyhine asıl alacağın % 20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddi ve icra inkar tazminatına mahkum edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davada rızaya dayalı bir tarih değişikliği ve paraf değil, bedeli ödenmiş ve geri alınmış bir çekin, maddi bakından batmış olan keşideci tarafından, müvekkili şirket cirosundan faydalanmak ve müvekkiline zarar amacıyla tarihi değiştirilmek ve paraf edilmek suretiyle tekrar tedavüle sokulması olup bu itibarla yerel mahkemenin dayandığı Yargıtay kararlarının da dava ile ilgisi olmadığını, müvekkilinin aldığı çeki aldığı hammadde nedeniyle kesilen fatura karşılığı ... ...

Ürünleri-... ...'ye ciro ederek verdiğini, fatura içeriğinde fatura karşılığı dava konusu çekin verildiğinin yazılı olup davalı ... Ltd. Şti.'nin çekte yazılı meblağı müvekkiline ve çeki ciro alan ... ...

Ürünlerine haricen ödeyerek çeki geri aldığı ve çekin bedelsiz kaldığını, bu hususların belge ile sabit olduğunu, mahkemenin iddiaları yazılı belge ile ispatlayamadıklarına ilişkin gerekçesinin yerinde olmadığını, zira çekin bedelsizlik iddiasının yazılı belge ile kanıtlanması gerektiği iddiasının dava kapsamında doğru olmadığını, davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı eyleminin yazılı belge ile kanıtlanmasının mümkün olmadığını, ortada fiili bir durum olduğundan tanık diletmek mümkün iken mahkemece tanıkların dinlenmediğini, bu durumların usuli eksiklik olduğunu,

mahkeme davacının davalılar ile arasında organik bağ olduğunu iddia etmiş ise de bu hususun dava dosyasının esasına etkili bir husus olmadığı gerekçesinin de yerinde olmadığını, zira davalı her iki şirketin el birliği ile müvekkilini dolandırdıklarını, davalı ...'nın tarihi geçmiş çekin bedelsiz kaldığını bilen, en azından bilebilecek durumda iken batım durumda olan diğer davalılardan işbu çeki almakla haksız ve kötüniyetli olduğunu, çekin tarihini düzelterek paraflayan keşideci ... şirketi ile çeki ciro eden ...

Yapı şirketinin kardeş şirketler olduğunu, anlatılan bütün hususların da davalı iki şirket arasındaki fiili ve hukuki bağlantıları göstermekte olduğunu, çek üzerindeki parafın sonradan değiştirildiğinin aşikar olduğunu, zira çekin düzenlenirken tarihinin değiştirilmesi için bir sebep olmadığını, bu değiştirmelerin daha çok çekin tarihinde ödenmemesi üzerine yapıldığını, çek düzenlenirken ancak bir hata yapılması ve bunun düzeltilmesi halinde çekin paraf edileceğini, oysa olayda böyle bir durumun söz konusu olmadığını,

aksine ödenmiş bir çekin tarihi değiştirilerek tekrar tedavüle sokulması suretiyle müvekkili şirketin borçlandırılmak istenildiğini ve bunun hukuken korunmasının mümkün olmadığını, müvekkillerinin dolandırılmak istenmesi üzerine yargı yoluna gitmesinin ve hakkını aramasının doğal olduğunu, davalıların hiçbirine ulaşılamadığını böylesi bir durumda hak arayan müvekkilinin icra inkar tazminatına mahkum edilmesinin yerinde olmayıp mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)" talebine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalıdan alacaklı olduğunu ve bu alacağa karşılık çek aldığını, davacının söz konusu çeki borcu nedeniyle dava dışı ... Yapıya verdiğini, daha sonra davacının dava dışı ... Yapı'ya borcu ödeyerek çeki alıp, ödeme tarihi paraf edilerek çekin davalının kardeş şirketi ... Yapı ve davalı ... Yapının ortaklarının ortak olduğunu, dava konusu çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan açık yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiği ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu çekin incelenmesinden borçlunun ... Ltd. Şti. alacaklının ... Ltd. Şti., çek bedelinin 30.000,00.TL olduğu, keşide tarihinin paraflandığı ve parafın keşideciye ait olduğu, çekin sırasıyla ... Yapı ve ... Mobilyaya ciro edildiği, ciro zincirinde bir kopukluk olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, dava konusu çek üzerindeki cironun iptal edilmeksizin keşideci tarafından alındığını ve keşideci tarafından, keşide tarihinin üzerinin çizilip, yeni bir tarih yazılarak bankaya ibrazının olanaklı hale getirildiği savunulmuştur. Taraflar arasında, dava konusu çekin keşide tarihinde yer alan paraf imzanın keşideciye ait olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Dava keşideci tarafından keşide tarihinde tahrifat yapılması nedeniyle ciro silsilesinde kendisinden sonra gelen hamile borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Çek metni üzerinde yapılan incelemede, ciro zincirinde bir kopukluk bulunmadığı gibi keşide tarihinde yapılan değişikliğinde keşideci tarafından paraf edildiği ve dolayısıyla çekin şeklen kambiyo senedi vasfını yitirmediği (Yargıtay 19.HD'sinin 2016/11261-2017/8109 EK sayılı kararı benzer mahiyettedir.) ve davalının kötü niyetli olarak çeki iktisap ettiğinin ispat edilemediği gibi, ciro silsilesinden dava konusu çekin keşideciye ciro yoluyla dönmediği anlaşılmakla davacı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince icra takibinin durdurulmasına karar verildiği ve alacaklının alacağını geç almasına sebebiyet verildiği anlaşılmakla ilk derece mahkemesince tazminata hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan bu gerekçelerle, davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır