Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1697 K.2024/1516

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/03/2021 tarih, ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı ...'nun 31/10/2016 tarih ve 20.000,00.TL bedelli çekten dolayı ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile 31/08/2016 tarih ve 20.000,00.TL Bedelli çek için ise ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, müvekkilinin söz konusu çeklerden dolayı, davalıya hiçbir borcunun olmadığı, davalıdan almayı düşündüğü mallara karşılık olarak 3 adet çek verdiğini, bu çeklerden 30/06/2016 tarih ve 15.000,00.TL bedelle çekin ...

Bankası ... Şubesi aracılığı ile ödendiğini, mal alımının 12 adet fatura karşılığı peyder pey yapıldığı için elden ödeme yapılarak faturalarda kapalı olarak düzenlendiğini, ancak aradaki güven ilişkisi nedeni ile davalının kendisine verilen çeklerin teslim alınmadığını, müvekkilinin almış olduğu malların bedeli peşin olarak ödediği, zaten davalının malları zamanında teslim etmediği için müvekkilinin ihalesi ile almış olduğu yapım işinin 31/08/2016 tarihinde fesh olduğu,

müvekkilinin, davalıya çekleri teslim edeceğini söylemiş ise de bir türlü teslim etmediğini, söz konusu çeklerden dolayı borçlarının olmadığını, bu nedenlerle öncelikle davanın kabulü ile, davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; açılan davayı kabul etmediklerini, davacının müvekkiline borcunun bulunmadığı iddiasının maddi gerçeği yansıtmadığını, davacının işbu davayı daha önce semeresiz kalan ancak .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile kendisi ile kız kardeşi ...'ya yönelik olarak açtıkları ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ...

Ada, 1 Parselde 1/34 arsa paylı, 10.kat, 19 nolu taşınmazın 01/08/2016 tarih, ... yevmiye numaralı işlem ile 208.000.TL bedel karşılığı kız kardeşi olan davalı ...'ya devir işleminin iptaline yönelik tasarrufun iptali davasının sonuçlanmasıyla tahsil imkanı doğacak olan ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas ve ... esas sayılı dosyalarının tahsil edilmesini önlemeye yönelik olarak açıldığı, davacının kötü niyetli olduğu,

davacının düzenlenen kapalı faturaların ödemelerinin elden alındığı ve aradaki güven ilişkisi sebebiyle çeklerin müvekkilinden teslim alınmadığını ileri sürdüğünü, faturaların kapalı olarak düzenlenmesinin nedenin faturalar karşılığı çek alınmış olması olduğunu bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/03/2021 tarih, ... Esas ...

Karar sayılı kararı ile; takip konusu çeklere ilişkin borç ilişkisinin kapalı faturaya dayandığı, kapalı faturanın ödemeye karine teşkil ettiği dikkate alınsa da davacının ödeme iddiasına ilişkin delil sunmadığı, kaldı ki hem faturaya ilişkin ödemenin elden yapılıp hem de çek verilmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, verilen çekler nedeniyle taraflar arasındaki faturanın kapalı düzenlendiğinin anlaşıldığı, davalı tarafın davacıdan alacaklı olduğunun her iki tarafın ticari defterlerine göre sabit olduğu,

davacı tarafından davalının eksik mal gönderilmesine ilişkin iddiaların değerlendirilmesinde ise asıl borç ilişkisine dayanan mallara yönelik ayıp iddiasına dair herhangi bir tespitin olmadığı, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunu ispat külfeti faturayı veren tarafa ait iken, sekiz günlük sürenin geçmesinden sonra itiraz edilmesi halinde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığını ispat külfeti faturayı alan tarafa ait olduğundan, davacı tarafından faturaya itiraz edilmediğinden bu husustaki iddialarını ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; karara esas olan bilirkişi raporu hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi 2016 yılı faturalarının hem davacı taraf hem davalı taraf defterlerinde olduğunu söylemiş her nasılsa kapalı faturanın ödemeye karine teşkil ettiğinden hiç bahsetmediğini, sunulan raporun hesap hareket bölümünde 11 adet faturanın hiç birinde ödendiğine dair makbuz veya dekont yoktur denildiğini, fatura bedellerinin ödendiği ödendiği faturaların kapalı olmasından anlaşıldığını, bilirkişi raporunun sadece davalı tarafın iddialarından hareket edip davacı tarafın iddiasından tek kelime etmediğini,

işbu rapora dayanılarak verilen kararın hukuka aykırı olduğundan bozulması gerektiğini, ayrıca davanın reddine karar verildiğinden yatırılmış olan nispi harcın iadesine karar verilmesini bu nedenlerle mahkeme kararının bozularak ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava; kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalıdan almayı düşünülen mallara karşılık 3 adet çek verildiğini, çeklerden bir tanesinin banka aracılığı ile ödendiğini, mal alımının 12 adet fatura karşılığı peyder pey yapıldığı için elden ödeme yapılarak faturalarında kapalı fatura olarak düzenlendiği, güven ilişkisi nedeniyle çeklerin teslim alınmadığını, mallar zamanında teslim edilmediği için davacının ihale ile aldığı yapım işinin fesh edildiğini, çekler nedeniyle davalıya borcunun bulunmadığını ileri sürerek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı ise faturalar karşılığı davacıdan çek alındığını, karşılıksız çıktığı için tahsil edilemediğini, icra takibine konu edildiğini savunarak davanın reddine talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalı alacaklı üzerindedir. Ancak kambiyo senedine dayalı olarak alacak talebinde bulunulması halinde ispat yükü borçlu olmadığını iddia eden davacı üzerindedir. Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verilir. Dava konusu çekin avans olarak verildiği, teslimi gereken malların davalı tarafından teslim edilmediği, çekin bedelsiz olduğu yönündeki iddianın davacı tarafından kesin deliller ile ispatlanması gerekir.

İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda özetle; dava dosyasına sunulan 2016 yılına ait faturaların toplam tutarı 58.361,55 TL olan faturaların hem davacının hemde davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafın, davacı tarafa 58.361,55 TL'lik fatura düzenlediği, davacı tarafından bu faturalara karşılık davalıya 3 adet toplam 55.000,00 TL'lik ...

Bankası çekleri verdiği, davacının bu çeklerden 15.000,00 TL tutarlı olan çekin ödemesini yaptığı, geri kalan 2 adet 20.000,00 TL'lik çeklerin ödemesinin yapılmadığı, çeklerin ödemesiyle ilgili herhangi bir belge veya banka dekontunun dosya içerisinde yer almadığı, dolayısıyla dava konusu yapılan ve davalı tarafından ....İcra Müdürlüğünün ... ve ... esas sayılı dosyaları ile icra takip yoluna gidilen çeklerin ödenmemiş olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, davacı tarafından davalıya üç adet çek verildiği, mal alımının 12 adet faturaya karşılık peyder pey yapıldığı, elden ödeme yapıldığı faturaların kapalı olarak düzenlendiği, güven ilişkisi nedeniyle çeklerin teslim alınmadığı, almış olduğu malların bedeli peşin olarak ödendiğinden takip konusu yapılan iki adet çek nedeniyle borçlu olunmadığı, davalının malı eksik gönderdiği ileri sürülmekte olup, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporu ile davalı tarafından davacı adına düzenlenen toplam tutarı 58.361,55 TL olan faturaların her iki taraf defterlerinde de kayıtlı olduğunun tespit edildiği,

dava konusu faturaların kapalı fatura olarak düzenlendiği, davacı tarafından fatura bedellerinin elden peşin olarak ödendiği ileri sürülmüş ise de davalı tarafın davacının bu iddiasının kabul edilmediği, davacının elden ödeme yapıldığı iddiasını usulüne uygun deliller ile ispat edemediği, bu durumda dosya kapsamına sunulan faturalara konu ödemelerin dava konusu çekler ile yapıldığı, ilk derece mahkemesinin faturalara karşılık davalıya üç adet çek verildiği ve çekler nedeniyle faturaların kapalı olarak düzenlendiği yönündeki kabulünün yerinde olduğu,

davacının davalı tarafından eksik mal gönderildiği iddiasını ise faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olması karşısında usulüne uygun deliller ile ispat edilemediği, davacı tarafından dosya kapsamına sunulan belgelerin iddiayı ispatlar nitelikte de olmadığı, bilirkişi raporunun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Ancak ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiğinden, davacı tarafça yatırılan nispi karar ve ilam harcından maktu ret harcının mahsubu ile bakiye harcın davacıya iadesine karar verilmesi gerekirken davacıdan nispi karar harcının tahsiline karar verilmemesi doğru olmamıştır. Ancak bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması, davanın esası hakkında yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmesi gerekmiş, açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır