Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2033 K.2024/2178

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/04/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Davacının mobilya malzemesi tedarikçisi olduğunu, davalı firma ile daha evvel de alışverişlerinin olduğunu, davacı firmanın davalıdan 01.03.2017, 17.03.2017 ve 30.03.2017 tarihlerinde tutkallar aldığını ve bu tutkallarla pervaz ürettiğini, sonrasında üretilen bu pervazların davacı firmaca değişik zamanlarda müşterilerine satıldığını, müşterilerinin bir süre sonra davacı firmaya başvurup pervazların tutkal yerinden ayrıldığını bildirdiğini, davacı firma kendisine ayrı zamanlarda yapılan onlarca başvurunun tamamına yeniden pervaz üretip, müşterilerinin diğer zararlarını karşıladığını, müşterilerinin davacı firmaya güveninin azaldığını,

müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğini, davacı firmanın davalı firmaya defalarca kez durumu bildirdiğini, davalı firmanın görevlilerinin ve yetkililerinin durumu şifahen kabul edip müvekkilinin zararını gidereceklerini beyan ettiklerini, taraflarınca tekmil zararın ve tutkalın yapıştırma işlevini yerine getirmediğinin tespit yapılması istenildiğini, neticesinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi ...

D.İş dosyasıyla tespit yapıldığını, bahse konu delil tespitindeki kimya mühendisi bilirkişi ... raporunda davacı firmaca satın alınmış bozuk tutkalların bedelinin 4.566,34.TL, davacı firmaya müşterilerince iade edilen pervazların bedelinin 17.534,37.TL, davacı firmanın tutkalın bozuk olması sebebiyle üretip satamadığı pervazların bedelinin 35.579,36.TL olduğunu, bahse konu tutkalların yapıştırma görevini yerine getirmediğini, bahse konu tutkalların herhangi bir standart işaretine sahip olmadığını tespit ettiğini,

davacı firmanın belirtilen hususlar sebebiyle hem ticari itibarı zedelendiğini hem de büyük ekonomik kaybı olduğunu belirterek davalarının kabulü ile davacı firmaca satın alınmış bozuk tutkalların bedeli olarak 4.566,34.TL, davacı firmaya müşterilerince iade edilen pervazların bedeli olarak 17.534,37.TL, davacı firmanın tutkalın bozuk olması sebebiyle üretip satamadığı pervazların bedeli olarak 35.579,36.TL olmak üzere; toplam 57.680,07.TL, ticari itibarın zedelenmesi sebebiyle 50.000,00.TL manevi tazminatın ve ....

Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyaya yatırılmış harç ve masraflar toplamı 1.104,00.TL olmak üzere toplam 108.784,07.TL'nin ticari faizle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın usul yönünden reddini talep ettiklerini, atıf yapılan tespit davasına ilişkin hiçbir belgenin dava dilekçesine eklenmeyerek taraflarına tebliğ edilmediğini, müşterilerin başvurularının, bu başvuruların ve satışların hangi sürede yapıldığını, hepsinin ayıpsız misli ile değiştirme hakkını seçtiğine dair belge sunamadığını, davacının davalıdan satın aldığı hangi üründe ayıp olduğunu iddia ettiğini, bu davanın davacı tarafından hangi ürün kapsamında açıldığının belli olmadığını,

ayıplı – bozuk olduğu iddia edilen ürünün ne olduğu açık ve net olarak belirtilmediğinden işbu eksikliğin davacı tarafından giderilmesini, aksi takdirde işbu davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddinin gerektiğini, davalı tarafından üretilen ... ... ...'in Uluslararası Standartlara Uygun şekilde üretildiğini, davacının kullandığı ürün ile ilgili “güvenlik bilgi formu” kapsamında düzenlenen esas, usul ve saklama koşullarına uygun olarak ürünü kullandığına ilişkin hiçbir tespit ve yasal dayanağın mevcut olmadığını, ....

ATM ... D. İş.

Sayılı tespit dosyasında davacı, işbu tespitin nerede yapıldığını, davacının işbu ürünü muhafaza koşullarının değerlendirilip değerlendirilmediği, Güvenlik Bilgi Formu kapsamında, ürünlerin kullanımına ilişkin usul, esas ve saklama/depolama koşullarını yerine getirdiğine ilişkin tek bir tespit veyahut dayanak belge sunamadığını, davacının ürettiği pervazlarda, davalı tarafından üretilen tutkalı kullandığının meçhul olduğunu, kullanıldığı iddia edilen tutkallar üzerinde de gerekli ölçümlerin yapılması gerektiğini, davacının tutkalları ürettiği pervazlarda kullandığını ispat etmesinin gerektiğini,

davacının davalı firmanın ürettiği tutkalları kullanımındaki hata, ihmal ve eksikliklerden ötürü oluşan zarardan sorumlu tutulamayacağını, davalı firmanın her türlü özen yükümlülüğünü yerine getirerek ... ... tutkallarını piyasada satılan ikame tutkallar ile dahi uygulama yapmak sureti ile karşılaştırdığını ancak üretimden kaynaklı herhangi bir eksiklik, ihmal veya hataya rastlanmadığını, dava konusu kapsamında, her ne kadar tutkalların, ayıplı olduğu iddia edilen bütün pervazlar üzerinde kullanılıp kullanılmadığı davalı firma yetkilileri tarafından kontrol edilmemişse de, davacının yaptığı bildirim üzerine,

davalı firma yetkilileri kontrol amaçlı ziyarette bulunduklarını, bu hususta sadece davacı tarafından ve o tarihte üretilen sınırlı sayıda pervaz üretimi kapsamında yapılan 27.07.2018 tarihli değerlendirme sonucunda, ilgili ürün testlere tabi tutulduğunu ve ürün özelliklerinin spesikasyon kabul sınırları içerisinde olduğunun tespit edildiğini, dava konusu tutkallar ile piyasada işbu ürüne ikame nitelikteki tutkal numunesi üzerinde karşılaştırmalı olarak pervaz uygulaması yapıldığını, işbu karşılaştırma sonucunda;

iki ürünün benzer kimyasal yapıya sahip olduğunu, ancak piyasada satılan ikame ürünün akma dayanımının daha düşük seviyede olduğunu, ... ...’in kullanıldığı iddia edilen bir pervaz ile, davacıdan numune olarak alınarak, süreç ve üretim şartları benzer olan bir ortamda, pervaza ikame olan tutkal uygulandığını ve iki ürün karşılaştırılmış ve ısıl dayanım davranışları arasında fark gözlenmediğini, dava konusu ayıbın, ... tutkal üretim standartlarından kaynaklanmadığını, davacının tutkalları,

ayıplı pervazlar üzerinde hangi derecede ve sürede uyguladığına ilişkin tespit bulunmadığını ancak standart ürünleri dayanıklılığı ve niteliği test edildiğini, dava konusu ayıbın davacının tutkalları uygulamasından kaynaklandığını, bunun yanında boyasız pervazlar üzerinde aynı şekilde yapılan uygulamada, pervazlarda herhangi bir baskı ya da çekme kuvveti altındaki tepkisi gözlemlenmediğini, her iki tutkalın uygulandığı teste tâbi tutulan pervazların ancak 4. saatin sonunda açılmaya başladığı ve ancak 24. saat sonunda tamamen açıldığının tespit edildiğini, bu kapsamda boyalı olan pervazlardaki ayıbın,

işbu tutkalları davacının hatalı uygulanmasından ve boyamadan kaynaklandığının aşikar olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 03.10.2007 tarih, 2007/13 esas, 2007/642 esas - karar sayılı kararında tazminat hukukunda sorumluluktan söz edilebilmesi için, sadece eylemin yasaya veya sözleşmeye aykırı olması yeterli olmadığını, eylem sonucunda bir zararın doğmuş olması ve zararla eylem arasında uygun nedensellik bağının bulunmasının gerekli olduğunu, davalının herhangi bir tazminat tutarından sorumlu olabilmesi için tazmin etmesini gerektirecek bir zararın oluşmasına doğrudan sebep olmasının lazım olduğunu,

davalının ürettiği tutkal olmasaydı pervazlarda herhangi bir ayıbın oluşmayacağının açıkça ortaya konulması gerektiğini, 818 sy Borçlar Kanunu’nun manevi tazminatı düzenleyen 49. maddesi ve 4721 sy Türk Medeni Kanunu 24. maddesinde ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında talep edilebilecek manevi tazminatın şahsiyet hakkına saldırı olması, başka bir deyişle zararın oluşması şartına bağlı olduğunu, öncelikle davanın yetki itirazı yönünden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/04/2021 tarih ve ... Esas ...

Karar sayılı kararı ile;bilirkişi raporu doğrultusunda davacının maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ve kısmen reddi ile 53.081,18 TL maddi tazminatı dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı manevi tazminat talebinde bulunmuş ise de; davalıdan satın alınan tutkalların ayıplı olması borca aykırı bir eylem olmakla birlikte davacının bu borca aykırılık nedeniyle meydana gelen manevi zararının davacı tarafça ispatlanamadığı,

borca aykırı eylemin manevi bir zarar oluşturacak nitelikte olmadığı gerekçesi ile davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ve kısmen reddi ile. 53.081,18.TL maddi tazminatı dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının manevi tazminat talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile.

3 bilirkişi raporu da davalarının haklılığını tescil ve tespit ettiğini, mahkemenin, faturasının daha evvelden kesildiğini, 730 adet pervaz bedeli olan 2.474,55.TL'lik kısma ilişkin red kararı vermesinin doğru olmadığını, ticari hayatta ısmarlama ve veresiye olmak üzere iki kavram olduğunu, yani birisinin bedelini önceden ödeyip mal almasının mümkün olmadığını düşünmenin doğru olmayacağını, bu bakımdan maddi tazminat taleplerinin tamamının kabul edilmesi gerektiğini, müvekkil firmanın bölgenin en büyük tedarikçilerinden birisi olduğunu, yüzlerce müşterisi tarafından malları iade edildiğini,

ticari itibarı zedelenmiş olan müvekkil firmanın manevi zararının olmadığını düşünmenin kabul edilemeyeceğini, bu nedenlerle iş bu istinaf başvurularının kabülüyle, yerel mahkeme kararının kaldırılarak/bozularak davanın tamamen kabulüne, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile.

İlk Derece Mahkemesince her ne kadar davacının müşterilerinden gelen başvuruların tamamında yeniden pervaz üretip müşterilerinin zararını giderdiği kanaatine varılmış ise de davacı tarafın, müşterilerinin başvuruları, bu başvuruların ve satışların hangi sürede yapıldığı ve müşterilerinin tamamının ayıpsız misli ile değiştirme hakkını seçtiğine dair tek bir belgeyi İlk Derece Mahkemesi dosyasına sunmadığını, ilk Derece Mahkemesince sunmuş oldukları raporların göz ardı edildiğini ve hükme hiçbir şekilde esas alınmadığını, davacının ürettiği pervazlardaki ayıbın,

müvekkil firmaya ait tutkalların üretiminden kaynaklandığına dair herhangi bir illiyet bağı davacı şirket tarafından ispat edilemediğini, müvekkil şirkete ait olan ve Türkiye ve yurtdışındaki ülkelerde memnuniyetle kullanılan ... tutkallarının üretim nitelikleri ile dava konusu pervazlardaki ayıp arasında hiçbir bağ olmayıp, bu illiyet bağı davacı tarafından da ispatlanamadığını, müvekkil şirkete ait, işbu dava konusu ... ... ... ... ... markalı yapıştırıcı bilirkişi heyeti tarafından incelenmediğini, test edilmediğini,

davacı tarafın pervaz imalatı sürecinde müvekkiline ait tutkalın uygun şartlarda kullanıldığına ilişkin herhangi bir tespit yapılmadan tesis edilen hükmün eksik inceleme ürünü olduğu açık olup söz konusu kararın sırf bu nedenle dahi kaldırılması gerektiğini, ilk Derece Mahkemesinin dosyasında; eksik inceleme yapıldığı gösteren bir diğer husus ise;

davacı şirket tarafından imal edilen tüm pervazlara müvekkil şirkete ait yapıştırıcının uygulandığı varsayımından hareket edildiğini, davacı taraf, ayıplı olduğunu iddia ettiği pervazlarda müvekkil şirkete ait ürünü kullandığına dair herhangi bir belge ibraz etmediğini, davacı firmanın müvekkil şirkete ait ürünleri kullanmadan önce de müşterilerinden şikayetler ve iadeler aldığı göz önünde bulundurulduğunda, gerek önceki iadeler ve gerekse müvekkil şirkete ait ürünlerin kullanıldığı iddia edilen üretimler ile ilgili iadelerde,

davacı şirketin teknik ve montaj çalışanlarının hatalı üretimlerinin söz konusu olduğunu ve müvekkil şirket ürününün uygun olmayan şartlarda kullanılmış olduğu ihtimali kuvvetle muhtemel olduğunu, ürünün ayıplı olduğunu kabul anlamına gelmemekle beraber bahsi geçen pervazların başka şekilde kullanılmasının mümkün olduğu, bu nedenlerle öncelikle tehir-i icra taleplerinin kabulüne, yapılacak istinaf incelemesi neticesinde istinaf taleplerinin kabulü ile ....

Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas ... Karar sayılı kararının kabul edilen kısım yönünden kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, satıma konu ürünlerin ayıplı olduğu iddiasıyla uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalıdan satın alınan tutkallar ile pervazlar üretildiği, üretilen pervazların değişik tarihlerde müşterilere satıldığı, bir süre sonra müşteriler tarafından pervazların tutkal yerlerinden ayrıldığının bildirildiği,

başvuran müşterilere yeniden pervaz üretilerek zararlarının karşılandığı ileri sürülerek satın alınan bozuk tutkalların bedeli, müşterileri tarafından iade edilen pervazların bedeli, üretilip tutkalların bozuk olması nedeniyle satılamayan pervazların bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise davanın hangi ürün kapsamında açıldığının belli olmadığını, davacının ürettiği pervazlarda en yoğun kullanılan ürünün ... markalı ürün olduğunu, ürünün uluslararası standartlara uygun şekilde üretildiğini, davacının öncelikle tutkalları ürettiği pervazlarda kullandığını ispat etmesi gerektiği,

tutkalların kullanımındaki hata, ihmal ve eksikliklerden oluşan zarardan sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince ve davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu, mahkemece istinaf harçlarının yatırılması için davacı vekiline muhtıra gönderildiği istinaf harçlarının yatırılmaması üzerine mahkemece 17/09/2021 tarihli ek kararla davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine verildiği, ek karar davacı vekiline tebliğ edilmesine rağmen ek karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından Dairemizce yalnızca davalı tarafın istinaf başvurusu yönünden inceleme yapılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda ; davacı tarafından davalıdan 01.03.2017-17.03.2017 ve 30.03.2017 tarihlerinde satın aldığı tutkalların ayıplı olduğu, bu nedenle zarara uğradığı ileri sürülerek ayıplı olduğu iddia edilen malların bedelinin ve ayıplı malların kullanılmasından kaynaklanan zararın tahsilinin talep edildiği, ihtilafın davacının davalıdan satın aldığı ... ... ... ... tutkalın ayıplı olup olmadığı, ayıp söz konusu ise gizli-açık ayıp olup olmadığı, davacının ayıp nedeniyle uğradığı zarar bulunup bulunup bulunmadığı, varsa miktarı, davalının varsa söz konusu zarardan sorumlu olup olmayacağı hususlarından kaynaklandığı,

ilk derece mahkemesince bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de ilk derece mahkemesince alınan 08.03.2021 tarihli bilirkişi raporunda hatalı imalata sebep olabilecek faktörlerin tekniğine uygun gerçekleştiği kabul edildiğinde imalat hatasına sebep olabilecek en önemli faktörün tutkal yapıştırıcısının kimyasal özelliklerinin, yapısının vb. diğer özelliklerinin uygun yapışma kriterlerini karşılamaması olduğu,

hatalı imalata neden olan ihtimali hakkında bir değerledirme yapılamadığı belirtilerek pervazın yapışma yerlerinden ayrılmasınn tutkalın kimyasal yapısından kaynaklı olduğu kabulü üzerinden hareket edilerek tazminat hesaplaması yapıldığının belirtildiği, bilirkişi raporlarında dava konusu tutkalın ayıp olup olmadığı konusunda net bir tespite yer verilmediği gibi, ayıbın niteliği, açık-gizli ayıp olup olmadığı yönünden de bir değerlendirme yapılmadığı, mahkemece alınan 03.03.2020 tarihli bilirkişi raporunda da belirtilen hususlara ilişkin bir tespit bulunmadığı,

ayrıca hükme esas alınanan bilirkişi raporunda hatalı ve kusurlu olan pervazların tekrar işlemden geçirilerek kullanılmasının mümkün görülmediği belirtilerek tazminat hesaplaması yapılmış ise de pervazların başka bir şekilde veya başka bir işte kullanımının mümkün olup olmadığı, bu hali ile ekonomik değerinin bulunup bulunmadığı değerlendirilmediği, bu nedenlerle bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmakla bu durumda mahkemece davaya konu tutkallların ayıplı olup olmadığı,

ayıplı ise niteliği davacının davalıdan giderilmesini talep edebileceği zararının bulunup bulunmadığı ile bulunması halinde zararın miktarı konusunda bilirkişi kurulundan rapor alınması gerekirken yeterli olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksik hususlar tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.