Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2137 K.2024/2101

5- ... TURİZM İNŞ TAAH ZİRAİ ÜRÜNLER TEKS REST VE DÜĞ SAL METAL VE MOB TİC VE PAZ LTD ŞTİ - (ESKİ ... İNŞAAT TAAH. PAZ. LTD.ŞTİ.) 6- ... İNŞAAT VE İNŞAAT MALZEMELERİ TİCARET-TAAHHÜT LİMİTED ŞİRKETİ

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 03/08/2016

BİRLEŞEN .... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN ... ESAS VE ... KARAR SAYILI DOSYASI.

DAVACI : ... SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR

1- ... MÜHENDİSLİK İNŞAAT TAAHHÜT TURİZM VE GIDA İTHALAT İHRACAT TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - VEKİLİ : Av. : 2- ... MÜHENDİSLİK - ... VEKİLİ : Av. : 3- ... İNŞAAT MADENCİLİK TURİZM NAKLİYE PETROL LPG VE TARIM ÜRÜNLERİ İTHALAT İHRACAT TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - 4- ... İNŞAAT TİCARET VE SANAYİİ LİMİTED ŞİRKETİ - 5- ... TURİZM İNŞ TAAH ZİRAİ ÜRÜNLER TEKS REST VE DÜĞ SAL METAL VE MOB TİC VE PAZ LTD ŞTİ - (ESKİ ... İNŞAAT TAAH. PAZ. LTD.ŞTİ.) 6- ... İNŞAAT VE İNŞAAT MALZEMELERİ TİCARET-TAAHHÜT LİMİTED ŞİRKETİ

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 29/12/2016

KARAR TARİHİ : 21/01/2021

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 12/12/2024

YAZILDIĞI TARİH :12/12/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2021 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili .... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler gereği davalı şirketlerin davacı tarafın hizmet işlerini yürüttüğünü, söz konusu hizmet sözleşmeleri gereği ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden ... isimli işçinin iş akdinin sonlandırılması sonucu ...'ın kuruma karşı bir kısım işçilik alacakları talebi ile .... İş Mahkemesinin ...

Esas sayılı davasını açtığını, yapılan yargılama sonucu verilen kararın işçi tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibine konulduğunu ve kurum tarafından ilgili icra dosyasına 01/02/2016 tarihinde toplam 56.553,55 TL ödeme yapıldığını, bu nedenlerle dava dışı işçiye ödenen toplam 56.553,55 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsilini talep etmiştir.

Davacı ... vekilinin .... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde; davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler gereği davalı şirketlerin davacı tarafın hizmet işlerini yürüttüğünü, söz konusu hizmet sözleşmeleri gereği ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden ... isimli işçinin iş akdinin sonlandırılması sonucu ...'ın kuruma karşı bir kısım işçilik alacakları talebi ile .... İş Mahkemesinin ...

Esas sayılı davasını açtığını, yapılan yargılama sonucu verilen kararın işçi tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibine konulduğunu ve kurum tarafından ilgili icra dosyasına 01/02/2016 tarihinde toplam 1.768,63 TL ödeme yapıldığını, bu nedenlerle dava dışı işçiye ödenen toplam 1.768,63 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsilini dava dosyalarının içeriği aynı olması sebebiyle ....

Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 30/12/2016 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamıyla dosyanın .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı ...

Mühendislik Limited şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: öncelikle zamanaşımı itirazında bulunmuş, müvekkili şirketin, davacı kurum olan ...'nin işlerini yürüten taşeron şirket olduğunu, işçi alacaklarından kaynaklı tamzinat ödenen ...'ın ... adına ihale usulü ile iş yapan müvekkili şirket nezdinde çalıştığını ve ihale usulü alınan işin süresinin dolması nedeniyle 31/09/2014 tarihinde iş akdinin sona erdiğini ve işçinin müvekkil şirket nezdinde çalıştığı döneme ilişkin tüm hak ve alacaklarını müvekkili şirket tarafından ödendiğini,

iş akdinin ihale süresinin dolması nedeniyle feshedilen ...'ın müvekkili şirketten tüm alacaklarını ve tazminatını aldığını ve başka hiçbir alacağının kalmadığını davacı iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın kabulü halinde davacı tarafın sebepsiz zenginleşeceğini, hakkaniyete aykırı bir hüküm tesis edileceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla tazminat miktarının ayrım yapılmaksızın müvekkil şirketten istenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın en fazla işçi alacağının müvekkili şirkette çalıştığı döneme tekabül eden miktarı için müvekkili şirketten rücu edebileceğini,

müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, sorumluluğu olduğu kabul edilse dahi dava dışı işçiyi çalıştırdığı döneme dair olabileceğinden bu döneme dair tüm hak ve alacakların müvekkili şirket tarafından ödendiğinden işbu davanın müvekkil şirket yönünden reddinin gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Mühendislik vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin müvekkili firma ile çalışmasının dört ay olduğunu, dava dışı işçinin çalışmasının dört ay olması nedeniyle herhangi bir tazminat alacağının doğmadığını, İş Kanunu gereği davacının ödemek zorunda kaldığı miktarın müvekkili firmadan talep edilemeyeceğini, haksız davanın reddini savunmuştur. Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2021 tarihli ... Esas ... Karar sayılı dosya kapsamına sunulan bilgi ve belgeler, hizmet alım ihaleleri ve sözleşmeleri ve tüm dosya kapsamından; taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi düzenlendiğini, davalıların davacının hizmet işlerini üstlendiği dönemde işçi olarak çalıştırdığı dava dışı ... tarafından .... İş Mahkemesi'nin 08/10/2015 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında davacı ...

Genel Müdürlüğü aleyhine açtığı işçilik alacakları davasında, dava dışı işçinin davasının kabulüne karar verildiği ve kararın Gaziantep BAM denetiminden geçerek kesinleştiğini, kesinleşen ilam ile dava dışı işçi tarafından başlatılan .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına davacı ... tarafından 01/02/2016 tarihinde 58.322,18 TL ödeme yapıldığını, dava dışı işçinin 18/10/1999-30/09/2014 tarihleri arasında davacı ...

Genel Müdürlüğü'nün asıl işverenliğini, davalı şirketlerin alt işverenliğinde çalıştığı, taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmelerinde “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmünün bulunduğu ancak davalı ...

Şti. yönünden hizmet alımı sözleşmelerinde çalıştırılan işçilerin işçilik alacaklarından kimin sorumlu olacağının belirlenmediğini, bu kapsamda davacı ...

Genel Müdürlüğü'nün davalı alt işverenler nezdinde çalıştırılan işçi için ödenen işçilik alacaklarını davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdıkları dönem ve ücret yükseklikleriyle birlikte sorumlulukları oranında rücu hakkının bulunduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamada ana dosya ve birleşen dosya yönünden ... Şirketi'nin 116,24 TL, ... İnş. Ve Malz. Şti. 10.295,93 TL, ... İnş. Taah. Şti. 1.046,90 TL, ... İnş. LTd. Şti. 3.160,93 TL, ... 1.507,11 TL, ...

Şti. 42.058,84 TL sorumluluğu bulunduğu anlaşıldığından mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında açılan davanın kısmen kabulü ile; toplam 56.417,32 TL tazminatın. 112,71 TL'nin davalı ... İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti.'den, 9.982,97 TL'sinin davalı ... İnşaat ve İnşaat Malz. Tic. Taah. Ltd.Şti.'den, 1.015,08 TL'sinin davalı ... İnş. Taah. Paz. Ltd. Şti.'den, 3.064,85 TL'sinin davalı ... İnş. Mad. Tur. Nak. Pet. Lpg ve Tar. Ürn. İth. İhr. Tic. Ltd.

Şti.'den, 1.461,30 TL'sinin davalı ... Mühendislik-...'ten, 40.780,41 TL'sinin davalı ... Mühendislik İnş. Taah. Turz. Ltd. Şti.'den ödeme tarihi olan 01.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, Birleşen .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında açılan davanın KABULÜ İLE; toplam 1.768,63 TL tazminatın. 3,53 TL'nin davalı ... İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti.'den, 312,96 TL'sinin davalı ...

İnşaat ve İnşaat Malz. Tic. Taah. Ltd.Şti.'den, 31,82 TL'sinin davalı ... İnş. Taah. Paz. Ltd. Şti.'den, 96,08 TL'sinin davalı ... İnş. Mad. Tur. Nak. Pet. Lpg ve Tar. Ürn. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.'den 45,81 TL'sinin davalı ... Mühendislik-...'ten, 1.278,43 TL'sinin davalı ... Mühendislik İnş. Taah. Turz. Ltd.

Şti.'den ödeme tarihi olan 01.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI ... VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, tam sorumluluk esasına göre davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini iddia ederek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DAVALI ... MÜHENDİSLİK VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, belirli süreli sözleşme olduğundan ihbar tazminatından sorumluluğunun olmadığını, yıllık izin ücretinin tamamının müvekkilinin tahsiline karar verilmesinini hakkaniyete uygun olmadığını, ödemelerinin mahsup edilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda dikkate alındığı iddiasının doğru olmadığını, yarı yarıya rücu göz ardı edildiğini, temerrüt oluşmadığından davacının ödediği faizden sorumluluğunun olmadığını, işbu dava dışında işçinin açmış olduğu davadaki yargılama giderlerinden sorumluluğu olmadığını iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hukuki niteliği itibarıyla hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuen tazminat davasıdır.

Davacı vekilinin asıl ve birleşen davalara ilişkin dava dilekçesinde, davalı yüklenici şirkete bağlı olarak çalışan dava dışı ...'ın işçilik alacakları hususunda açtığı dava sonucu hükmedilen alacağın asıl iş veren olarak müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödendiği, davacı ile davalı şirketler hizmet alım sözleşmeleri bulunduğu, bu sözleşmeler uyarınca davalıların çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından kaynaklı ödemelerden sorumlu olduğunu belirterek asıl davada müvekkilinin ödediği 56.553,55 TL'nin, birleşen davada ise 1.768,63 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Bir kısım davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, diğer davalılar ise davaya cevap vermemiştir.

İlk derece mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekili ile davalı ... Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Gıda İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde;

02/12/2016 tarih ve 29906 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 Sayılı Yasanın 41. maddesi ile yapılan değişiklik sonucu 6100 Sayılı HMK'nın 341/2 maddesinde öngörülen kesinlik sınırı karar tarihi olan 2021 yılı için 5.880,00.TL'dir.

Somut olayda, davacı vekilince asıl davaya ilişkin olarak verilen hükme karşı istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmakta olup, asıl davaya ilişkin dava dilekçesinde dava değerinin 56.553,55.TL olarak gösterildiği, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile her bir davalı bakımından ayrı ayrı hüküm kurulmak suretiyle toplam 56.417,32.TL alacağa hükmedildiği, istinafa konu miktarın reddedilen miktarın ise (56.553,55.TL - 56.417,32.TL =)136,23 TL olduğu, karar tarihi olan 2021 yılı için istinaf kesinlik sınırının 5.880,00.TL olduğu, istinafa konu miktarın kesinlik sınırı altında kaldığı, bu nedenle işbu karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulamayacağı anlaşılmıştır.

Davalı ... Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Gıda İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

4857 Sayılı Yasanın 2/6 maddesinde asıl işveren-alt işveren ilişkisi tanımlanmıştır. Bu ilişkide asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanunda iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Bu sorumluluk, iş hukuku kapsamında işçiye karşı geçerlidir.

Asıl işveren ile alt işveren konumundaki yüklenicinin kendi aralarındaki iç ilişkide meydana gelen rücu uyuşmazlığının Türk Borçlar Kanunu kapsamında sözleşme hukukunun ilke ve esaslarına göre çözümlenmesi ve uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme ve sözleşme ekindeki şartname hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin bu konuda bir hüküm içermemesi durumunda ise, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nazara alınarak davacı asıl işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden kıdem tazminatına ilişkin olarak ödediği bedel ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunmaktadır.

İşyeri devri suretiyle işçilerin yeni yükleniciye devredildiği durumlarda işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler asıl işverene karşı sorumlu olup işveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. İhbar tazminatından ve yıllık ücretli izin alacağından son yüklenici sorumludur.

(Bkz.Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 2022/1467 E. - 2023/1751 K. Sayılı ve 10.05.2023 günlü, 2021/2157 E. - 2022/2344 K. sayılı ve 21.04.2022 günlü, 2021/778 E. - 2021/339 K. sayılı ve 23.09.2021 günlü ilamları).

Somut olayda, davalı ... Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Gıda İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf dilekçesinde işçilik alacaklarıyla ilgili sorumluluğun davacı kuruma ait olduğunu, dava dışı işçinin alacaklarının ödendiğini ve dava dışı işçiye karşı asıl işveren ve alt işverenin yarı yarıya sorumlu olduğunu savunmuş olup,

işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde işçiye ödeme yapıldıktan sonra ödenen miktardan kimin ne miktarda sorumlu olacağının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tespit edileceği ve taraflar arasındaki sözleşmede davacı kurumun hizmet satın alan kişi olarak işçi ücretlerinden de sorumlu olacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı,

dava dışı işçinin farklı alt işverenler nezdindeki çalışmalarının belirli süreli iş akdi yapılmış olsa dahi aynı iş yerinde gerçekleştiği ve bu hususun esasen dava dışı işçinin işçilik alacakları konusunda davacı asıl işveren ile davalı alt işverene karşı açmış olduğu davada değerlendirilerek hükme bağlandığı ve bu hükmün kesinleştiği, bu haliyle davalı alt işverenin, dava dışı işçinin kendisi nezdindeki çalışma süresine isabet eden kıdem tazminatı alacağı ile son işveren olması sebebiyle dava dışı işçinin ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağının tümünden sorumlu olduğu, davalı ...

Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Gıda İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.'nin davacı asıl işveren tarafından ödenmiş olup da kendisinin sorumlu olduğu işçilik alacaklarına isabet eden fer'i nitelikteki dava ve takip giderlerinden de sorumlu olduğu, davacının dava dışı işçiye yaptığı ödemeler yönünden ödeme tarihinden itibaren faiz talep hakkının bulunduğu, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın hukuka uygun olduğu, her ne kadar davalı ... Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Gıda İth.

İhr. Tic. Ltd.

Şti. vekilince dava dışı işçiye ödeme yapıldığı savunmasında bulunulmuş ise de, iş bu 755,48 TL ve 1.488,98 TL olmak üzere toplam 2.244,46-TL kıdem tazminatı ödemesinin dava dışı işçinin kıdem tazminatı alacağından mahsup edilerek hesaplama dışı bırakıldığı, bunun dışında dava dışı işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödendiğine dair davalı tarafından başkaca bir tutanak, dekont vs belge sunulamadığı, bu haliyle tazminattan mahsubu gereken başkaca bir ödemenin de bulunmadığı, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davalı ...

Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Gıda İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, İlk Derece Mahkemesi'nce asıl davanın kısmen kabulüne ve birleşen davanın kabulüne dair verilen karara yönelik davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davalı ... Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Gıda İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davalı ... Mühendislik şirketi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır