Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/957 K.2024/611

Av...

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 16/04/2024

YAZIM TARİHİ : 16/04/2024

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/02/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin davalı tarafın ... sigortalısı olduğunu, Mersin ... Orman işletme şefliğine bağlı ... nolu bölmelerde yapılan ağaçlandırma sonucu 49 yıllığına 84 dekarlık saha kiralandığını, saha içerisinde badem ferragres 800 adet ağacın 29.760,00.TL üzerinden sigortalandığını, 09/04/2018 tarihli dolu sebebiyle hasar meydana geldiğini, davalı şirket eksperi tarafından tutulan ekspertiz raporunda 24/05/2018 tarihinde %85 hasar bildirildiği halde ödemenin eksik yapıldığını, bu nedenle şimdilik 1.000,00.TL maddi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 24/01/2021 tarihli dilekçesi ile belirsiz alacak olarak açtığı davasını 14.101,00.TL arttırarak 15.401,00.TL tutara yükselttiğini beyan etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat çıkartıldığı, ancak dosyaya herhangi bir beyan ve cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/02/2021 tarih ve ... Esas, ...

Karar sayılı kararı ile; dosyanın incelenmesinde, davanın hasar nedeniyle oluşan zarar tutarının eksik ödendiğinden açılan tazminat davası olduğunun anlaşıldığı, tüm dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda, davacının davalı şirketin ... sigortalısı olduğu, davacının kiraladığı saha içerisinde badem ferragres 800 adet ağacın 29.760,00.TL üzerinden sigortalandığı, 09/04/2018 tarihli dolu sebebiyle meydana gelen hasarın tutarının ekspertiz raporu alınmasına rağmen eksik yapıldığı bu nedenle zarardan dolayı davalının sorumlu olduğunun değerlendirildiği,

alınan bilirkişi raporunun oluşa uygun ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla alınan bilirkişi raporuna mahkemece itibar edilmediği ve davanın kısmen kabulü ile 1.000,00.TL zararın 24/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin zaman aşımı nedeniyle reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf talebi ile; mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin istemin zaman aşımı nedeniyle reddine karar verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkeme gerekçeli kararında davanın HMK'nın 109.

Maddesinde düzenlenen kısmi dava olduğunu, bilirkişi raporu sonrasında ıslah edilen kısım yönünden davanın zaman aşımına uğramış olduğunu açıkladığını, oysa davanın kısmi alacak davası olarak değil belirsiz alacak davası olarak açıldığını, bilirkişi raporundan sonra dosyaya sunulan harç tamamlama dilekçesinde ıslah değil harç tamamlama işlemi yapıldığının açıklandığını, davalı vekili davanın ıslah edilen kısmı yönünden davanın ve talebin zaman aşımına uğradığını ileri sürdüğünü, davalının zaman aşımı defini kabul etmediklerini,

dava konusu alacak miktarı yargılama sürecinde yapılacak inceleme ve bilirkişi raporu ile tespit edilebilecek nitelikte olduğundan davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı ve dava dilekçesinde de açıkça 1.000,00.TL (belirsiz) şeklinde yazıldığını, öğretide ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında vurgulandığı üzere belirsiz alacak davasında zaman aşımı dava açılmakla davanın tamamı yönünden kesileceğini, diğer bir anlatımla dava açıldığı tarihte alacağın tamamı yönünden zaman aşımının kesileceğini,

dava belirsiz alacak davası olarak açılmış ve rapor ile zarar miktarı belirlendikten sonra harç tamamlaması yapıldığını bu nedenle dava açılmakla alacağın tamamı yönünden zaman aşımı kesildiğini, mahkemenin zaman aşımı nedeniyle kısmen red kararının bu nedenle hukuka aykırı olup kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile; hükme esas alınan bilirkişi raporunun tamamen denetime elverişsiz ve tarafsızlıktan uzak olduğunu, rapora itiraz etmelerine rağmen itirazları dikkate alınmadığını, deliller doğrultusunda davanın reddi gerektiğini, davayı kabul manasına gelmemek üzere, davacının ıslah talebinin reddi yönündeki kararın yasaya, usule ve yerleşik içtihada uygun olduğunu, dava konusu ... numaralı poliçenin hasat tarihi 28/09/2018 olup işbu poliçeden doğan alacak talepleri 28/09/2018 tarihinde muaccel olduğunu, Genel Şartlar ve TTK'nın ilgili maddelerinden anlaşılacağı üzere,

dava zamanaşımı en geç 28/09/2020 tarihinde (muacceliyet tarihinden itibaren 2 yıl) geçmiş bulunduğunu, davacı tarafın ıslah talebini zamanaşımı geçtikten sonra yaptığını, anlatılan nedenlerle, mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle Tazminat (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde, müvekkiline ait olup davalı tarafından ... Ürün Sigortası Poliçesi ile sigortalanan badem ağaçlarının dolu yağışı sonucu zarar gördüğü, davalı tarafından eksik tazminat ödemesinin ihtirazi kayıtla kabul edildiği belirtilerek tazminata karar verilmesi talep edilmiş, davalı şirket vekili davanın reddi isteminde bulunmuştur.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekili ile davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Sigorta poliçesinin incelenmesinde, davalı tarafından davacıya ait olup cinsi ve yaşı poliçede belirtilen 800 adet badem ağacının davalı tarafından 26.01.2018-28.09.2018 dönemine ilişkin olarak ... no'lu Devlet Destekli ...

Ürün Sigortası Poliçesi'nin düzenlendiği, dolu yağışı sonucu meydana gelebilecek rizikosunun teminat altına alınan rizikolar arasında yer aldığı, poliçede ağaç başına 5,00 kg ürün alınabileceği ve ürün bedelinin 7,44 TL/kg olup toplam sigorta bedelinin 29.760,00.TL olduğunun belirtildiği, yine poliçede rizikonun gerçekleşmesi durumunda tazminat hesabında hasar miktarının poliçede belirtilen muafiyeti aşan kısmının esas alınacağı, ödenecek en yüksek tazminat tutarının sigorta bedelinin %80'i ile sınırlı olduğu, poliçedeki beyan edilen verimin gerçek verimin üstünde olması durumunda sigortacının tazminat hesabında ...

Sigortaları Havuzu eksperi tarafından belirlenen gerçek verimi esas alacağı belirtilmiştir.

Dava konusu rizikonun gerçekleşmesinden sonra davalı tarafından 13.11.2018 tarihinde düzenlenen zeyilnamede ise ağaç başına verimin 1,55 kg ve sigorta bedelinin 9.225,60.TL olarak değiştirildiği, zeyilname doğrultusunda yeni poliçe düzenlendiği görülmüştür.

Mahkemece alınan 18.10.2020 ve 12.11.2020 tarihli bilirkişi raporlarında özetle, dolu yağışının meydana geldiği 09.04.2018 tarihinden 13 gün sonra davalı tarafından hasar tespiti yapıldığı, hasarın meydana geldiği badem bahçesinin yaban hayatla iç içe ve eğiminin çok yüksek olduğu, hasarın meydana geldiği sırada ağaç altına düşen badem meyvelerinin rüzgar ve yağmur ile ortamdan -sayım alanınından- uzaklaşması ve toprağa karışması ile yaban hayatı canlıları tarafından yenilmesinin söz konusu olduğu,

sayımın-ölçümün zamanında yapılmaması nedeniyle gerçek ağaç verim değerinin tam olarak hesaplanamayacağı, badem ağaçlarının yaşı, dosyada mevcut resimlerdeki görünümleri ve gelişim durumları ile alanın toprak fiziksel özellikleri (taşlık-kayalık) gözününde bulundurulduğunda, 1.poliçede yer alan 5,00 kg/ağaç verim değerinin uygun bir verim değeri olduğu, 800 adet ağaç için 5,00 kg/ağaç verim üzerinden 7,44 TL/kg değeri üzerinden sigorta bedelinin 29.760,00.TL olduğu, dolu yağışı sonucu hasarın %85 ve muafiyet oranının %10 olmasına göre tazminat tutarının (29.760,00.TL x 0,85 - 0,10 =) 22,320,00.TL olduğu,

bu tutardan davalının dava tarihinden önceki 6.919,00.TL ödemesi indirildiğinde davacının talep edebileceği bakiye tazminat tutarının (22,320,00.TL - 6.919,00.TL =) 15.401,00.TL olduğu hususunda görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda yapılan değerlendirmede, mahkemece alınan bilirkişi raporları, gerekçeleri açıklanarak denetime elverişli şekilde düzenlendiği ve dosyadaki bilgi ve belgelerle uyumlu olduğu anlaşılmakla dairemizce de hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur. Bu itibarla, ilk derece mahkemecesince söz konusu bilirkişi raporlaarının hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

6100 sayılı HMK’nın belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesine göre, dava konusu alacak miktarının veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenemediği ya da imkansız olduğu hallerde belirsiz alacak davası açılması mümkün olup yargılama sırasında zararın belirli hale gelmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 107/2. maddesi gereği yapılan artırım ıslah olarak nitelendirilemeyeceğinden ve belirsiz alacak davalarında zamanaşımı yalnızca dava dilekçesinde talep edilen kısım yönünden değil, dava konusu alacağın tümü bakımından kesileceğinden arttırılan miktar yönünden davanın zamanaşımına uğramadığı anlaşılmakla,

ilk derece mahkemesince bilirkişi marifetiyle hesaplanan 15.401,00 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davacının arttırım dilekçesine konu edilen tutarın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak yeniden karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır