Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1668 K.2025/1742

Av.

DAVA

Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)

Birleşen Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... E. 2021/... K. sayılı dosyası,

DAVACI

... İLETİŞİM İNŞAAT TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -V.D.: VEKİLİ : Av.

DAVALI : ... ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVA

Tazminat ( CMR Taşımasından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 17/09/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 17/09/2025

Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... esas 2021/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili firmanın ... Bölgesi'nden satın aldığı 248 adet Granit Mutfak Tezgahını Almanya'daki bir firmaya sattığını, satılan bu malların... ile taşınarak Almanya'ya teslimi sırasında yapılan kontrolde kırık ve hasarllı olarak gözükdüğünü, bu malların ... aracılığı ile ... Sigortaya sigortalandığını, ...

Sigortaya yapılan hasar başvurusu sonucu birçok eksper incelemesi yapıldığını, sigorta şirketinin fatura bedelince sigortalama işi yaptığını ve bu bedel üzerinden prim aldığını, kendileriyle birçok kez yazıştıklarını ve noterden ihtarnameler dahi gönderdiklerini, sigorta şirketinin hasar incelemesi esnasında ticari sırlarını başkalarıyla paylaştığını, bu paylaşım işinin sigortacılık kanununa aykırı olduğunu, sigorta sözleşmesinde her ne kadar bu sözleşme gereğince Türk hukuku uygulanır denilsede Almanya'da işler daha hızlı yürüyor diye sigorta şirketince Almanya Federal Mahkemesinde bu konuyla ilgili dava açıldığını,

sigorta işine aracılık eden ...'ın sigorta bilgilendirme işlemlerini gereği gibi yerine getirmediği için sorumlu olduğunu, sigorta sözleşmesinde birçok yabancı terimlerin geçtiğini ancak müvekkillerinin aydınlatılmadığını, malı taşıyan lojistik firmanın taşıma işini bilgileri dahilinde olmadan taşeron bir şirkete vermesinden ,

mallar bu şirketçe tesim alınırken hasarlı olduğuna dair tutanak tutulmamasından ötürü sağlam olduğunun belli olduğunu vede bu malların taşınırken malın hasara uğramasından ötürü lojistik firmanında sorumlu olması sebebiyle her üç davalının kusurları oranında olmak üzere hasar bedelinin tahsili amacıyla şimdilik her bir davalı için 100 Eurodan toplam 300 Euronun tahsilini talep etmişlerdir.

Birleşen Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... esas 2021/... karar sayılı dosyasında dava dilekçesinde: müvekkili firmanın ... Bölgesi'nden satın aldığı 248 adet Granit Mutfak Tezgahını Almanya'daki bir firmaya sattığını, satılan bu malların... ile taşınarak Almanya'ya teslimi sırasında yapılan kontrolde kırık ve hasarllı olarak gözükdüğünü, bu malların ... aracılığı ile ... sigortaya sigortalandığını, ...

Sigortaya yapılan hasar başvurusu sonucu birçok eksper incelemesi yapıldığını, sigorta şirketinin hasar incelemesi esnasında ticari sırlarını başkalarıyla paylaştığını, bu paylaşım işinin sigortacılık kanununa aykırı olduğunu, sigorta sözleşmesinde her ne kadar bu sözleşme gereğince türk hukuku uygulanır densede almanyada işler daha hızlı yürüyor diye sigorta şirketince almanya federal mahkemesinde bu konuyla ilgili dava açıldığını, sigorta işine aracılık eden Denizbankın sigorta bilgilendirme işlemlerini gereği gibi yerine getirmediği için sorumlu olduğunu,

sigorta sözleşmesinde birçok yabancı terimlerin geçtiğini ancak müvekkillerinin aydınlatılmadığını, malı taşıyan lojistik firmanın taşıma işini bilgileri dahilinde olmadan taşeron bir şirkete vermesinden , mallar bu şirketçe tesim alınırken hasarlı olduğuna dair tutanak tutulmamasından ötürü sağlam olduğunun belli olduğunu vede bu malların taşınırken malın hasara uğramasından ötürü lojistik firmanında sorumlu olması sebebiyle her üç davalının kusurları oranında olmak üzere hasar bedelinin tahsili amacıyla şimdilik her bir davalı için 100 eurodan toplam 300 euronun tahsilini talep etmişlerdir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı ...

Sigorta vekili; yetki itirazında bulunduklarını yetkili mahkemelerin ikamet adresleri olan İstanbul Mahkemeleri olduğunu, açılan davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını zira iddia olunan alacak miktarının belli olduğunu, bu sebeplerle davanın usulden reddi gerektiğini, taşınan eşyaların taşıma kurallarına göre( ambalaj, tasnif, koruma tedbirleri) taşınmadığından poliçe kapsamı dışında kaldığını,buna ilişkin İstanbul Anadolu 8. Sulh Hukuk Mahkemesi 2018-...

D.iş sayılı dosyasıyla delil tespiti raporu aldıklarını, sigorta edilen malların gerçek değeri ile hasara uğrayan malların sigorta değerinin arasında fahiş fark olduğunu, fatura fiyatlarının aşırı derecede şişirildiğini bu nedenle davacı taraftan sigortalı malları alırken ödenen bedelin dekontunun istendiği davacının ise bu talebi Kuzey Irakla yapılan alışverişlerin nakit olarak elden yapıldığı gerekçesiyle reeddettiğini bu nedenle mal bedelinin resmi olarak ispatlanamadığı bu sebeple değişik iş dosyasında da rapor talep ettiklerini, raporda malların ortalama değerinin 58.200 Usd olarak belirlendiğini ,

bu konu hakkında hasar öğrenme yeri olan Almanyada da eksper raporu aldıklarını, sigorta edilen malların gerçek değeri ile sigorta değerlerinin arasında 15 kat fahiş fark olması sebebiyle bu husus hakkında Sigorta Gözlem Merkezine bildirimde bulunduklarını, sigorta şirketinden haksız kazanç elde etmek istendiğini, davacının aynı yönde Eureko Sigortadanda benzer içerikli taleplerde bulunduğunun öğrenildiğini, gerekli merciler tarafından inceleme başlatıldığını, bu nedenlerle davanın reddini talep ettiklerini beyan etmişlerdir.

Davalı... vekili; yetki itirazında bulunduklarını, ikamet adreslerinin İstanbul olması sebebiyle İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, kendilerine isnat edilen iddiaları kabul etmediklerini, meydana gelen hasardan sorumlu olmadıklarını, yüklenen malların yükletenin sorumluluğunda yüklendiğini, yüklenen malların dorse içinde sabitlendiğini bu nedenle kendileri hakkında açılan davanın reddine talep ettiklerini beyan etmişlerdir.

Birleşen dosya davalısı ... vekili ; davada husumetlerinin bulunmadığını, zira aralarında sigortacılık faaliyetine ilişkin bir sözleşme bulunmadığını, kendilerinin sadece acentelik yaptığını, sigorta sözleşmesi ... Sigorta ile yapıldığını bu nedenle kendileri yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " açılan davanın, davacının uluslararası gönderdiği malların hasara uğramasından ötürü davalı sigorta şirketine yönelik olarak TTK 1401 maddesine, davalı taşıma şirketine yönelik olarak TTK 871 maddesine, davalı sigorta acentesine yönelik olarak ise TTK 1423 maddesine dayalı olarak açılan tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklandığı ve hasar sonrası çeşitli merciler tarafından tespit edildiği üzere davacı taraf malları gönderirken TTK 863 gereği basiretli bir tacirin üzerine düşen sorumluluk gereğince düzgün olarak ambalajlamamış, uygun biçimde nakliye aracına istiflenmemiştir. Bu durum TTK 864 ve CMR Konvansiyonu 17/4 maddesi gereğince taşıyıcının, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartnamesi madde 5 gereğince sigorta şirketinin sorumluluğunu kaldırmaktadır.

Davacı taraf birleşen dosyada sigorta sözleşmesinin hazırlanması aşamasında yeterli biçimde aydınlatılmadığını bu nedenle zarara uğradığını iddia etmiştir. Bilirkişi raporuyla da sabit olduğu üzere sigorta acentesinin davacının zararına yaptığı kusurlu bir eylemine rastlanılmamış, davacının teminat bedelleri menfaatine uygun azami seviyede yapılmıştır.

Davacının zarara uğramasının asıl sebebi üzerine düşen edim ve sorumlulukları yerine getirmeyerek malları gerektiği gibi ambalajlamadan nakliyeye istiflemesi olup hükme ve denetime elverişli bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde davalıların tazminatı gerektirecek sorumluluklarının bulunmadığına kanaat getirilerek asıl dava ile birleşen davanın reddine " şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkili şirketin davaya konu mermerlerin taşınması korunması gibi konularda hiçbir suçu olmadığını, müvekkili şirketin bu olaydan mağdur olduğunu, ticari ilişkilerinin zarara uğradığını, Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davanın 23.09.2021 tarihinde görülen karar duruşmasında müvekkili şirketin mallarını gönderirken TTK 863 gereği basiretli bir tacir üzerine düşen sorumluluk gereğince düzgün olarak ambalajlanmadığını, uygun biçimde nakliye aracına istiflenmediğini,

bu durumun TTK 864 ve CMR Konvansiyonu 17/4 maddesi gereğince taşıyıcının emtia nakliyat sigortası genel şartnamesi madde 5 gereğince sigorta şirketinin sorumluluğunun kaldırıldığını belirterek, usul ve yasaya aykırı olarak verilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava ve birleşen dava, CMR taşımasından kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, ...

Bölgesi'nden satın aldığı 248 adet Granit Mutfak Tezgahını Almanya'daki bir firmaya sattığı, bu malların davalı... ile taşınarak Almanya'ya teslimi sırasında yapılan kontrolde kırık ve hasarlı olduğunun tespit edildiği, taşınan emtianın birleşen dosya davalısı ... aracılığı ile asıl dosya davalılarından ... sigortaya sigortalandığı, davalı sigorta şirketine yapılan hasar başvurusu sonucu birçok eksper incelemesi yapıldığı ve hasarın sahte olduğu gerekçesiyle ödeme yapılmadığı, ayrıca, emtia bedeli ile fatura bedelinin de tutmadığının belirtildiği, oysa, fatura bedelince sigortalama işi yaptığı ve bu bedel üzerinden prim aldığı,

sigorta işine aracılık eden davalı ...'ın ise sigorta bilgilendirme işlemlerini gereği gibi yerine getirmediği için sorumlu olduğu, davalı ...'ın, taşıma işini bilgileri olmadan taşeron bir şirkete verdiği, malların, taşıyıcı tarafından tesim alınırken hasarlı olduğuna dair bir tutanak bulunmadığı, bu durumun, malların sağlam teslim edildiğini ve taşınırken hasara uğradığını gösterdiği, her üç davalının hasardan sorumlu olduğu iddia edilerek, şimdilik her bir davalı için 100 Eurodan, toplam 300 Euronun tahsili talep edilmiş, Davalı ...

Sigorta şirketi ise, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, belirsiz alacak davası açılamayacağını, taşınan eşyaların taşıma kurallarına göre( ambalaj, tasnif, koruma tedbirleri) taşınmadığından, hasarın poliçe kapsamı dışında kaldığını, malların gerçek değeri ile sigorta değeri arasında 15 kat fahiş fark olduğunu, malların alış bedelinin resmi olarak belgelenemediğini, davanın reddi gerektiğini savunmuş, davalı... şirketi ise, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, malların, alt taşıyıcı tarafından, kapalı kasalar içinde, dorseye yüklenmiş halde teslim alındığını, taşıma sırasında herhangi bir kaza,

olağan üstü yol ve hava durumu gibi taşımaya uygun olmayan bir durum yaşanmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuş, birleşen dosya davalısı ... ise, sigorta sözleşmesinin diğer davalı ... Sigorta ile yapıldığını, bu işlemde acente sıfatında olup, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, davanın, bu nedenle reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taşıma işinin Türkiye-Almanya arasında yapılması nedeniyle, uyuşmazlığın Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR) hükümleri gereğince çözümlenmesi gerekmektedir.

CMR Konvansiyon'un 17. maddesine göre; Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. Eğer kayıp hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıdı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve/veya ihmallerinden dolayı sorumludur.

Somut olayda, davacının, 08/01/2018 tarihli Tedarik Sözleşmesi ile Irak'ta bulunan SBM General firmasından temin edip Almanya'daki ... firmasına sattığı granit mutfak tezgahı niteliğindeki emtiayı, tır dorsesinde yüklü halde, 15 kasa halinde, 248 adet olarak Mersin Limanı Serbest Bölgesi üzerinden transit ticarete konu ettiği, emtianın taşınması hususunda davalı... şirketi ile taşıma sözleşmesi imzalandığı, ... şirketi tarafından, taşıma işinin alt taşıyan olarak, davanın ihbar edildiği ...

Loj. Hiz. Tic. Ltd. Şti'ne yaptırıldığı, emtianın, taşıma sürecindeki risklere karşı davalı sigortacı ... Sigorta A.Ş. adına acente sıfatıyla hareket eden birleşen dosya davalısı ... A.Ş aracılığıyla, ... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığı, birleşen dosya davalısı bankanın, sigorta poliçesinin yapılmasına acente sıfatıyla aracılık yaptığı, davacı tarafın, davalı ... A.Ş.

Sincan Vatan Caddesi Şubesi'nin sigorta acentesi sıfatıyla sigorta poliçesinden önce genel ve özel şartlar konusunda davacıya gerekli bilgilendirmeyi yapmaması nedeniyle zarardan sorumlu olduğu ileri sürülerek ve kişisel kusuruna dayanarak maddi tazminat talebinde bulunulmuş ise de, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11. maddesi ve Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik" in ilgili maddeleri gereğince, davalı ...

A.Ş.'nin, poliçe düzenlenirken herhangi bir şahsi kusurunun bulunduğunun ispatlanamadığı, teminat bedellerinin davacının menfaatine uygun olarak azami seviyede belirlendiği, birleşen dosya davalısı bankanın zarardan sorumlu olmadığı, mahkemece bu davalı hakkında açılan davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, CMR senedine göre, davalı... şirketi tarafından taşınan emtianın 36 adedinin hasarlı olduğu,

davalı taşıyıcının, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu ise de, somut olayda, dava dışı Konsolos Organizasyon şirketi tarafından, 16/02/2018 tarihli, 12701 nolu fatura ile dava dışı SBM firmasına satılan dava konusu emtianın, yine 16/02/2018 tarihli, 140622 nolu fatura ile davacıya, oradan da 16/02/2018 tarihli ve 25651 nolu fatura ile dava dışı alıcı Almanya'daki ... firmasına satıldığı, emtianın aynı gün 3 kez satış işlemine tabi tutulduğu, taşımaya konu emtianın, araç içinde istiflenemez yük olarak, kapalı kasalar halinde yükleme yapıldığı,

üst üste yüklemenin olmadığı, toplam 15 kasa yükün, ambalajlı-kasa içinde Mersin Limanı Serbest Bölgesi'nden aktarmaya tabi tutulduğu, varma yerinde kapalı kasalarda kırık ve hasar bulunmadığı ve sadece kasalar içindeki emtianın hasarlı ve kırık olduğu, bu hususun, emtianın, nakliye sürecine girmeden önce kasaya yerleştirilmesi aşamasında, gerekli özen ve dikkat gösterilmediği için zayi olduğunu gösterdiği, hasarın taşımadan kaynaklanmış olması halinde, kasaların da zarar görmesinin gerektiği, ambalajlı ve kasa içinde aktarmaya tabi tutulan 15 ahşap kasada herhangi bir hasar bulunmadığı,

CMR 8.maddesi gereği, davalı taşıyıcı ... şirketinin, yükü taşımaya alırken kasaları dıştan kontrol ve sabitlemesini yapmakla yükümlü olduğu, kasaların içeriğini denetim yükümlülüğünün ve bu kapsamda kasalar içinde olan istifleme, sabitleme ve ambalajlama faaliyetlerinden sorumlu olmadığı, CMR17/4 hükmünde taşıyıcının sorumlu olmayacağı hallerin düzenlendiğini, bunlardan birisinin de ambalajlanmayan veya kötü ambalajlanan özellikleri gereği file veren veya hasara uğrayan malların taşıyıcının sorumluluğunda olmadığının hüküm altına alındığı,

CMR 10.maddesi gereği ambalaj kusurları veya ambalaj içeriğindeki hasardan, gönderen davacının sorumlu olduğu, sonuç olarak, sigortalı emtiadaki hasarın, taşımaya hazırlama ve ambalajlama sürecinden kaynaklandığı, taşımadan kaynaklanmadığı, bu nedenle davalı taşıyıcı şirketin CMR 17/4. maddesi, bu şirketin nakliyat sigortacısı olan davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin ise, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartnamesi 5.maddesi gereğince meydana gelen zarardan sorumlu olmadıkları, mahkemece davanın ve birleşen davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır