Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2445 K.2026/205

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/05/2022 tarihli ve 2019/582 Esas- 2022/423 Karar sayılı kararı aleyhine davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında ... Sistemleri Sanayi ve Ticaret AŞ, ... Madencilik Akaryakıt Geri Dönüşüm Sanayi ve Ticaret AŞ, ... Dan. Geri Dönüşüm İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Sistemleri Sanayi ve Ticaret AŞ isimli şirketler adına geliştirileceği bildirilen lisans güneş enerji projelerinin devir alınması amacıyla 20/11/2015 tarihinde ayrı ayrı dört adet Çağrı Mektubu Bağı Devir Anlaşması düzenlenerek imzalandığını,

düzenlenen bu sözleşmelerin davalının devre konu şirketler adına ilgili elektrik dağıtım şirketlerinden elektrik enerjisi üretimi çağrı mektubu alması koşuluna bağlı olarak sözleşme konusu şirket hisselerinin devri için ön ödeme yapılarak devir sürecinin başlatılması ve devreden tarafından çağrı mektuplarının elde edilmesi ile devrin ve ödemelerin tamamlanması hususlarını içeren ve sözleşme tarihinde geçerli olan Lisanssız Elektrik Üretim Tesisi kurulması için düzenlenmiş olan tüm kanun, yönetmelik ve diğer her türlü yasal düzenleme esas alınarak düzenlenmiş olan sözleşmeler olduğunu,

davalı tarafından bu dört şirket için toplamda 25 MW için çağrı mektubu yapıldığının bildirildiğini, talebin ...

Elektrik Dağıtım AŞ nezdinde yapıldığını, bunun üzerine davacı ile davalı arasında her bir şirket için ayrı ayrı olmak üzere toplam dört adet Çağrı Mektubu Bağlı Devir Anlaşması düzenlenerek imza altına alındığını, davacının taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince banka aracılığı ile davalıya 4.025,00 Euro peşinat ödemesi yapıldığını, sözleşmelere bağlı olarak bu şirketlerin davacı tarafından devralındığını, sözleşmelerin temel koşulu olan çağrı mektuplarının alınmasının ...

Elektrik Dağıtım AŞ tarafından davalının koşulları uygun olmayan yer ve kapasite için başvuru yapması nedeniyle ilgili kurum tarafından reddedildiğini, GES kurumu için gerekil çağrı mektuplarının davalıdan kaynaklanan nedenlerle elde edilememesi ve bu nedenle sözleşmenin devamının imkansız olması sebebiyle sözleşmelerin içeriğine göre haklı nedenle fesih hakkı doğduğu için davacının ayrı ayrı 4 adet Çağrı Mektubu Bağlı Şirket Devir Anlaşması'nın tek taraflı olarak feshedildiğini, işbu sözleşme uyarınca davacı tarafından davalıya ödenen 306.000,00 TL ön ödemenin davalıdan iade edilmesinin noter kanalıyla talep edildiğini,

davalının ödenen peşinatı süresi içinde iade etmediğini, bunun üzerine bu alacağın tahsili amacıyla .... İcra Dairesi'nin 2018/10800 Esas sayılı dosyası ile ilamsız takiplerde haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, ödeme emrini tebliğ alan davalının borcu ödemekten kaçınma amaçlı ve kötü niyetli itirazı üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, daha önce söz konusu uyuşmazlığa ilişkin davalı aleyhine ....

İcra Müdürlüğü'nün 2016/6507 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmışsa da davalının itirazı üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde itirazın iptali davası açıldığını, açılan davanın görevsizlik kararı verilerek .... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderildiğini, bu karar üzerine dosyanın merci tayini için İstinaf Mahkemesine gönderildiğini, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin kararı ile ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlendiğini, yargılama bu mahkemede devam edilmiş ve yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, bunun üzerine icra dosyasının yetkili olan Mersin İcra Dairesi'ne gönderildiğini, ticari anlaşmazlıklardaki arabulucuk şartı nedeniyle arabuluculuğa başvurulduğunu, görüşmeler sonucunda tarafların anlaşamadıklarını ileri sürerek; davanın kabulüne, davalı ...'nin ....

İcra Dairesi'nin 2018/10800 Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, takibe kötü niyetle itiraz eden borçlunun alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının aksine çağrı mektuplarının talebinin reddinde kendisinin kusuru ve ihmali olmadığını, şirket devir anlaşmalarının 3. maddesinde çağrı mektubu taleplerinin hangi bölgeye ilişkin yapılacağının belirtildiğini, sözleşmeye göre sözleşmede belirtilen yerler için çağrı mektubu talebi için müracaatta bulunduğunu, davacının uygun olmayan yer ve kapasite için başvuruda bulunulduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, çağrı mektubu taleplerinin reddedilmesinin sebebinin hat kapasitesinin dolu olması ve bağlanılabilirlik oranı olduğunu, bu hususun kendisinin dahli dışında bir husus olduğunu,

bu konuda kusur ve ihmalinin bulunmadığını, hattın kapasitesinin dolu olup olmadığı hususunun önceden bilinebilecek bir husus olmadığını, sözleşme konusu şirketlerin sözleşme gereğince davacı tarafa devredildiklerini, devir işleminin tamamen sona erdiğini, sözleşmeye göre davacının devir işlemi tamamlandıktan sonra sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme hakkının bulunmadığını, bu nedenle kısmi ödemeyi geri alma hakkının da bulunmadığını, çağrı mektubu taleplerinin reddedilme ihtimali bulunduğu için sözleşmede ön ödeme ve çağrı mektubu taleplerinin alınması halinde de başka bir ödeme yapılmasının hüküm altına alındığını,

çağrı mektubu taleplerinin alınmasının garanti olmadığını savunarak; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "...Dosyaya sunulan başvuru listesinde bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemede, sözleşmenin üçüncü maddesinde belirtilen ... ili ... ilçesi ... mevki ile ... ili ... ilçesi ... mevkinde yapılan başvuruların hat kapasitesi, bağlanabilirlik oranı nedeniyle reddedildiği anlaşılmıştır.

Buna göre sözleşmenin üçüncü maddesinde belirtilen alanlar için sözleşmenin konusu olan edimin davalı tarafından yerine getirilemediği, bu nedenle davalının sözleşme gereğince davacıya ödemiş olduğu 306.000,00 TL'nin davalı tarafça davacıya iadesinin gerektiği, her ne kadar davalı savunmasında sözleşmenin 5/3 maddesinde "Devir işlemi tamamlanana kadar" ibaresi olduğundan, devir işlemi sonrasında davalının sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih etme hakkının olmadığını ileri sürmüş ise de, sözleşmenin bütünündeki hükümler göz önüne alındığında, davalının devir işlemi tamamlandıktan sonra sözleşmeyi feshedemeyeceği sonucuna varılamayacağı,

tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde tarafların kendilerine yüklenen edimleri yerine getirmek zorunda olduğu, sözleşmenin 5/11 maddesinde de "devredenin yükümlülükleri ve taahhütleri çerçevesinde yaşanacak herhangi bir aksilik, gecikme, ihmal veya sorun yaşanmayacağı konusunda sözlü veya yazılı taahhüt edilen resmi kurum karar ve faaliyeti sebebiyle devralanın bir zararı söz konusu olursa, devredenin bu sözleşmenin yürürlüğünden bağımsız olarak sorumlu olacağının" öngörüldüğü, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, sözleşmedeki asıl maksadın GES için gerekli işlemlerin tamamlanması ve GES'lerin faaliyete geçmesi olduğu,

davalının bunun için belirlenen mevkide gerekli hat kapasitesinin temin edilememesi nedeniyle kendi edimini yerine getirmediği, bu suretle sözleşmeden beklenen faydanın da sağlanamadığı, davacının sözleşme gereğince ödediği 306.000,00 TL'yi davalının ihtarla temerrüde düşürüldüğü 21/03/2016 tarihinden itibaren 3 günlük sürenin dolduğu,

25/03/2016 tarihi ile takip tarihi arasında işleyen 2.288,71 TL avans faizi ile birlikte davacıya ödemek zorunda olduğu kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabul kısmen reddine, 306.000,00 TL asıl alacak ve 2.288,71 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 308.288,71 TL alacak ve asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, masraflar ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsili hakkında yapılan takibe borçlu davalının itirazının iptaline, takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

takip konusu 308.288,71 TL alacak likit nitelikte olduğundan %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, 306.000,00 TL asıl alacak ve 2.288,71 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 308.288,71 TL alacak ve asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, masraflar ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsili hakkında yapılan takibe borçlu DAVALININ İTİRAZININ İPTALİNE, TAKİBİN DEVAMINA, Fazlaya ilişkin istemin reddine, Takip konusu 308.288,71 TL alacak likit nitelikte olduğundan %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline,

..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının iddiasının aksine çağır mektupları talebinin reddinde herhangi bir kusur ve ihmalinin olmadığını, ... yazısından da anlaşılacağı üzere çağrı mektupları talebinin reddedilmesinin sebebinin hat kapasitesinin dolu olması ve bağlanabilirlik oranı olduğunu, bu hususun kendinin dışında olduğunu, sözleşme gereğince çağrı mektubu talebinde bulunduğunu, hattın kapasitesinin dolu olup olmadığı hususunun önceden bilinebilecek bir husus olmadığını, ayrıca sözleşmenin 53. Maddesinde devir işlemleri tamamlanana kadar ibaresinin olduğunu,

davacının devir işlemi tamamlandıktan sonra sözleşmeyi tek taraflı fesih hakkı bulunmadığı gibi yapılmış olan kısmi ödemeyi geri alıma hakkı da bulunmadığını, çağı mektubunun %100 alınacağı hususunda garanti verilmesinin söz konusu olmadığını iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında davalının ortağı olduğu şirket için 20.11.2015 tarihli Çağrı Mektubu Bağlı Şirket Devir Anlaşması yapıldığı, bu anlaşma kapsamında davacının davalı tarafa 306,000,00 TL devir bedeli ödediği, çağrı mektubu başvurularının ... tarafından hat kapasitesi yetersizliği ve bağlanabilirlik oranı yönünden reddedildiği hususlarında çekişme yoktur. Uyuşmazlık, davacının, çağrı mektubu başvurularının ... tarafından hat kapasitesi yetersizliği ve bağlanabilirlik oranı yönünden reddedilmesi sebebiyle davalıya ödediği devir bedelinin iadesini talep hakkının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

20.11.2015 tarihli Çağrı Mektubu Bağlı Şirket Devir Anlaşması'nın incelenmesinde, davalının ortağı olduğu ... Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş. Hisselerinin davalı tarafından davacıya devredilmesi, buna karşılık devralan davacının devreden davalıya sözleşmenin imzalanması ile başvuruda bulunacağı MW başına 4.025,00 Euro karşılığı Türk Lirası peşinat (ön ödeme) ödeyeceği, peşinat ödenmesinden sonra çağrı mektuplarının elde edilmesi ile 5.975,00Euro daha ödenerek toplam MW başına 10.000,00 Euro ödeneceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Anılan sözleşmenin 5.3 maddesinde "Devir işlemi tamamlanana kadar, Mevzuatta yaşanabilecek herhangi bir değişiklik veya kamunun alacağı herhangi bir karar sebebi ile işbu sözleşme konusu olan şirket üzerindeki bağlantı başvuruları ve/veya çağrı mektubu süreçleri ve/veya GES yatırımı yapılmaması, GES kurulumunu menfi yönde etkileyecek herhangi bir durumun ortaya çıkması halinde Devralan işbu sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih edebilir, yapmış olduğu ödemeleri ayrıca hiçbir ihtar ve ihbara gerek olmaksızın geri alabilir. Devreden, bu durumda tahsil ettiği bedeli iade etmeyi beyan kabul ve taahhüt etmiştir." yer verilmiştir.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı deliller ile usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, taraflar arasındaki anlaşmaya konu ... ili, ... İlçesi, ... Mevkii ile ... ili, ... İlçesi, ...

Mevkii'nde yapılan GES çağrı mektubu başvuruların ... tarafından hat kapasitesi yetersizliği ve bağlanabilirlik oranı nedeniyle reddedildiğinden davalının sözleşmeyle üstlenmiş olduğu edimini yerine getiremediği, tarafların sözleşmedeki iradelerinin GES için gerekli işlemlerin tamamlanması ve bu suretle faaliyete geçirilmesine ilişkin olduğu,

... tarafından çağrı mektubu başvurularının reddedilmesiyle sözleşmedeki bu amacın gerçekleşmeyeceğinin ortaya çıktığı, bu durumda davacının sözleşmenin 5.3 maddesi gereği davalıya ödediği devir bedelinin iadesini talep edebileceği anlaşılmış, sonuç olarak ilk derece mahkemesince yazılı şekilde davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline karar verilmesinin isabetli olduğu, uyuşmazlık konusu likit ve davalı da itirazında haksız bulunduğundan İİK'nın 67/2.maddesi uyarınca davalının inkar tazminatına mahkum edilmesinin usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından, davalının aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ Katip ¸