Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2889 K.2026/493

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ...

Genel İcra Dairesi'nin ... sayılı icra takip dosyasında müvekkil aleyhine her ne kadar da kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatılmış ise de takip dayanağı olan bonodan görüleceği üzere takip dayanağında yer alan bonoda çift vade bulunmakta olup, takip dayanağı belgenin kambiyo vasfına sahip olmadığını, takipte kesinleşen miktarın 51.641,44.TL olduğunu, takibin dayanağı olarak yer alan bonoda tediye tarihi altında ... ödeme günü başlığı altında ... tarihleri bulunmakta olup, ilgili belgede çift vade bulunduğunu, nitekim tediye tarihinin bir para borcunun ödeneceği tarihi ifade ettiğini,

ilgili belgede tediye tarihi ve senet metnindeki tarihlerden de anlaşılacağı üzere ödeme tarihlerinin farklılık gösterdiğini, ilgili belgenin kambiyo vasfına haiz olmadığını, çift vade içeren belgenin kambiyo vasfına haiz olması yani dolayısı ile ilgili belgeye dayanılarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatılamayacağının gerek kanundan gerek yüksek mahkeme içtihatları ile sabit olduğunu, Yüksek mahkeme içtihatları ile de görüleceği üzere davalı tarafça müvekkili aleyhine başlatılan ...

Genel İcra Dairesi'nin ... sayılı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibin dayanağı olan belgenin kambiyo vasfına haiz olmadığından takibin iptali gerektiğini, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere; ...

Genel İcra Dairesi'nin ... sayılı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte takip dayanağı belgenin kambiyo vasfına haiz olmadığının tespiti ile takibin iptalini yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; öncelikle göreve ilişkin itirazlarının kabulü ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise; senedin cirantası ...'nin davaya dahil edilmesi için davacı tarafa süre verilmesini, dava konusu bonoda çift vade bulunmadığını, müvekkili aleyhine açılan davanın reddini, davacı tarafın usûl ve yasaya aykırı talepleri nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; davacı aleyhine 50.000,00 TL miktarlı, ... tanzim ve ... vade tarihli senet üzerinden ... Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra dosyası açıldığı, işbu takipte kambiyo senetlerine özgü haciz yolu seçildiği, takibe konu senette çift vade bulunduğundan senedin kambiyo vasfı taşımadığı, bu nedenle kambiyo senetlerine özgü yolla girişilen işbu takip yönünden takip dayanağı belgenin kambiyo vasfını haiz olmadığının tespitine ve tespit talebiyle birlikte açılan davada takibin iptaline karar verildiği görülmüştür.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile; mahkemenin kararında davaya konu bonoda çift vade bulunduğu nedeniyle kambiyo vasfına sahip olmadığı bu nedenle haciz yolu ile takip başlatılamayacağını iddia etmiş ise de takip dayanağı senet incelendiğinde tediye tarihi ... - ödeme günü ... - tanzim tarihi ise ... olduğunun görüleceğini, bu sebeple bonoda çift vade bulunmadığı,

kabul ve ikrar anlamına gelmemek kaydıyla takip dayanağı senedin bir an davacı tarafın iddialarının doğruluğu kabul edilse dahi soyut borç ikrarını içeren adi senet hükmünde olmakla senede karşı senetle ispat kuralı çerçevesinde ispat yükü üzerinde olan davacı tarafın üzerine düşen ispat yükünü yerine getiremediğini, bu nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının itirazlar doğrultusunda kaldırılmasına, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hukuki niteliği itibarıyla "Menfi Tespit" talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ve işbu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Kambiyo senetleri, tedavül yeteneği çok fazla olan senetlerdir. Borçlar hukukuna hakim olan şekil serbestisi ilkesinin aksine kambiyo senetlerinin sıkı şekil şartlarına tâbi bulunmasının temelinde tedavül yeteneğinin doğurduğu güven ihtiyacı yatmaktadır. Sıkı şekilcilik, kambiyo senetlerinin 6102 sayılı Kanun'da öngörülen unsurları içermesini ifade eder.

6102 sayılı Kanun'un 776. maddesinde bononun zorunlu ve geçerliliğini etkileyecek olan zorunlu unsurlar sayılmıştır. Zorunlu unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz.

6102 sayılı Kanun'un 777. maddesinin 3 ve 4. fıkraları uyarınca bononun alternatif zorunlu unsurları ise düzenleme yeri ve ödeme yeridir. Kanun koyucu bu unsurların bonoda yer almasının zorunlu olduğunu ancak bunların bonoda bulunmaması hâlinde alternatif olarak bonodaki başka unsurların bunların yerine geçeceğini, böylece senedin bono niteliğini kaybetmeyeceğini kabul etmiştir.

Vade ise isteğe bağlı unsurlardandır. Bonoda vadenin gösterilmesi zorunlu olmayıp 6102 sayılı Kanun'un 777/2. maddesine göre “vadesi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır.”

Bonoya konulabilecek vade türleri 6102 sayılı Kanun'da sınırlı sayıda sayılmıştır. 6102 sayılı Kanun'un 778. maddesinin atfıyla uygulanması gereken aynı Kanun'un 703/1. maddesine göre bono dört türlü vadeyi içerebilir. Bir bono görüldüğünde, görüldükten belli bir süre sonra, düzenleme gününden belli bir süre sonra ve belirli bir günde ödenmek üzere düzenlenebilir. 6102 sayılı Kanun'un 703/2. maddesine göre “vadesi başka şekilde yazılan veya birbirini takip eden çeşitli vadeleri gösteren poliçeler batıldır.”

... Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasının incelemesinde; davalı ... tarafından, davacı ... aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile 50.000,00 TL asıl alacak, 1.491,44 TL işlemiş faiz ve 150,00 TL bono komisyonu olmak üzere toplam 51.641,44 TL miktarlı, ... tarihli icra takibi başlatılmış olduğu, takibe konu belgenin ... tanzim ve ... vade tarihli, 50.000,00 TL miktarlı senet olduğu anlaşılmıştır.

Takibe konu bono incelendiğinde, düzenleme tarihi olarak ... tarihi, tediye tarihi olarak ... tarihinin yazılmış olduğu, ödeme tarihi olarak ... tarihinin yazılı olduğu, senet metni içerisinde ödeme tarihi olarak ... tarihinin yazı ile yazılmış olduğu görülmüştür.

Mahkemece senet üzerinde tediye tarihi ve ödeme tarihinin farklı tarihler olduğu, senette çift vade olduğu ve kambiyo takibi yapılamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; takibe konu senette ödeme tarihi olarak ... tarihinin rakamla yazılı olduğu, senet metni içerisinde ödeme tarihi olarak ... tarihinin yazı ile yazılmış olduğu, tediye tarihi ve senedin düzenleme tarihinin aynı tarih olduğu,

ödeme tarihi olarak senedin üst kısmında rakamla ve senet metni içerisinde yazıyla aynı tarihin (...) belirlendiği bu durumda senette ikinci bir vade tarihi olmadığı ve takibe konu bononun kambiyo senedi olma vasfını etkilemeyeceği aksinin kabulünün aşırı şekilcilik olup hak kaybına neden olacağı anlaşılmaktadır.Açıklanan sebeple davacı taraf dava dilekçesinde başka bir hukuki sebebe dayanmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; HMK'nun 353. maddesi gereğince davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemece verilen kararın kaldırılmasına, yeniden esas hakkında davanın reddi yönünde hüküm kurulmasına ayrıca davacı lehine verilmiş ve infaz edilmiş bir tedbir kararı bulunmadığından şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır