Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/330 K.2025/242

Av. ...

DAVALILAR

1 -... Maltepe/ İSTANBUL VEKİLLERİ : Av. Av. Av. Av. Av. Av. : 2 -... ... A.Ş - Seyhan/ ADANA VEKİLLERİ : Av. Av. Av.

İHBAR OLUNANLAR : 1 -... ANONİM ŞİRKETİ -

: 2 -... ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

: 3 -... ANONİM ŞİRKETİ -

DAVANIN KONUSU : Tazminat

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 12/02/2025

YAZIM TARİHİ : 12/02/2025

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/372 esas ve 2021/453 karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Lojistik A.Ş. ve ... ... A.Ş., dava dışı ... A.Ş. Liman Müdürlüğü kontrolün limana gelen gemilerden hurda tahmil ve tahliye işlerini yürüttüğünü, davalı ... ... A.Ş. de davalı ... A.Ş. nin taşeronu olduğunu, davalılar tarafından tahliye edilen hurda malzemelerin müvekkili davacı şirketin ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den kiralayıp işlettiği çekici, damper-treylerlere yüklenerek nakliye edildiğini, davalı şirket tarafından tahliye işlemleri gerçekleştirildiği esnada gemiden tahliye edilen büyük ebat ve tonajlardaki hurda parçaları, müvekkili şirkete ait çekici, damper-treylerlerin, nakliye araçların üzerine düşerek büyük hasarlar verildiğini, damperyli kasaların üreticisi ve servisi ...

Şti.'ne oluşan hasar bedellerinin müvekkili şirket tarafından ödendiğini, bu hasarlar nedeniyle hasar tespit tutanakları tutulduğunu, müvekkili davacı şirketin hasarların davalılardan tazmini için ...

A.Ş.'ye yazdığı yazılara olumlu cevap alamadığını, müvekkili davacı şirketin işlettiği, çekici, damperli kasa, nakliye araçları ve treylerlerde oluşan hasarlar, gemi tahmil tahliye işlemlerini yürüten davalıların kusuru ile meydana geldiğini, bu nedenle davalı şirketlerin müvekkili şirketin işlettiği nakliye araçları, damperli kasa, çekici ve treyler dorselerinde meydana gelen hasarları müştereken ve müteselsilen ödemek zorunda olduğunu,

6100 sayılı HMK'nin 107 maddesinde tanımlanmış belirsiz alacak davasının içeriğine uygun bir şekilde tahkikat aşamasında alacağın miktar ve değeri tam ve kesin bir şekilde belli olduktan sonra talep sonucu artırmak kaydı ile, dava dışı ... Liman Müdürlüğü kontrolünde hurda tahmil tahliye hizmeti veren davalı ... A.Ş. ve taşoran ... ...

A.Ş. tarafından hurda yüklü gemilerin tahliyeleri sırasında hurda parçaların müvekkili şirketin işlettiği nakliye araçları, damperli kasa, çekici ve treyler dorseleri üzerine bırakılması nedeniyle meydana gelen hasarın şimdilik 100.000,00.TL'nin her bir hasar tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkili davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 14.10.2021 tarihli dilekçesi ile dava değerini 142.469,00.TL artırarak 242.469,00.TL'ye yükselttiği anlaşılmıştır. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin dilekçesinde belirtmiş olduğu, hasarların gerçekleştiği tarihler göz önüne alındığında, bahsedilen hasarlara ilişkin tazminat taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davacının talep edilen hasara bağlı alacağın, borçlusu olarak müvekkili şirketi göstermesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının sunduğu belgelerde davalı diğer şirket ile müvekkili şirket arasında ilişkiyi subut kılacak hiç bir belge bulunmadığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde belirtilen iddiaları kabul etmediklerini, mahkemenin usul hukuku yetki kuralları gereği davaya bakmaya yetkili olmadığını, meydana gelen olayın haksız fiil olması yönünden genel yetkili mahkeme Hukuk Usulü Muhakemeleri kanunun madde 6 gereği davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, davalı şirketin merkezinin Adana ili Seyhan ilçesi olduğunu, bu nedenle Adana mahkemelerinin yetkili olduğunu, davaya konu olayların 2013-2014 yıllarında gerçekleştiğini,

hasar nedeniyle tazminat isteminin dava açıldığı tarih itibariyle zaman aşımına uğradığını, davacı şirketin, ... A.Ş. Liman Müdürlüğü'nde hurda taşıma işini üstlendiğini, ...

A.Ş. ile üst alt işveren ilişkisi olduğundan müvekkili şirketin davada husumet sıfatının olmadığını, davaya konu hasarın meydana gelmesinde davacı şirket tam ve asli kusurlu olduğunu, davacı şirketin uygun ve elverişli araç kullanarak işin kendinden kaynaklanan riski azaltma imkanı varken basiretli bir tacir gibi davranmayarak kömür taşıdığı araçlarla bu işi yüklenerek kendi kusurlu eylemleriyle zararın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini davacı şirket, son derece ihmalkar ve bilinçsiz bir eylemi ile kendi kusuru ile sebebiyet verdiği kazadan sorumluluğunu azaltmak maksadıyla gerçek dışı beyanlarda bulunduğunu,

açılan davayı kabul etmediklerini, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davaya konu hasarların meydana gelmesinde; yükleme sırasında hidrolik palipler kanalı ile yaklaşık 7 metre yükseklikten mevcut bunkerlerin üzerine ağır tonajlı malzemelerin bırakılması sonucu meydana geldiği ve yükleme yapan firmanın hasarın meydana gelmesinde kusurlu olduğu gerekçesi ile açılan davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu talebin zaman aşımına uğradığını, davacı tarafın dava dilekçesinde belirtilen hasarların bedellerinin ayrı ayrı olmak üzere belirli ve likit olduğunu, cevap dilekçesinde itiraz edildiği üzere basit bir toplama işlemi yapılmasında talep edilen hasar bedelinin 242.469,00.TL olduğunun açıkça belirlenebilir nitelikte olduğunu, ancak dava dilekçesinde şimdilik 100.000,00.TL olarak belirsiz alacak davasının açılmasının usul ekonomisi ilkesine aykırı olduğunu, müvekkili şirketine atfedilecek bir sorumluluğunun bulunmadığını,

bilirkişi raporunda iddia edilen hasarların bulunduğuna ilişkin herhangi bir belge veyahut faturanın bulunmadığının tespit edilmesine karşın hesaplama tablosuna dahil edilerek hatalı bir değerlendirme yapıldığını, maddi zararın doğduğunun ispat edilebilmesi için tacir olan davacı şirket tarafından iddianın yazılı delillerle ispat edilmesi gerektiğini,

bunun yanında hasara ilişkin yapılan incelemelerin sigorta şirketinin eksperleri tarafından değil tek taraflı olarak davacı şirket tarafından gerçekleştirilmiş olunmasının objektif ve tarafsız yargılamaya ilişkin kriterlere aykırı nitelikte olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... A.Ş. Vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada yer alan iki bilirkişi raporundan hangisine dayanarak ne sebeple davanın kabulüne ilişkin karar verildiği hususlarının yer almadığını, davacı dava dilekçesinde HMK'nin 107.

Madde kapsamında belirsiz alacak davası olarak davayı açtığını, alacağın miktarının davacı tarafça net ve kesin olarak belirlenebilmesi nedeni ile davanın belirsiz alacak olarak açılmasının mümkün olmadığını, davacının davasını açarken zararın miktarını net ve kesin olarak bildiğini, davacının davasını belirsiz alacak olarak açmasında hukuki yararının bulunmadığını, belirsiz alacak davasının dava şartlarından olduğunu, davanın açıldığı tarihten itibaren tazminat isteminin zaman aşımına uğradığını, zaman aşımı itirazlarının değerlendirilmediğini, kazanın meydana gelmesinde ihbar olunan ...

A.Ş.'nin kusurunun bulunduğunu, kazanın meydana geldiği yerin ise ... sınırları içerisinde olduğunu, bilirkişi raporlarında hesap hatasının yapıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava haksız fiilden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ... A.Ş.'nin dava dışı ... A.Ş. Liman Müdürlüğü ile yapmış olduğu sözleşme kapsamında limana gelen gemilerden hurda tahmil ve tahliye işlerini yürüttüğünü, davalı ... ... A.Ş.'nin de davalı ... A.Ş.'nin taşeronu olduğunu, davalılar tarafından tahliye edilen hurda malzemelerin müvekkili tarafından ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş. den kiralanıp işletilen çekici, damper-treylerlere yüklenerek nakliye edildiğini, davalı şirketler tarafından tahliye işlemleri gerçekleştirildiği esnada gemiden tahliye edilen büyük ebat ve tonajlardaki hurda parçalarının, müvekkili şirkete ait çekici, damper-treylerlerin ve nakliye araçlarının üzerine düşerek araçlara büyük hasarlar verildiğini, iş bu hasar bedellerinin karşılanması amacıyla dava dışı sigorta şirketine yapılan başvuruların da reddedildiğini belirterek uğranılan zararın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

davalılar ise alacağın zamanaşımına uğradığını ve davacıya ait araçların hurda taşıma işine uygun olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş olup, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir. İş bu karara karşı davalı vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Bilindiği gibi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 72. maddesinde "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır" hükmü yer almaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun konuya ilişkin 49. ve 72. maddelerinde haksız fiillere uygulanacak üç zamanaşımı süresi belirlenmiştir. Bunlar, zarar görenin zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren başlayacak iki yıllık zamanaşımı; fiilin vukuundan itibaren işleyecek on yıllık zamanaşımı ve fiilin aynı zamanda ceza kanunlarında düzenlenmiş olması hâlinde uygulanacak olan ceza zamanaşımı süreleridir.

Zarar görenin zararı öğrenmesi demek, zararın varlığı, mahiyeti ve esaslı unsurları hakkında bir dava açılmasına ve davanın gerekçelerini göstermeye elverişli bütün hâl ve şartların öğrenilmiş olması demektir. Zararın öğrenilmesi, zarar verici olayın değil zararın varlığı, niteliği, unsurları ve kapsamının kesin olarak bilinmesi demektir. Zarar verici eylemin sonuçları ve zarar tam olarak ortaya çıkmadıkça zarar görenin zararı öğrendiğinden söz edilemez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.06.2002 tarihli ve 2002/4-470 Esas, 2002/477 Karar sayılı kararı da aynı yöndedir.

Somut olayda, dava dilekçesindeki anlatıma göre davacı tarafından dava konusu her bir araca ilişkin hangi tarihte, ne miktarda hasar meydana geldiğinin ayrıntılı olarak belirtildiği ve dava dilekçesi ekinde buna ilişkin tutanaklar ile hasar bedelinin tespitine ilişkin faturaların sunulduğu, dolayısıyla her bir araç ile ilgili hasar miktarının ve zarara sebep olan eylemlerin failinin bu tarihlerde öğrenildiği, her ne kadar dava dilekçesinde belirsiz alacak tabiri kullanılmış ise de davacının anlatımı ve dilekçesine eklediği belgelere göre zararın dava tarihinde belirli olduğu,

bu sebeple davanın belirsiz alacak davası olarak nitelendirilemeyeceği, davacının dava dilekçesindeki talebinin kısmi davaya ilişkin olduğu, kısmi davalarda da dava açılmayan alacak kısmı için zamanaşımı süresinin işlemeye devam edeceği, eldeki davada da davalılar tarafından süresinde zamanaşımı def'i ileri sürüldüğü halde mahkemenin gerekçeli kararında iş bu zamanaşımı define ilişkin her hangi bir değerlendirme yapılmadığı, davalıların bu husustaki savunmalarının karşılanmadığı, bu hususun açıkça usul ve yasaya aykırı olduğu,

dava konusu zararların meydana geldiği tarihler ve fatura tarihleri nazara alındığında 30/08/2015 tarihli ve 22/12/2015 tarihli hasarlar dışında diğer tüm tazminat taleplerinin gerek dava tarihi olan 27/01/2017 tarihi itibariyle, gerekse ıslah tarihi olan 16/10/2021 tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığı, mahkemece bu husus göz ardı edilerek ve davalıların zamanaşımı savunması değerlendirilmeden davanın tümden kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu, yine 30/08/2015 tarihli ve 22/12/2015 tarihli hasarlara ilişkin davacı tarafından her hangi bir hasar faturası sunulmadığı,

bununla birlikte dosya içerisindeki 17/07/2020 tarihli teknik bilirkişi raporunda iş bu hasar bedellerinin sırasıyla 13.850,00.TL ve 19.600,00.TL olduğunun tespit edildiği, mahkemece bu husus göz ardı edilerek davacı tarafın iş bu hasar bedellerine ilişkin talebinin de dava dilekçesindeki anlatım doğrultusunda tümden kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu,

davalı vekillerinin bu sebeple istinaf taleplerinde haklı olduğu anlaşılmakla davalı vekillerinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına ve davanın zamanaşımına uğramayan iki adet araç hasar bedeli üzerinden kısmen kabulüne, zamanaşımına uğrayan alacaklar yönünden ise davanın reddine yönelik esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır