Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/596 K.2025/419

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından ...'ye karşı .... İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile işçilik alacaklarından kaynaklı alacak davası açtığını, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verildiğini ve verilen mahkeme kararının icraya konulması sebebiyle ödeme emrine istinaden davacı tarafça ilgiliye 22/03/2019 tarihinde 81.799,82.TL ödeme yaptığını, davanın üst işveren olan ...

Genel Müdürlüğü'nün işçiye ödediği miktar nedeniyle alt işverene karşı rücuen tazminat talepli olduğunu, alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçluların kendi aralarındaki iç ilişkide bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapmış olduklarından artık bu anlaşmalara hüküm tanınması gerektiğini, yasal düzenlemenin aksini kararlaştırdıkları, bu halde her alt işveren kendi çalıştığı dönemde oluşan kıdem tazminatı, fazla çalışma alacağı gibi işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, ... ile davalılar arasında ihale yoluyla "hizmet alımlarına ilişkin sözleşme" imzalandığını,

davalıların belirli sürelerde bu işi almış olduğunu, söz konusu işleri yürütmek üzere personel çalıştırdığını, sözleşmeye göre sözleşme konusu iş ile ilgili çalışan personele ilişkin sorumluluklarının tamamının yüklenici davalılara ait olduğunu, dolayısıyla davalıların sözleşmesi fesih edilen personelin kıdem tazminatlarını yerine getirmesi gerektiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 81.799,82.TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar ... Dağıtım Hizmetleri A.Ş. ve ... Turizm Taş. Gıda İnş. Tem. Hiz. San.ve Tic.

A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; dava konusu edilen alacağın dava tarihi itibarıyle zamanaşımına uğradığı, öncelikle bu gerekçe ile davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca dayanak İş Mahkemesi kararının henüz kesinleşmediğini, kesinleşmesinin beklenilmesini talep ettiklerini, dosyada verilecek olan her türlü kararın mahkeme dosyasını doğrudan etkileyeceğini, yine dava dışı işçinin çalıştırılması ve işten çıkartılması konusunda tek yetkinin davacı kuruma ait olduğunu, nitekim dava dışı işçinin pek çok taşeron bünyesinde aralıksız çalıştığını,

geçen süre zarfında taşeronların değişmiş olmasına rağmen, değişmeyen tek şeyin işçinin ... bünyesinde aynı işe devam ediyor olduğunu, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; asıl işveren olan davacının, sorumluluk alanındaki işin bir kısmını, değişik zamanlarda açtığı ihaleler sonucu imzaladığı hizmet alım sözleşmeleri ile farklı alt işverenlere verdiği, dava dışı işçinin bu sözlemelere konu iş kapsamında alt işverenler yanında çalıştığı, iş akdinin feshi nedeniyle işçinin asıl işverene karşı açtığı davada hüküm altına alınan işçilik alacaklarının, icra takip dosyasına davacı tarafından ödendiği,

asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nin 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, 12.08.2011-29.02.2012 tarihleri arasını kapsayan ihalede sorumluluğun açık ve net biçimde yükleniciye bırakıldığı, dava dışı işçinin ... Bil. San. A. Ş 'de 01.03.2012-29.05.2012 arasında 6 ay 0 günlük çalışmasından dolayı 9.292,04.TL alacağı olduğu, ... Bil. San.

A.Ş./... Elektrik Ltd. Şti. iş ortaklığında 01.03.20129.05.2012 arasında 2 ay 29 gülük çalışmasından dolayı 4.594,97.TL alacağı olduğu, bu miktardan ortaklığın anılan sebeple tam sorumlu olduğu, dava dışı işçinin ... Gıda İnş. Tem. San. Tic.

A.Ş.'de 16/09/2012-30/09/2012 arası gerçekleşen çalışmasından dolayı 816.88.TL alacağı olduğu, bu miktardan şirketin anılan sebeple tam sorumlu olduğu, dava dışı işçinin, ihbar ve yıllık izin ücretinden son yüklenicinin sorumlu olduğu dikkate alınarak, ... Dağıtım Hiz.

A.Ş.'de, 30.05.2012-15/09/2012 arası gerçekleşen çalışmasından dolayı 67.095,93.TL alacağı olduğu, bu miktardan şirketin anılan sebeple tam sorumlu olduğu değerlendirilerek, hizmet alım sözleşmelerindeki sorumluluğa ilişkin düzenlemeler nazara alınarak yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatlarından son alt işverenin, kıdem tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar ... Dağıtım A.Ş. ve davalı ... Turizm Taşımacılık San. ve Tic.

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin çalıştırılması ve iten çıkartılması konusunda tek yetkinin davacı kuruma ait olduğunu, yüklenici firmaların sürekli değişmesine karşın işçinin idare bünyesinde çalışmaya devam etmiş olduğunu, dava dışı işçinin değişen her bir yüklenicide kesinti vermeksizin çalışmaya devam etmesinin bunu kanıtladığını, dava dışı işçinin uzun yıllar boyunca ... bünyesinde onlarca farklı yüklenici şirkette çalıştığını, işçinin çalışmaya devam edip etmemesi konusunda yetki ve kararın davacı kuruma ait olduğunu,

taraflar arasındaki ihale sözleşmesi ve eklerinde işçinin iş akdinin sona ermesi halinde doğacak tazminattan hangi yanın sorumlu olacağına ilişkin hükmün yer almadığını, HİGŞ'nin 6. bölümünde yer alan 38. maddesinde işçilerin fiili işçilik alacaklarına ilişkin düzenleme içerdiğini, iş akdinin feshine bağlı alacaklardan olan kıdem tazminatından hangi tarafın sorumlu olacağını belirlemediğini, işçi tazminatlarından sadece bir tarafın sorumlu olduğuna ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığı halde bu tarafların eşit miktarlarda sorumlu oldukları anlamına geldiğini,

bu sonucun TBK 167. maddesinin bir gereği olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibarıyla hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuen tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı yüklenicilere bağlı olarak çalışan dava dışı ...'in işçilik alacakları hususunda açtığı dava sonucu hükmedilen alacakların asıl iş veren olarak müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödendiğini, davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri bulunduğunu, bu sözleşmeler uyarınca davalıların çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından kaynaklı ödemelerden sorumlu olduğunu belirterek davacının ödediği bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bir kısım davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, diğer davalılar ise davaya cevap vermemiştir.

Neticede ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davalılar ... Dağıtım Hizmetleri A.Ş. ve davalı ... Turizm Taş. San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Davalı ... Dağıtım Hizmetleri A.Ş. vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı bu mahiyettedir)

Somut olayda, davalı vekili istinaf dilekçesinde işçilik alacaklarıyla ilgili sorumluluğun davacı kuruma ait olduğunu savunmuş olup, işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde işçiye ödeme yapıldıktan sonra ödenen miktardan kimin ne miktarda sorumlu olacağının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tespit edileceği ve taraflar arasındaki sözleşmede davacı kurumun hizmet satın alan kişi olarak işçi ücretlerinden de sorumlu olacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı,

aksine genel şartnameye atıfta bulunulduğu ve sunulan teknik şartnamenin 3.6 maddesinde iş bu alacaklardan yüklenicinin sorumlu olduğunun düzenlendiği, bu haliyle davalı alt işverenin tüm işçilik alacaklarından sorumlu olup, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın hukuka uygun olduğu, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davalı ... Turizm Taş. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede; İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kabulüne karar verildiği ve davalı ... Turizm Taş. San. ve Tic. A.Ş. yönünden kabul edilen miktarın 816,88.TL olduğu ve iş bu miktarın gerek dava tarihi, gerekse karar tarihi itibariyle kesin nitelikte olduğu, istinafa başvuran davalı yönünden kabul edilen miktarın kesinlik sınırının altında kaldığı, bu nedenle iş bu karara karşı adı geçen davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulamayacağı anlaşılmakla esasa ilişkin herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan istinaf başvurusunun usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır