Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/624 K.2025/346

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/95 esas ve 2022/95 karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ...'ne ait 18/03/2022 tarih ve 5326058 çek seri numaralı 6.765,00.TL'lik davalı adına olan çekin kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen çekin bulunamadığını, dava konusu çeki eline geçiren kötü niyetli kişiler tarafından bankadan tahsil etme durumunun bulunduğunu, bu nedenlerle çekin zayi nedeniyle iptali ile çek hakkında ödeme yasağı konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle.

TTK'nin 818/a-s maddesi yollaması ile aynı kanunun 680. madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması halinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için TTK'nin 757 - 763 - 764 ve devamı maddeleri uyarınca iptalini istemek hakkı sadece hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı, keşideci; kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde TTK'nin 790-792 maddeleri uyarınca hasım gösterip borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak ve o aşamadan sonra tedbirleri istemek hakkına sahip olduğu,

bu aşamada davacı çek sahibinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı gibi hukuki yararının da bulunmadığı, ayrıca duruşma açılıp toplanması gereken delil de bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi'nce yeterli araştırma yapılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, Mahkeme'ce keşidecinin zayi nedeni ile itirazın iptali davası açma hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğini, hamilin çekin eline geçmediğini kabul ettiğini, deliller toplanmadan karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK' nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759. maddesinde poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir. Anılan yasal düzenlemelere ve Yargıtay içtihatlarına göre, kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptalini ancak yetkili hamil talep edebilecektir.

6102 sayılı TTK'nın 651. maddesi ve yine TTK'nın 778 ve 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının bulunmadığı, somut olayda davacının, davaya konu çekin keşidecisi olup, çekin nama yazılı olarak düzenlendiği,

yukarıda da değinildiği gibi iş bu çekle ilgili zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının hamile ait olduğu ve keşidecinin iş bu davayı açamayacağı, ayrıca iş bu davanın hasımsız olarak açılması gerektiği ve davalı çek lehdarına da husumet yöneltilemeyeceği, ilk derece mahkemesince davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip