Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/805 K.2025/911

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2022 tarih ve 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı arasında 01/11/2014 tarihli sözleşmenin düzenlendiğini, davalının yetkili bayi vasıtasıyla dağıtımı yapılan bira ürünlerini satmayı taahhüt ettiğini, sözleşmenin 12.maddesi gereği bayi kanalıyla davalıya 42.000,00.TL katkı payı ödendiğini, davalının Nisan/2017 ayından itibaren mal almayarak sözleşmeye aykırı davrandığını, davalının sözleşmenin 2.maddesini ihlal etmesinden dolayı sözleşmenin 20.maddesi gereği ödenen 42.000,00.TL katkı payının ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava konusu edilen ve iadesi istenilen bedelin davacı tarafından müvekkiline verilmediğini, davacının anılan sözleşmeyi oğlu ... ile imzaladığını, sözleşme altındaki imzanın kendisine ait olmadığını, müvekkilinin iş bu sözleşme hakkında herhangi bir bilgisinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2022 tarih ve 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı ile. Toplanan deliller, alınan ve mahkemece hükme elverişli bulunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinde, taraflar arasında 01/11/2014 tarihinde "Açık Satış Noktası Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmede davacının pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinin davalının işletmekte olduğu ...

A.Ş adlı işyerinde satışının kararlaştırıldığını, davalının anılan ürünlerden 37.500 litre miktarındaki ürünü davacıdan alıp müşterilerine satmayı taahhüt ettiğini, sözleşmenin süre sınırlamasına bağlı olmaksızın belirtilen satış miktarının tamamlanmasıyla birlikte kendiliğinden sona ereceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin 12.maddesinde davalıya 42.000,00.TL katkı payı verileceği veya iskonto uygulanacağının belirtildiğini,

sözleşmenin 20.maddesinde sayılan ve benzeri şekilde sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birisini ihlal etmesi halinde davacıdan ve/veya bayiden ve distribütörden almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkıları verilmiş olduğu tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere T.C.

Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte geri ödemeyi taahhüt ettiğini, taraflar arasında davalının davacıdan sözleşmede belirtilen miktarda ürün satın almadığı konusunda bir uyuşmazlık bulunmadığını, dosyada alınan bilirkişi raporundan davalının davacıdan 2017 yılı Nisan ayından itibaren mal alımı yapmadığını, dosyada alınan bilirkişi raporundan sözleşmenin 12.maddesinde davalıya 42.000,00.TL katkı payı verileceğini, 21.madde hükmünde, işletmecinin sözleşme süresi içerisinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması,

faaliyetine son vermesi halinde, ödenen katkı payının tamanını kendisine verildiği tarihten itibaren ticari faizi ile birlikte nakden veya defaten ödeyeceğinin öngörüldüğünü, taraflar arasındaki sözleşmenin 3. maddesinde 37.500 litre miktarındaki ürünü satmayı taahhüt eden davalının taahhüt ettiği miktarda ürün satmadan faaliyetine son verdiğini, dolayısıyla 42.000,00.TL olan katkı payının ödendiğini, 19/02/2015 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsilinin talep edilebileceğinin bildirildiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile; dava konusu edilen ve iadesi istenen bedelin davacı tarafından müvekkiline verilmediğini, davacı yan tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan 01/11/2014 tarihli sözleşme üzerindeki imzanın, müvekkili ...'ya ait olmadığını, sözleşmenin, müvekkilinin oğlu olan ... tarafından imzalanmış olduğunu, davacı yan tarafından iadesi istenilen ve katkı payı olarak adlandırdıkları ödemenin, kanunun emredici hükmüne aykırı nitelikte bir sözleşme hükmüne dayanmakta olduğu hususuna cevap dilekçesinde yer verildiğini, "4250 Sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu md 6 "Alkollü içkileri üretenler,

ithal edenler ve pazarlayanlar her ne amaçla olursa olsun, teşvik, hediye, eşantiyon, promosyon veya bedelsiz olarak alkollü içki dağıtamazlar." demekte olduğunu, işbu yasa hükmü ile alkollü içkileri üretenler, ithal edenler ve pazarlayanların her ne amaçla olursa olsun, teşvik, hediye, eşantiyon, promosyon veya bedelsiz olarak alkollü içki dağıtmalarının yasaklandığını, kural olarak kişiler özel hukuk alanında diğer kişilerle olan ilişkilerini hukuk düzeni içerisinde kalmak, özellikle emredici hukuk kurallarına aykırı olmamak şartıyla düzenleyebileceğini ve sözleşme yapılabileceğini, bu husus TBK md. 27 de düzenlenmiş olup,

kanunun emredici hükümlerine aykırı olan sözleşmenin hükümsüz olduğunun açıkça belirtilmiş olduğunu, davacı yan tarafından teşvik amacıyla verilen bedel katkı payı olarak adlandırıldığını, emredici hüküm niteliğindeki işbu yasa hükmüne aykırı yapılan sözleşme geçersiz olup, davacının sözleşmeden doğan bir alacağı olduğunu söylemek de mümkün olmayacağını, bu bağlamda ilk derece mahkemesince, kanunun emredici hükmüne aykırı olarak tesis edilen hükmün hukuka uygun olmadığını, bu konuda, dosyaya sunulan bilirkişi raporuna itirazlarada detaylı izahta bulunulduğunu,

sözleşmenin hangi yönden kanunun emredici hükmüne aykırı olduğu örnekleriyle değerlendirilmiş olduğunu, bu nedenlerle. Mahkeme'nin 17.02.2022 Tarih ve 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararın sayılı kararının kaldırılmasına, dosyanın incelenerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı, HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, açık satış noktası sözleşmesi nedeni ile davalıya ödenen katkı payının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, distribütör ve davalı arasında imzalanan 01.11.2014 tarihli sözleşme gereğince davalının düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde müvekkiline ait ürünleri satın almayı, müşteri taleplerini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve sözleşmede belirlenen miktar kadar ürün almayı kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmenin 12.maddesi gereğince davalıya 42.000,00.TL katkı payı ödendiğini, sözleşmenin 21.maddesi gereği davalının sözleşme şartlarını ihlal ettiğinde ödenen katkı payının geri verileceğinin kararlaştırıldığı,

davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranarak belirlenen miktar kadar ürün almadığını ileri sürerek ödenen 42.000,00.TL katkı payının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise sözleşme altındaki imzanın kendisine ait olmadığını bu sebeple sözleşme hükümleri ile bağlı olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, işbu karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

01.11.2014 tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi incelendiğinde, sözleşmenin davacı bayisi ve davalı ... tarafından imzalandığı görülmüştür.İlk derece mahkemesince taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre davanın kabulüne karar verildiği görülmüş ise de davalı taraf süresinde verdiği cevap dilekçesinde sözleşme altındaki imzaya itiraz ederek sözleşmenin kendisini bağlamadığını savunmuştur.Bu durumda mahkemece sözleşme aslı celp edilerek sözleşme altındaki imzanın davalı tarafa ait olup olmadığı yönünde imza incelemesi yaptırılarak oluşacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davalının bu savunması üzerinde durulmayarak davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve yukarıda belirtilen eksiklikler giderilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır