Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1241 K.2025/349

... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/04/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İlçesinde faaliyet gösteren S.S. ... ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin, çalışmalarını 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununa göre yürütmek üzere Mülga Tarım ve Köyişleri Bakanlığının 01.03.2011 tarih ve ... sayılı Onayı ile kurulduğunu, ...

Ticaret Sicil Müdürlüğünce tescilinin yapıldığını, 07.04.2011 tarih ve ... sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde kuruluş ilanı yayımlanarak faaliyete başladığını, 1163 Sayılı Kanunun 45. Maddesi ile kooperatif ana sözleşmesinin Olağan Genel Kurul Toplantısı başlıklı 56. Maddesinde, olağan genel kurul toplantısının, yönetim kurulunun daveti ile her yıl, hesap devresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren en geç 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılmasının zorunlu olduğunu ve kooperatif ana sözleşmesinin Dağılma Sebepleri başlıklı 112.

Maddesinin (f) bendinde de üç yıl üst üste olağan genel kurulunu yapmayan kooperatiflerin dağılmış sayılacağı hususlarının hüküm altına alındığını, müvekkili Müdürlükçe mevcut dosyasının incelenmesi sonucu son olağan genel kurul toplantısını 2013 yılı faaliyetleri için 16.05.2014 tarihinde gerçekleştirdiği ancak, bir daha genel kurul toplantısı yapmadığının görüldüğü, bugüne kadar genel kurulu toplayamaması nedeniyle dağılmış sayılan S.S. ... ...

Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin dağıldığının tespitiyle, tasfiye heyeti atanması ve fesih işleminin gerçekleşmesi için bu davanın açıldığını, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu gereğince, Tarım ve Orman Bakanlığı ...

İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce kurulan komisyon marifetiyle inceleme yapılıp, 26.01.2024 tarihli Komisyon İnceleme Raporu tanzim edildiğini, söz konusu Raporda “...kooperatifin genel kurul toplantılarını 16.05.2014 yılından bu yana yapmadığından kanuni organlarını teşekkül ettiremediğini, bu nedenlerle adı geçen kooperatifin 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 81/7 maddesi ile 98. Maddesine göre mahkemeye başvurulması gerektiği” nin belirtildiğini, Komisyon raporu ve kooperatifin defter ve kayıtları incelendiğinde, Sınırlı Sorumlu ... ...

Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin Kooperatifler Kanunu m. 81/6-7 fıkralarına ve Kooperatif ana sözleşmesine göre dağılma sebeplerinin oluştuğunun aşikar olduğunu, Kooperatifin son genel kurul toplantısının 16.05.2014 tarihinde yapılmış olup, 9 yılı aşkın süredir genel kurul toplantısı yapılamadığını, Bakanlıkça da yapılan tespitlerde artık ilgili kooperatifin amacına ulaşma imkanının bulunmadığı tespit edildiğini ve Mahalli Hukuk Mahkemesinde fesih ve tasfiye hususunda dava açılması için uygun görüş bildirildiğini,

bu hususlar göz önüne alındığında Kooperatifler Kanununun 81. maddesindeki kooperatifin dağılması sebeplerinden birçoğunun gerçekleştiğini belirterek, davanın kabulü ile S.S. ... ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin feshine(münfesih olduğunun tespitine) ve tasfiyesine, tasfiye işlemlerini yürütmek üzere tasfiye heyeti atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/04/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, dava dilekçesi ekinde ibraz edilen ve ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından gönderilen dosya içerisinde yer alan tutanaklara göre davalı S.S. ... ...

Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin son olağan genel kurul toplantısını 2012-2013 yılı faaliyetleri için 06/04/2014 tarihinde gerçekleştirdiği, bu toplantı tutanağının 10 no'lu gündem maddesi kooperatifin tasfiyesine ve ..., ... ve ...'ın tasfiye kurulu atanmasına karar verildiği, ancak daha sonra genel kurul toplantısı yapılmadığı ve tasfiyenin kapatılmadığının anlaşıldığı, davalı kooperatifin gerçekleştirdiği son olağan genel kurul toplantısında tasfiye kararı alarak tasfiye kurulu görevlendirildiği,

kooperatifin genel kurulunun yapılan toplantısında kendi iradesi ile tasfiye yönünde karar vermesi nedeniyle davalı kooperatifin 3 yıl üst üste genel kurul toplantısı yapılmaması nedeniyle fesih ve tasfiyesine yeniden karar verilmesinde davacının hukuki yararın bulunmadığını, davanın dayanağı olarak ibraz edilen inceleme raporunda da aynı gerekçeye yer verilerek "kooperatifin 2014 yılından bu yana toplantı yapılmadığı gerekçesi ile kooperatifin amacına ulaşma imkanının olmadığı"nın belirtildiğini, ayrıca kooperatifinin amacına uluşma imkanının kalmadığı yönünden başka bir tespitin raporda yer almadığını,

kooperatifin seçilen tasfiye kurulu üyelerinin TTK da yer alan hükümlere göre alacaklılara ilandan sonraki aşamaları tamamlayarak kooperatifin tasfiye sürecini tamamlamaları mümkün olup, bu aşamada HMK 114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmasının dava şartı olarak düzenlendiğinden açılan davanın niteliği dikkate alınarak davacının hukuki yararının bulunmadığı gerekçesi ile davacının davasının HMK 114/h maddesi yollamasıyla 115/2.

Maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; organlarını oluşturamayan faaliyetini devam ettirmeyen S.S. ... ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin amacına ulaşma imkanı kalmadığını hususunun tespit edilmiş olduğunu, kooperatifin feshi ve tasfiye heyeti atanması hususunda mahkemeye başvurma zorunluluğunun doğduğunu, S.S. ... ...

Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin tasfiyesi kararı 16.05.2014 yılında yapılan genel kurul toplantısında alınmış olduğunu, yönetim kurulunun tasfiye heyeti olmasına karar verildiğini, ana sözleşmenin 114. maddesinde belirtilen "iflasın dışında kooperatifin dağılması yönetim kurulu veya denetçilerce Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tescil ve en çok birer hafta ara ile 3 defa ilan ettirildiğini, ilana kooperatif alacaklılarının belgeleri ile beraber yıl içinde başvurmaları gereği yazıldiğını, bu sürenin başlangıcının 3. ilan tarihinde olduğunun," hükmü doğrultusunda 1.2.3.

İlanlarının gerçekleştirildiğini, 2012 yılından itibaren söz konusu tasfiye heyetince. Tasfiye işlemleri yanında tasfiye işlemleri tamamlanana kadar her yıl gerçekleştirilmesi gereken olağan genel kurullarının gerçekleştirilmediğini, bununla birlikte söz konusu kooperatifin anasözleşmesinin 123.

Maddesinde "tasfiye kurulu Üyeleri tasfiye işlerini bir an önce bitirilmesi için çalışmakla hükümlü olduğunu, Tasfiye kurulu üyelerinin ana sözleşmenin 71. maddesinin c fıkrasındaki niteliklere haiz olmasının şart olduğunu, tasfiye işlemlerini en kısa sürede gerçekleştirecek yeni tasfiye heyetinin mahkemece atanmasını talep etmiş olup, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde mahkemece kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ile tasfiye heyeti atanması yönünde karar verilmesi gerekirken, yerel mahkemece yeterli araştırma yapılmadan, ticaret sicil gazetesi ve kooperatif defterleri incelenmeden davanın reddine karar verilmesi nedeniyle,

kararın bozulmasına yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir

DELİLLER

... ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/04/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, davalı kooperatifinin tasfiyesine, tasfiye işlemlerini yürütmek üzere tasfiye heyeti atanması istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından, davalı kooperatifin son olağan genel kurul toplantısının 2013 yılı faaliyetlerine ilişkin olarak 16/05/2014 tarihinde yapıldığı, bir daha genel kurul toplantısı yapılmadığı, komisyon inceleme raporunda da kooperatifin genel kurul toplantılarını 16.05.2014 yılından bu yana yapılmadığından kanuni organlarını teşekkül ettiremediğini bildirdiği, Bakanlıkça da yapılan tespitlerde artık ilgili kooperatifin amacına ulaşma imkanının bulunmadığının tespit edildiği Kooperatifler Kanununun 81. maddesindeki kooperatifin dağılması sebeplerinden birçoğunun gerçekleştiği ileri sürülerek S.S. ... ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin feshine münfesih olduğunun tespitine ve tasfiyesine, tasfiye işlemlerini yürütmek üzere tasfiye heyeti atanmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın davacının hukuki yararı bulunmadığından dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya kapsamından, S.S. ... ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin ... Valiliği'nin 03.11.2011 tarih ve ... sayılı onayı ile kurulduğu, son olağan genel kurul toplantısının 16.05.2014 tarihinde gerçekleştirildiği, toplantıda kooperatifin tasfiyesine karar verilerek tasfiye kuruluna ..., ..., ...'ın atandığı daha sonra genel kurul toplantısı yapılmadığı ve tasfiyenin kapatılmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, mahkemece davalı kooperatifin gerçekleştirdiği son olağan genel kurul toplantısında fesih ve tasfiye kararı alarak tasfiye kurulu görevlendirildiği davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı kabul edilerek davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş ise de, davalı kooperatifin 16.05.2014 tarihinde gerçekleştirilen genel kurul toplantısında tasfiye kararı alınması ve tasfiye kurulu seçilmesine rağmen davanın açıldığı 06.02.2024 tarihine kadar 10 yıllık süre içerisinde tasfiye memurlarının davalı kooperatifin tasfiye işlemlerini tamamlamadıkları ve tasfiye genel kurullarını yapmadıkları,

davacı tarafından Kooperatifler Kanunu'nun 81/7. maddesine göre kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ile tasfiye işlemlerini yürütmek üzere tasfiye memuru atanması talep edildiği, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 02.12.2024 Tarih 2024/2643 Esas 2024/4515 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davacının bu talebinin hukuki nitelik itibariyle görevlerini yerine getirmeyen tasfiye memurlarının azli ile yerine yenilerinin atanması istemini de kapsadığı,

bu durumda mahkemece atanan tasfiye memurlarını da davada taraf olarak gösterilmek suretiyle davaya katılımlarının sağlanarak haklı sebeplerle azil koşullarının oluşmadığının tespiti halinde davanın reddine, haklı sebep koşullarının oluştuğunun tespiti halinde ise davanın kabulü ile mevcut tasfiye memurlarının azli ile yerine yeni tasfiye memurlarının atanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının yeniden yargılama yapılması ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır