Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1695 K.2025/1465

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/06/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin uluslararası alanda ticaret yapan bir şirket olduğunu, Ülke ekonomisindeki kur dalgalanmaları sebebiyle borçlarını ödeme güçlüğü içerisine girdiğini, bu krizi atlatabilmek için Adana 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunduklarını, mahkemece 3 ay geçici mühlet kararı verildiğini, konkordato kararından sonra tüm işlemlerin konkordato komiseri tarafından yürütüleceğini, yine müvekkili şirket adına konkordato hesabı açılarak müvekkilinin alacaklarının bu hesaba yatırılması ve ayrıca başkaca hesaplarında bulunan paraların konkordato hesabına aktarılması gerektiğini, konkordato mühletinden sonra müvekkili şirket hesabına gelen paraların konkordato hesabına aktarılması hususunda davalı bankaya ihtarname çektiklerini,

ancak sözlü ve yazılı tüm ihtarlara rağmen davalı banka tarafından müvekkilinin hesabına gelen 669.234,94.TL'nin konkordato hesabına aktarılmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 669.234,94.TL alacağın talep tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının kanıt olarak ileri sürdüğü ...

Esas sayılı dosyasında bulunan taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinin ilgili hükümleri incelendiğinde davacının hesabında bulunan mevduatın bankaya rehinli olduğunun görüleceğini, diğer bütün rehin türlerinden farklı olarak bankacılık hukuku düzenlemesiyle tanımlanmış mevduat rehninde, sınırlı bir ayni haktan söz edilemeyeceğini, tam tersi gerçek anlamda bir mülkiyet devrinden söz edilebileceğini, davaya konu olayda, bankada mevduatta bulunan para da rehnin, üçüncü kişi lehine tesis edilmediğini, mevduatın bizzat bankaya rehnedildiğini, iş bu dava ile davacının,

borcuna karşılık mülkiyetini devretmiş olduğu bir miktar parayı müvekkilinden talep ettiğini, davacının 15/11/2018 tarihinde geçici mühlet kararı aldığını ve kararın 23/11/2018 tarihinde ilan edildiğini, müvekkili bankanın geçici mühletin verilmesinden sonra, fakat ilandan önce 21/11/2018 tarihinde davacının borçlu olduğu ... Otomobil Lastikleri A.Ş.

Lehine düzenlenmiş olan 410.000,00.TL değerinde teminat mektubunun paraya çevrildiğini, yani davacının bankaya olan nakit borcunun geçici mühlet kararından sonra 410.000,00.TL arttığını, geçici mühlet kararından sonra doğan borç üzerine de rehin ve hapis hakkının kullanılmasının konkordato hukukunun doğasına uygun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/06/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile. İİK.'nun 294/4 maddesinin yollama yaptığı İİK.'nun, 200.

Maddesi müflisin alacaklısının iflas açıldıktan sonra müflisin veya masanın borçlusu olursa takas yapılamayacağı, İİK.'nun 294/4 ve 200/1-2 maddesi dikkate alındığında geçici mühlet kararının ilanından sonra davacının, davalı bankada bulunan hesaplarına girecek olan para üzerinde davalı alacaklı banka tarafından takas işlemi uygulanamayacığından geçici mühletin ilan tarihi olan 23/11/2018 tarihinden dava tarihine kadar davacının, davalı bankada bulunan hesaplarına giren toplam 564.609,48 TL ile dava tarihine kadar işlemiş 2.279,23 TL yasal faiz olmak üzere toplam 566.888,71 TL'nin davalı banka tarafından davacıya ödenmesi gerektiği,

ancak yargılamanın devamı sırasında mahkememizin 2022/842 E. 2023/86 K. Sayılı kararı ile davacı şirketin konkordato talebinin reddi ile 01/02/2023 günü saat 11:50 itibari ile iflasına karar verilmiş ve iflas kararı 05/05/2023 tarihinde kesinleştiği, yani davacı şirket yönünden eldeki yargılama sırasında konkordato süreci red ile sonuçlandığı, takas yasağı sadece konkordato süreci için geçerli olduğu, davacı şirket yönünden konkordato süreci red ve davacı şirketin iflası ile sonuçlandığından eldeki davanın konusuz kaldığı,

bu nedenle davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı şirket davanın açıldığı tarihte kısmen haklı olduğundan taraflar haklılık oranlarına göre davalı taraf yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutularak karar verildiği görülmüştür.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; davalı Bankanın kanuna aykırı takas mahsup işlemini yapmadığı düşünülürse davalı banka nezdindeki bedel konkordato komiseri denetimine girecek ve yine müflis şirketin iflas etmesi halinde ilgili bedel iflas masasına dahil olacağını, mahkeme tarafından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar ile kanuna aykırı takas mahsup işlemi yapan davalı bankanın bu kazanımı korunmuş olacak ki hukuk düzeninin kanuna aykırı bu kazanımı koruması beklenemeyeceğini,

davacı şirketin iflas etmiş olmasının davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmesine dayanak gösterilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle. Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05.06.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile; mahkemenin taraflar arasında sözleşmeyle düzenlenmiş mevduat rehininin konkordato hukukunda neden "takas" anlamına geldiğini açıklamadığını, mevduat rehininin konkordato söz konusu olduğu zaman her ne olup da birden maddi hukuka göre bir güvence olmaktan çıkıp Borçlar Kanunu çerçevesinde bir işlem haline evrildiğinin açıklanması gerektiğini, bir taşınır rehini olarak mevduat hususu incelendiğinde, bu kez daha temel bir ilke üzerinde sorun ortaya çıkarmakta olduğunu,

parça veya nevi borcu cinsinden taşınır rehini sözleşmesi klasik anlamıyla öyle bir sözleşmedir ki bir alacağın ödenmesini güvence altına almak için borçlu, mülkiyetinde olan bir malın üzerinde alacaklıya sınırlı bir ayni hak tanıdığını, gerek Bankacılık Kanunu gerekse Yargıtay kararları ile ortaya çıkan sözleşme ilişkisi bu şekilde ortaya konunca, bankanın kendisine tevdi edildiğini, ( tevdi, ister karz ister usulsüz tevdii olarak tanımlansın) bir tür taşınır olan mevduatı kredi işlemlerinde kullandırabilmekte olduğunu, misli niteliğe haiz para,

bankanın kredi kaynakları ile karıştığı anda bankanın malvarlığına yani mülkiyetine girmekte olduğunu, bütün rehin türlerinden farklı olarak bankacılık hukuku düzenlemesiyle tanımlanmış mevduat rehininde, sınırlı bir ayni haktan söz edilmeyeceğini, tam tersi, gerçek anlamda bir mülkiyet devrinden söz edildiğini, bankada mevduatta bulunan para da rehin, üçüncü kişi lehine tesis edilmediğini, mevduat, bizzat bankaya rehnedildiğini, anlatılanlardan sonra taraflar arasında imzalanmış Genel Kredi Sözleşmesiyle mevduat rehiniyle anlaşılması gereken, alacaklı banka, mübrez sözleşmeyle “ sınırlı ayni hak değil, mülkiyet hakkı kazanmakta olduğunu,

davacı, borcuna karşılık mülkiyetini devretmiş olduğu bir miktar parayı (mevduatı) müvekkilden talep etmekte olduğunu mahkeme maddi hukuka yönelik bir düzenleme getiren sözleşmeyi herhangi bir hukuksal gerekçe olmaksızın yok sayarak davacıyı dava açıldığında haklı saymakta olduğunu, davacının müvekkili bankadan alacağının olduğunun kabul edilmese de, mahkeme kararının gerekçesiyle çelişik olmaması için;

davacının 669.234,94.TL alacak talebinin 466.842,05.TL'sinin reddine karar verilmesi gerektiğini, dolayısıyla gelinen aşamada tarafların haklılık oranlarının (dolayısıyla vekalet ücreti oranlarının) kabul edilen kısmın 202.392,89.TL üzerinden hesaplanması gerektiğini bu nedenlerle. Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ...

Karar sayılı kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılarak, davacı şirket yönünden vekalet ücretine hükmedilmemesine, davalı müvekkili banka lehine takdir edilen maktu vekalet ücreti oranının ise nispi olarak düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, davalının konkordato geçici mühletindeki tedbir kararına uyulmadığı iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, karara karşı taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda davacı şirket tarafından Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından konkordatonun tasdiki davası açıldığı, davacının da davalı bankanın konkordato davasında verilen tedbir kararına uymadığı iddiasıyla işbu alacak davasını açtığı anlaşılmaktadır.

Ancak yargılamanın devamı sırasında aynı mahkemenin 2022/842 E. 2023/86 K. Sayılı kararı ile davacı şirketin konkordato talebinin reddi ile 01/02/2023 günü saat 11:50 itibari ile iflasına karar verilmiş ve iflas kararı 05/05/2023 tarihinde kesinleşmiştir.Her ne kadar ilk derece mahkemesince takas yasağı sadece konkordato süreci için geçerli olduğu,

davacı şirket yönünden konkordatonun reddi ve davacı şirketin iflasına karar verildiğinden eldeki davanın konusuz kaldığı yönünde karar verilmiş ise de iflas kararı kesinleşen müflis şirketin davalı bankadan olan alacağı iflas masası alacağı kapsamında kalmakla işbu davanın konusuz kalmayacağı ve dava konusu masa alacağı hakkında mahkemece bir karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece iflasına karar verilen müflis şirketin davalıdan olan alacağı iflas kararının kesinleşmesi ile birlikte masa alacağı kapsamında olacağından bu alacak hakkında mahkemece bir karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf sebeplerinin başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılması için dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davalı vekilinin istinaf dilekçesinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır