Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1754 K.2024/2074

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin, kompresör işi ile uğraştığını, davalı şirket de kompresör işi ile ... ilinde uğraşan bir firma olduğunu, müvekkili davacı, 03.09.2019 tarihinden itibaren davalı şirketin bayiliğini yapmaya başladığını, davacı müvekkili şirket, davalı ... kompresör firmasının yetkili Bölge Bayisi olduğu tarihlerde, davalının, ... Organize San. bölgesinde bulunan ve müşteriniz olan ...

Grup San. ve Tic.Ltd.Şti.’ ine satışı yaptığı 250 kw ... kompresörün motorunun yanmasından dolayı arızalandığını, Söz konusu makine yeni satılmış olması ve alıcı firmanın çok zarar görmesi ihtimalinin kuvvetle muhtemel olması nedeniyle müvekkil şirketten, davalının yardım talebi üzerine müvekkil şirkete ait olan ve .... internet adresinden satışa sunulan ... marka ... 160 KW Kompresörü, müvekkil şirket bayisi olduğu davalı ...

Kompresör’ ün itibarını ve sıkıntılarını gidermek için gönderdiğini, davalının müşterisi olan bu firmaya gönderilen müvekkil şirkete ait kompresör, vinç ile çalışacağı yere yerleştirilirken hasar gördüğünü, bu olayda yaklaşık 3 ay boyunca müvekkile ait makina davalının müşterisine ait fabrikada çalıştığını, davalı tarafından arızalı kompresörüne yeni motor takılarak müşterisine teslim edildiğini, müvekkile ait makine ise hasarlı bir şekilde iade edildiğini, davalının müşterisine satışını yaptığı 250 kw ...

Kompresör’ ün motorunun yandığını, müvekkil şirket yardım talep etmesi üzerine müvekkil şirket kendisine ait 160 kw ... kompresörünü tekrar aynı fabrikaya göndermiş ve çalıştırıldığını, davalıya ait ... marka arızalanan yeni 250 kw kompresörünüz tamir edilip tekrar devreye alınana kadar müvekkil şirkete ait kompresör sorunsuz bir şekilde çalıştığını, ikinci kez gönderilen ... ...

160 marka müvekkile ait kompresör ağır hasarlı olarak müvekkil şirkete teslim edildiğini, davacı şirket dava konusu kompresörü davalı şirkete gönderdiğini, müvekkil şirket. tarafından gönderilen kompresör yaklaşık 3,5 yıldır davalı şirkette olmasına rağmen bedelini ödemediğini, dava konusu kompresör, davalının fabrikasının bahçesinde korunmasız bir şekilde açık olarak güneşin ve yağmurun altında bırakılarak çürütüldüğü davalı şirket yetkilileri tarafından , müvekkili şirket yetkililerine beyan edildiğini, müvekkil şirket yetkililerinin davalının fabrikasına yapmış olduğu ziyaretlerde de bizzat şahit olduklarını,

dava konusu kompresörün bedelinin ödenmesi amacıyla düzenlenen 24.10.2023 tarihli fatura gereğince bedeli talep edilmiş ise de davalı taraf söz konusu bedeli ödemediğini, davacı müvekkil şirkte ait satış için pazarlanan ... ... marka ...

160 KW Kompresör, davalının işleri için kullanıl iken hasar görmesi nedeniyle daha sonra davalı tarafından bedeli ödenmek üzere teslim alınmasına rağmen bedeli ödenmediğini belirterek fazlaya ilişkin haklarımız ve ek dava açma hakkımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00.TL’nin temerrüt (24.10.2023) tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, ava menkul mal satımından kaynaklanan bir alacak olduğu iddiasına dayanmakta olup, müvekkil şirketin böyle bir alım ve satım olmadığı, bu nedenle hiçbir borcu bulunmadığı itirazı nedeniyle davanın davalı şirket merkezi ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerekli olduğundan sayın mahkemenin yetkisine itiraz eder, dosyanın yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " taraflar arasındaki davanın tarafların dilekçeleri ve beyanları doğrultusunda " bayilik sözleşmesi nedeni ile açılmış alacak" davası olduğu, davalı vekilinin cevap dilekçesinde yetki itirazını ileri sürerek yetkili mahkemeyi bildirdiği ve eldeki davada dava dilekçesinde davalı şirketin iş yapılma adresinin A.O.S.B ...

Sok.No:3 .../... olduğu, , Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden dosyamız arasına alınan ilana göre davalı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresinin ''... sok.NO:3 A.O.S.B .../...'' adresi olduğu görülmekle davalı şirketin merkezinin bulunduğu .../...

Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi uyuşmazlığın çözümünde HMK'nın 6. Maddesi uyarınca davalının ikametgahının yetkili olduğu anlaşıldığından mahkememizin yetkisizliğine, yasal süresinde taraflarca talep edilmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli .../... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; taraflar arasındaki alacağın bayilik sözleşmesinden kaynaklandığını, taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlık mal satımından kaynaklı para alacağı olduğunu, TBK'nun 89. Maddesi gereğince para borcu alacaklıya götürülerek ödenmesi gereken borçlardan olduğundan müvekkilinin ikametgah mahkemesinin yetkili olduğunu, müvekkilinin ikametgahının Adana olduğunu, davalının ikametgahı'nın ... olduğunu, her iki mahkemede yetkili olduğunu müvekkilinin yetki konusunda seçimlik hakkının bulunduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, Alacak talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, 03.09.2019 tarihinden itibaren davalı şirketin bayiliğini yaptığı dönemde, müşterisi olan ... Grup San.Ve Tic.Ltd.Şti.’ne satışını yaptığı kompresörün arızalandığı, davalının yardım talebi üzerine, kendilerine ait olan kompresörün, davalının itibarını korumak ve sıkıntılarını gidermek için müşteriye gönderdiği, ancak, kompresörün yaklaşık 3 ay boyunca davalının müşterisine ait fabrikada çalıştıktan sonra hasarlı bir şekilde iade edildiği,

makinanın hasarlı şekilde tekrar satışa koyulamayacağının davalıya iletilmesi üzerine davalı şirket yetkililerinin, hasarlı olduğunu tespit edip, satın almak üzere kompresörün fabrikalarına gönderilmesini istedikleri, kompresörün davalı şirkete gönderilmesine ve 3,5 yıldır davalı şirkette olmasına rağmen, bu hususta düzenlenen fatura bedelinin ödenmediği belirtilerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00.TL’nin davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı ise, şirketin yerleşim yerinin ... olması sebeyli dosyanın yetkili ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, taraflar arasında alım satım ilişkisi bulunmadığını, faturanın iade edildiğini, davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Yetki. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 5. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, 6. Maddesinde. "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.", 7. maddesinde. "Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.", 10. maddesinde. "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.", 19. maddesinde. "Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir.

Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.", 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesinde ise. "Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda, davacı tarafından, kendilerine ait olan kompresörün, davalının itibarını korumak ve sıkıntılarını gidermek için müşterisine gönderildiği, ancak, kompresörün hasarlı bir şekilde iade edildiği, kompresörün bu haliyle başkalarına satışının mümkün olmadığı, bu nedenle davalıya fatura düzenlendiği, ancak bedelinin ödenmediği iddia edildiğinden, davacının alacak talebinin dayanağının alım satıma ilişkin olduğu, davalının ise, temel ilişkiyi kabul etmediği ve faturanın iade edildiğini savunduğu, davalı tarafından sözleşme ilişkisi kabul edilmediğinden,

para borçlarına ilişkin TBK'nun 89. Maddesinin uyuşmazlıkta uygulanamayacağı, davalının süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu ve .../...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğunu bildirdiği, HMK'nun 6. Maddesinde, genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, davalının yerleşim yerinin ise .../... olup, mahkemece, yetkisizlik kararı verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

09/12/2024 Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır