Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/2239 K.2024/1940

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/06/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu;

GEREKÇE

Dava "Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden kaynaklanan)" talebine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Müvekkili Şirketin müteahhitlik işi yaptığını, davalı şirket ile müvekkili şirket arasında granit tezgâh ve 40x45 kare metal lavabo alınacağına dair 17.01.2023 tarihinde, yine 25.11.2022 tarihinde de ... cinsi mermer ve işçilik montaj dahil sözleşme imzalandığını, sözleşmenin ödeme şartlarında bu malzemeler karşılığında, müvekkili şirket tarafından davalı tarafa, 3 parça hâlinde 650.000,00.TL tutarında çek verildiğini, 15.05.2023 vadeli ... seri numaralı Türkiye ...

Bankası 250.000,00.TL tutarında çek, 28.02.2023 vadeli ... seri numaralı ... 200.000,00.TL tutarında çek ve 28.02.2023 vadeli ... seri numaralı ...

200.000,00.TL tutarında çeklerin olduğunu, davalı şirketin, sözleşmeye konu mallar ile ilgili müvekkili firmaya malların hiçbirinin teslimatını yapmadığını, sözleşme konusu ifanın hiç yerine getirilmemiş olması sebebi ile sözleşmenin feshedildiğini, hukuki ve ticari ilişkinin sona ererek ortadan kalktığını, sözleşme akabinde davalı şirkete verilen çeklerin ise müvekkili şirkete iade edilmesi gerektiğinin bildirildiğini, çeklerin iadesi istenmesine rağmen davalı şirketin, malların teslimini yapmayacağını, yukarıda seri numaraları yazılı çekleri de iade etmeyeceğini bildirdiklerini,

malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu, vermiş olduğu çeklerin vadesinin bir kısmının geçtiğini, bir kısmının vadesinin ise yaklaşmış olmasından, davalı şirketin ise çekleri kötü niyetle ve müvekkili şirketi zarara uğratma kastı ile devretme, ciro etme veya temlik verme ihtimalinin kuvvetle muhtemel olmasından dolayı zor durumda kaldığını, taraflar arasında imzalanan anlaşmayla ilgili olarak tüm yükümlülüklerin müvekkili şirketçe yerine getirildiğini, davalı tarafın edimlerini yerine getirmediğini,

mal teslimine yanaşmadığı gibi sözleşmenin feshedilmiş olmasına ve ısrar ile kendisine verilen çeklerin müvekkili şirkete iade edilmesi talep edilmesine rağmen, bedelsiz kalan çekleri iade etmekten imtina ettiklerini, bedelsiz çekleri de Faktöring Şirketlerine verdiğini de müvekkiline belirttiklerini, ciddi miktarda cebri icra tehdidi altında olmasından dolayı mağdur olduğunu ve zarara uğradığını, adli yardım talebinin kabulü ile,

müvekkili şirkete mal tesliminin yapılmaması sebebi ile çeklerin bedelsiz kaldığının tespitine karar verilmesini, müvekkili şirketin davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, bedelsiz kalan işbu çeklerin iptaline, yukarıda seri numaraları yazılı çeklerin müvekkili şirkete iadesine, ... ... .../... Şubesi, ... Bankası Genel Müdürlüğü'ne, Türkiye ... Bankası AŞ Genel Müdürlüğü'ne ve Türkiye ... Bankası A.Ş. ...

Çarşı Şubesi'ne, davalı şirkete veya çek hamiline, yargılamanın sonuna ve karar kesinleşinceye kadar çek bedelinin ödeme yapılmaması ve ödeme yasağının konulması maksadıyla ihtiyati tedbir niteliğinde müzekkere yazılmasını, çeklerin icraya konulmasını ve müvekkili Şirketin haksız ve hukuka aykırı olarak cebri icra tehdidi altında kalmasını engellemek amacıyla, yargılamanın sonuna ve karar kesinleşinceye kadar icraya konulmamasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini, icraya konulması ihtimali hâlinde ise icra veznesine yatırılan paranın davalıya veya alacaklıya ödenmemesine dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çeklerin,

herhangi bir kişiye devir ve temlikinin önlenmesi veya herhangi bir şekilde ciro edilmemesi için yargılamanın sonuna ve karar kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çeklerin devir, temlik veya ciro edilmiş olması hâlinde çek hamilinin "deprem sonrası ticari faaliyetlerin bölgede tamamen durmuş olması göz önünde bulundurulduğunda kötü niyetli olduğunun, müvekkili şirketi zarara uğratma kastı taşıdığının kabulü ile " senedi devralmış çek hamiline ödeme yapılmasını engellemek amacıyla, yine yargılamanın sonuna ve karar kesinleşinceye kadar ... ... .../...

Şubesi, ... Bankası Genel Müdürlüğü'ne, Türkiye ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne ve Türkiye ... Bankası AŞ ... ...

Çarşı Şubesi'ne, müzekkere gönderilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, bu dava sebebiyle uğramış oldukları zararların kanun gereği alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla, çekleri elinde haksız ve hukuka aykırı olarak tutan kötü niyetli davalı şirketten alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekâletin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesinin usulüne uygun olarak davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafından süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmayarak inkâr yolunun tercih edildiği anlaşılmıştır.

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/06/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu;

Mahkemece 11/06/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dava, istinaf aşamasında iken davacı vekili tarafından UYAP'tan ilk derece mahkemesine sunulan 04/11/2024 tarihli dilekçe ile davadan feragat edildiğini belirtip, feragat beyanı doğrultusunda hüküm kurulmasını talep etmiştir.

Davacı vekilinin vekaletnamesinde feragat yetkisinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Feragat, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 307. maddesinde, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış; 310. maddesinde ise hükmün kesinleşmesinden önceki herhangi bir aşamada davadan feragat edilebileceği açıklanmıştır.

Hiçbir kimse kendi lehine olan bir davayı açmaya zorlanamayacağı gibi, davacı da açmış olduğu bir davayı sonuna kadar takip etmeye zorlanamaz. Usul hukukumuzda kural olarak hüküm kesinleşinceye kadar her davadan feragat edilebilir ve bir usul hukuku kavramı olarak davadan feragatin açık, kesin ve koşulsuz olması, yasa gereğidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 309. maddesi aynen; “(1) Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. (2) Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. (3) Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir. (4) Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır” şeklindedir.

Davaya son veren taraf işlemlerinden biri olan feragat davacının mahkemeye karşı yapacağı tek taraflı bir irade beyanı ile olur. Feragatin geçerliliği için bunun davalı ve mahkeme tarafından kabul edilmesine gerek yoktur. Davacının davasından feragat etmesi ile dava konusu uyuşmazlık sona erer. Bu nedenle mahkeme henüz feragat nedeniyle davanın reddine karar vermemiş olsa bile, davacı feragatten dönemez; feragati ile bağlıdır.(HGK.'nın19/02/2019 tarih ve 2015/21-1114 Esas-2019/164 Karar, HGK.'nın 11/04/2019 tarih ve 2018/12-1004 Esas-2019/433 Karar)

Somut olay bakımından, davacı vekili istinaf aşamasında iken İlk Derece Mahkemesine sunulan 04/11/2024 tarihli dilekçe ile istinaf incelemesinde olan davadan feragat ettiklerini, bildirdiğinden, bu beyan çerçevesinde işlem yapılması zorunludur.

Hükümden sonra ortaya çıkan ve istinaf incelenmesine usulen engel oluşturan bu durumun "Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari İşleri ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin", "Karar Verilmiş Dosyalara İlişkin İşlemler" başlıklı 215/1 maddesinde düzenlenen "Hükmün kesinleşmesinden önce davadan feragat, davayı kabul veya sulh hâlinde, hâkim dosya üzerinden bu konuda ek karar verir.

Taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi sırf bu nedenlerle dosya istinaf veya temyiz incelemesine gönderilmez." hükmü gereğince davadan feragatin dosyanın istinaf aşamasında ve Dairemizde iken yapılması nedeniyle ilk derece mahkemesince karar verilmesi mümkün bulunmadığından 6100 sayılı HMK.'nın 307. maddesi delaletiyle 353. maddesi kapsamında Dairemizce değerlendirilip karara bağlanması gerekmektedir.

Bu nedenle, davacı vekilinin davadan feragat ettiği ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın 6100 sayılı HMK.'nın 307. maddesi gereğince feragat nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır