Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/2389 K.2025/190

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/09/2024 tarihli 2024/703 Esas 2024/625 karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin tek hissedarı ve yetkilisi olan ...'nın 02.02.2020 tarihinde Almanya'ya gittiğini ve o tarihten bugüne kadar da Almanya'dan ülkeye dönüş yapmadığını, müvekkilinin Almanya'ya gitmeden önce Türkiye'de servis taşımacılığı işi yapmak için 29.03.2018 tarihinde ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketini kurduğunu ve servis taşımacılığı işi için gerek şirket adına gerekse de şahsı adına dilekçede dökümü yapılan araçları işletmek üzere satın aldığını, müvekkilinin yurt dışında olduğu süre içerisinde işletmesinden zarar ettiği için kurmuş olduğu şirket hakkında bir çok icra takibi ve vergi borcu doğduğunu ve araçların üzerine haciz konulduğunu, söz konusu borçlardan dolayı müvekkilinin iki aracının cebri icra yoluyla satıldığını, müvekkilinin diğer araçları üzerinde haciz bulunduğu için araçların cebri icra yoluyla el konulduğunu ve yediemin otoparkına çekildiğini,

ancak taraflarına verilen vekaletname ile müvekkilinin icra yoluyla şahsı adına olan borçların ödemesi yapıldığını, araç üzerindeki haciz ve yakalama kararlarını kaldırarak araçların yedi emin otoparkından teslim almak için işlemler başlatıldığında araçların ortada olmadığı tespit edildiğini, araçların teslimi için işlemleri yürütürken araçların ne jandarmaya bağlı yedi emin otoparkında ne de emniyete bağlı yediemin otoparkında bulunmadığını, müvekkilinin borçları nedeniyle yakalama-haciz konulan araçlarının yediemin otoparkından bilinmeyen kişi veya kişilerce çalındığını,

şirkete ait karar defteri ve diğer evrakların da söz konusu araçların içerisinde muhafaza edilmekte olduğunu ve şirket karar defterinin zayi olduğunu, araçların çalındığına ilişkin olarak savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkilinin şirketine ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dava hasımsız olarak açılmış bir davadır.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle.

Yapılan incelemede, davacının şirkete ait karar defterinin hırsızlık olayı nedeni ile zayi olduğundan bahisle eldeki davayı açtığı, TTK'nun 82/7. maddesinde tacirin, ziyai öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyeceği öngörülmüş olup, bu sürenin yerleşmiş Yargıtay Kararlarına göre "hak düşürücü" süre olduğu, davacının şirketin defter ve belgelerinin kaybı nedeni olarak; bu belgelerin davacı asilin şahsına ve şirkete ait araçlar içerisinde bulunduğu belirtilip bu araçların da hırsızlık olayı neticesinde çalınması sonucu kaybolduğunun ileri sürdüğü,

incelenen Mersin CBS' nin 2024/21182 soruşturma sayılı dosyasında çalındığı iddia edilen araçlara yönelik yapılan araştırmaya rağmen herhangi bir şüphelinin bulunamadığı, bu itibarla tacir olan davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerini özenle korumadığı, davacının şahsına ve şirkete ait olan araçlar içerisinde bırakıldığı iddia edilen defter ve belgelerin çalındığı iddiasının ispata muhtaç olup ayrıca bu hususta davacının gerekli özeni de göstermediği (bknz.

Adana BAM 9 HD' nin 2017/1E-2017/1 Karar sayılı kararı, Adana BAM 9 HD ' nin 2022/1453E-2022/1565Kara sayılı kararı, İstanbul BAM 12 HD' nin 2022/2180E-2023/581K sayılı kararı, Ankara BAM 21 HD' nin 2021/1605E-2022/1171K sayılı kararı) dava konusu defterlerin kaybolmasının tacir olan davacının basiretsiz ve tedbirsiz davranışından kaynaklandığı (bkz.

Yargıtay 11 HD 'nin 2016/3897 Esas- 2017/6191 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11 HD' nin 2014/18101 E- 2015/2682 Karar sayılı kararı, YArgıtay 11 HD' nin 2016/221E-2017/3017Karar sayılı ilamı, Antalya BAM 11 HD' nin 2019/736E-2019/996 Karar sayılı ilamı, ) bu itibarla zayi iddiasının somut ve inandırıcı delillerle ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, 02/02/2020 tarihinde Almanya'ya gittiğini ve o tarihten bu güne kadar da Almanya'dan ülkeye dönüş yapmadığını, bu hususta yerel mahkemeye Emniyet Genel Müdürlüğüne müzekker yazılarak müvekkil yurt dışı çıkış ve girişlerinin listesinin gönderilmesini talep ettiği halde bu hususta bir inceleme yapılmadığını iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Zayi Belgesi Verilmesi" talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Yine TTK’nun 18/2. maddesinde tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda, davacı vekili tarafından, müvekkili şirketin tek hissedarı ve yetkilisi olan ...'nın 02.02.2020 tarihinde yurt dışına gittiği, şirket yetkilisinin yurt dışına gitmeden önce servis taşımacılığı işi yapmak için davacı şirketi kurarak gerek şirket adına ve gerekse kendi adına işletmek üzere araçlar satın aldığı, şirkete ait araçlardan 2 adedinin cebri icra yoluyla satıldığı, diğer araçların ise haczedilerek yediemin otoparkına çekildiği, borçların ödenmesi üzerine araçlar teslim alınmak istenildiğinde yediemin otoparkında bulunduğu zannedilen araçların çalındığının anlaşıldığı, bunun üzerine şikayetçi olunduğu,

davacı şirkete ait karar defterinin ve diğer belgelerin araçlarda muhafaza edildiği ileri sürülerek şirket karar defteri hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de, davacı şirkete ait defter ve belgelerin şirket merkezinde bulundurulması ve korunması için gerekli tedbirlerin alması gerektiği, ancak davacı şirkete ait dava konusu karar defterinin uzun yıllar boyunca motorlu araçlarda saklanmasının özenli bir davranış olmadığı (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/6248 Esas, 2014/11141 Karar sayılı kararı aynı yöndedir),

bu haliyle davacı şirketin dava konusu şirket karar defterinin zayi olmasına gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek kendi kusuru ile sebebiyet verdiği, davacının kayıtların saklanması hususunda basiretli tacirden beklenen özeni göstermediği, dolayısıyla zayi belgesi verilme koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Katip · ... · ¸