Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/282 K.2024/1142

:1-... :2-...-... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... -.. VEKİLLERİ : Av. ... -

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 04/07/2024

YAZIM TARİHİ : 04/07/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/12/2023 tarih, ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davalı ... hakkında, icra takibinin dayanağı olan sahte senet nedeniyle, resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşları, vb. tüzel kişiliklerin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçlarını işlediğinden bahisle .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığını, iddianame ve dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere takip dayanağı senedin sahtecilik yöntemlerinden pencere yöntemi kullanılarak elde edildiğini, alacaklı görünen ...'nin, ... mirasçılarına muhtıra gönderilmesini talep ettiğini belirterek icra takibinin teminatsız veya uygun görülecek bir teminat mukabilinde durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nin 27/10/2023 tarihli ara kararı ile, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiş olup, .... Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.

Davalı vekilinin vekilinin dilekçesinde özetle; daha önce iki ayrı soruşturma dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesine rağmen, bu kararın hangi gerekçelerle kaldırıldığı hususu hiç araştırmadan ve tartışılmadan, sırf kamu davası açıldığı için tedbir kararı verildiğini, müvekkili hakkında 2020 yılı içinde iki kez şikayette bulunulduğu ve bu dosyalardan ayrı ayrı kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, itirazların reddedildiğini, ancak ... soruşturma ve ... karar sayılı dosyadaki KYOK kararının itiraz üzerine kaldırılarak kamu davası açıldığını, KYOK kararının ortadan kaldırılma sebebinin yeni delil olduğunu,

bu delilin de zaten ...

Soruşturma sayılı dosyada ifade veren ...'nın, yine aynı ifadeleri kullanarak verdiği beyan olduğunu, ...'ün ise; müvekkilinin kayınpederi ... ile telefonda yaptığı görüşmeyi aktardığı ve tamamen soyut iddiaya dayandığını, dolayısıyla ortada yeni delil bulunmadığını, 21.10.2020 tarihli Jandarma Kriminal'in 21.10.2020 tarihli raporunun da yeni olmadığını, iki kere takipsizlik kararına konu edildiğini, KYOK'un kaldırma nedeni olarak bu raporun gösterilmesin de usulsüz olduğunu belirterek HMKnun 394/1 maddesi gereğince itirazın kabulüne, 27/10/2023 tarihli ara kararından dönülmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; 27/10/2023 tarihli ara kararına itirazların, gerekçede açıklanan sebepleri karşılayacak yada bu kararın değiştirilmesini veya kaldırılmasını gerektirecek mahiyette olmadığını, tedbir kararının somut olaya uygun bulunduğunu, ceza dosyasındaki delilerin ilk olarak ceza hakimi tarafından değerlendirileceğini, bu durumda ceza davasının sonucunun beklenmesinin gerekebileceği gözetilerek itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; verilen tedbir kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin ara kararında Adana BAM 9.Hukuk Dairesi'nin iki ayrı kararına dayanıldığının belirtildiği, oysa davalı hakkında iddianame hazırlanarak kamu davası açılmasının soyut iddiayı somut hale getirmeyeceğini, davalının yapılan yargılama sonucunda bir hapis veya para cezasına çarptırılmasına karar verilmesi gerektiğini, sırf kamu davasının açılması senedin sahteliğini işaret eden kuvvetli delillere ulaşıldığı anlamına gelmeyeceğini beyan ederek tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. Dava dilekçesi ile birlikte takibin durdurulması yönündeki tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararı istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır. .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine 29/01/2020 tarihinde 15/08/2019 tanzim, 16/12/2019 vade tarihli 500.000,00.TL tutarındaki bonodan dolayı toplam 507.739,00.TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Sahteciliğin soyut bir iddia olmaktan çıkarak somut delillere ulaşıldığı durumlarda HMK'nın 389, 209/1. ve 72/2. maddeleri birlikte değerlendirilerek takibin tedbiren durdurulması mümkün olduğu, ... CBS'nın ... soruşturma sayılı dosyasında düzenlenen ...

Esas ... iddianame numaralı ve 23/08/2023 tarihli iddianame ile; ... ile ... hakkında resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşları ve benzeri tüzel kişilerin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan kamu davası açıldığı, alacaklı davalı hakkında, resmi belgede sahtecilik ve dolandırılık suçlarından dolayı .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...

Esas sayısına kaydedilen kamu davasının açıldığı, bu davanın derdest olduğu, sahteciliğin soyut bir iddia olmaktan çıkarak somut delillere ulaşıldığı ve bu halde HMK'nın 389, 209/1. ve 72/2. maddeleri birlikte değerlendirilerek takibin tedbiren durdurulmasına karar verildiği, alacaklı davalı tarafından istinaf kanun yolu başvurulduğu anlaşılmıştır.

İİK'nın 72/3. fıkrasına göre, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın % 15'inden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında mahkemeden ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.

Öte yandan takibe konu kambiyo senedinin soyut iddialarla sahteliğinin iddia edilmesi, HMK'nın 209. maddesi uyarınca takibin durdurulması sonucunu doğurmaz. Anılan hüküm, genel mahkemelerde açılan davalarla ilgili olarak kambiyo senedinin hiç bir işleme esas alınamayacağını, başka bir anlatımla delil olarak kullanılamayacağını öngörmektedir. Ayrıca belirtmek gerekirse. İcra ve iflas hukuku, icra ve iflas takiplerinin usul hukuku niteliğindedir.

Bu hukuk dalının amacı, bir yandan takip alacaklısının alacağına kavuşması için borçlu veya üçüncü kişilerin çıkarabilecekleri zorlukları ortadan kaldırmak, diğer yandan kötüniyetli takiplere karşı takip borçlusunun kendisini korumasını sağlayacak hukuki çareler bulmak, bu arada takipten etkilenen üçüncü kişilerin menfaatlerini korumak, takip işlemlerinin yapılması sırasında insan hak ve hürriyetlerinin ihlal edilmesini önlemektir.

İcra iflas hukukunun en önemli kaynağı İcra ve İflas Kanunu olup, bu Kanun, icra ve iflas takibinden, tahsile kadar uygulanması gereken usul hükümlerini düzenlemektedir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ise, İcra ve İflas Kanunu'nda bir hüküm olmayan hallerde, ancak İcra ve İflas Kanunu'nda açıkça gönderme olması (İİK 50, 68/a-4 gibi) veya bu kanunun özel veya genel hükümlerine aykırı olmaması (zorunlu dava arkadaşlığı) hallerinde uygulanabilir. Bu ilkeler ışığında HMK'nın 209/1. maddesinin ilamsız icra takiplerine etkisi değerlendirilmelidir. Bu maddeye göre “adi bir senetteki yazı veya imza inkar edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz.” Bu maddenin icra takiplerinde uygulanması gerektiğine ilişkin olarak İcra ve İflas Kanununda bir hüküm bulunmamaktadır.

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılan takipte, takibe konu kambiyo senedi altındaki imzaya itiraz, İİK'nın 170. maddesinde özel olarak düzenlendiğinden, imza inkarı nedenine dayalı sahtelik iddiası hakkında, sonraki genel kanun olan HUMK'nın 209. maddesi uygulanamaz. İmza itirazı, İİK'nın 170/1. maddesi uyarınca satıştan başka icra takip muamelelerini durdurmaz. Ancak icra mahkemesi itirazla ilgili kararına kadar takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir (İİK. M. 170/2).

Borçlunun sahtelik nedenine dayalı olarak açtığı menfi tespit davası, İİK'nın 72. maddesi kapsamında bir dava olup, anılan maddedeki usule göre mahkemeden alınacak ihtiyati tedbir kararı ile icra takibi durdurulabilir. Sahtelik nedeniyle açılan menfi tespit davası, Cumhuriyet Savcılığına aynı nedenle yapılan şikayet ve ceza mahkemesinde açılan davada kendiliğinden icra takibini durdurmaz ve bekletici mesele yapılamaz. (HGK'nın 08/06/2016 tarih ve 2014/12-1128 Esas, 2016/774 Karar aynı yöndedir)

Ancak sahteciliğin soyut bir iddia olmaktan çıkarak somut delillere ulaşıldığı durumlarda HMK'nın 389, 209/1. ve 72/2. maddeleri birlikte değerlendirilerek takibin tedbiren durdurulması mümkündür. Böyle bir senede dayanılarak başlatılan takibin dava sonuna kadar devam etmesi, bu davadan beklenen sonucu tamamen ortadan kaldırabilecektir. Başka bir ifadeyle, telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurabilecektir.

Kaldı ki borçlu, sahte bir senedin varlığından çoğunlukla ödeme emrinin tebliği ile haberdar olmaktadır. Somut olayda ise; sahtecilik iddiasına ilişkin olarak, C.

Savcılığı'nca başlatılmış bir soruşturma olduğu ve bir ceza davasının devam ettiği lakin mahkemece verilmiş ve kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı, bu haliyle ilk derece mahkemesince, takibin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olması gerekirken talebin kabulü ile ihtiyati tedbire karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmakla, davalının istinaf başvurusnun HMK'nın 353/1-b.2 md. gereğince kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davacı yanın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

... · Başkan · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Katip · ... · e-imzalıdır.