Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/29 K.2024/1368

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ...' ya ait işyeri 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremde tamamen yıkıldığını, söz konusu felaket nedeniyle firmamıza ait tüm ticari defterlerimiz, faturalarımız, vergiye esas belgelerimiz ve sair her türlü belge ve evrakın zayi olduğundan defter, fatura ve sair belgelerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesi gereğince açılmış Zayi Belgesi Verilmesi talebine ilişkin olduğu, TTK 82/7. Maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir," hükmünün düzenlendiği, 10 Şubat 2023 tarihli resmi gazetede yayınlanan 08/02/2023 tarihli ve 6785 Sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle OHAL ilan edilen illerde dava açma, icra takibi başlatma vs. sürelerin 06/02/2023 (bu tarih dahil) tarihinden 06/04/2023 (bu tarih dahil ) olmak üzere durduğu belirtilmiş olup, buna göre dava tarihi olan 24/05/2023 tarihi itibariyle on beş günlük hak düşürücü süre dolduktan sonra eldeki davanın açıldığı bu nedenle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, şirketin belge alamamasına yol açan mevcut karar, defterlerini ve belgelerini ibrazdan kaçınmış sayılmak gibi bir hak ihlaline yol açmakla kalmamış usule ve mevzuata aykırı teşkil ettiğini, sonuç olarak, kararın kaldırılarak belirtilen belge ve evrakların yeniden çıkarılabilmeleri için zayi belgesi verilmesi yönünde karar verilmesi gerektiğini bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hukuki niteliği itibariyle "Zayi Belgesi Verilmesi

" talebine ilişkindir.

Davacı şirketin dava dilekçesinde özetle, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremde davacı şirketin muhasebe işlerini yürüten mali müşavirin faaliyetlerini yürüttüğü iş yerinin tamamen yıkılması şirkete ait tüm ticari defterler, faturalar ve vergiye esas belgeler ile nsair her türlü belge ve evrakın zayi olduğu ileri sürülerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.

Mahkemece, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından bahisle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği, davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın (7417 sayılı kanunla değişik) 82/7.maddesinde "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmüne yer verilmiştir.

7440 numaralı 09/03/2023 kabul tarihli Resmi Gazete'nin 12/03/2023 tarihinde yayımlanan Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 10. Maddesinin 22.fıkrasında ise "13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı TTK'ya ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri 06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler durumu öğrendiği tarihten itibaren 31/07/2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) yetkili Mahkemede kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı tarafça 06.02.2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli deprem sonucunda ticari defter ve belgelerinin o tarihte bulunduğu mali müşavire ait iş yerinin binanın yıkılması sebebiyle ticari defter ve belgelerinin zayi olduğu ileri sürülerek zayi belgesi verilmesi talep edildiği anlaşılmakta olup bu konudaki eldeki davanın 7440 sayılı Kanunun 10.maddesinin 22.fıkrasında hak düşürücü süre için öngörülen 31.07.2023 tarihinden önce olmak üzere 24.05.2023 tarihinde açılmış olduğu, buna göre ilk derece mahkemesince işin esasına girilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hak dürüşücü süre içinde açılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamış, bu sebeple davacı yanın istinaf başvurusu yerinde görülmüştür.

Yukarıda belirtilen sebeplerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilerek İlk Derece Mahkemesi'nce verilen karar kaldırılarak tüm deliller toplanarak sonucuna göre yeniden karar verilmek üzere dosyanın HMK'nin 353/1-a-6 maddesince ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır