Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1603 K.2025/1529

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/03/2025 tarih, 2024/472 Esas ve 2025/177 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... arasında Kurşun, Çinko Flotasyon Tesisi ve Kırma Eleme Ekipmanları satışı ve kurulumuna ilişkin 01/02/2024 tarih 43.600.000,00 TL bedelli sözleşme imzalandığını, müvekkili şirket bu sözleşme nedeni ile ...’ne ait 14/07/2024 vadeli, ... seri numaralı ve 43.600.000,00 TL tutarındaki çeki aldığını, ancak müvekkili adına düzenlenmiş olan iş bu çekin müvekkilinde iken kaybolduğunu, söz konusu çekin iptalini sağlamak için bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu , dava konusu ... nin 14/07/2024 Vadeli, ... Seri Numaralı ve 43.600.000,00 TL bedelli çek üzerine ödeme yasağı konulmasını ve iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/03/2025 tarih, 2024/472 Esas ve 2025/177 Karar sayılı kararında, davacı vekili tarafından, davaya konu ...’ne ait 14/07/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 43.600.000,00 .TL bedelli çeki elinde bulunduğu bildirilen dava dışı ...'a karşı Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/932 E. Sayılı dosyası ile iade davasının açıldığını ve böylelikle iptali talep edilen dava konusu çekin dava dışı ...'ın elinde bulunduğu tespit edilmekle, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kanuni süre içerisinde çekin mahkemeye ibraz edilmediğini, ilan süresinden sonra ve ilk derece mahkemesince 6.11.2024 tarihli ara karardan dönülmesine ilişkin 14.12.2024 tarihli ara karardan sonra kanuna karşı hile yoluna gidilerek kötüniyetli olarak çekin icra dosyasına ibraz edildiği de dikkate alınarak 11.12.2024 tarih 1 nolu ara karardan dönülmesi gerektiğini,

İlk derece mahkemesince 11.12.2024 tarih 1 nolu ara karardan dönülmemesi nedeni ile davacı tarafa verilen kesin süre içerisinde 11.12.2024 tarih 1 nolu ara karar uyarınca Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/932 esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, İlk derece mahkemesince de davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiğini, açıklanan nedenlerle;

istinaf talebinin kabulü ile Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığının 5.3.2025 tarih 2024/472 esas 2025/177 sayılı kararının, davanın kabulü ile çekin iptaline karar verilmesi gerektiğinden müvekkil lehine kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/03/2025 tarih, 2024/472 Esas ve 2025/177 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hukuki niteliği itibarıyla "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali )" davasıdır.

Davacı tarafından,... ait 14/07/2024 Vadeli, ... Seri Numaralı ve 43.600.000,00 TL bedelli çekin zayii nedeniyle iptali talep edilmiş, mahkemece, dava konusu çekin, dava dışı üçüncü kişinin elinde bulunduğunun bildirildiği ve davacı tarafından verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açıldığı gerekçesiyle, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında, dava dışı ... tarafından, çekin kendisinde bulunduğundan bahisle, beyanda bulunulduğu, mahkemece davacıya, TTK'nun 763. Maddesi gereğince, çeki elinde bulundurana karşı çek iade davası açmak üzere süre verildiği, davacı tarafından, verilen süre içerisinde, Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait 2024/932 Esas sayılı dosyada çek istirdatı davasının açıldığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken TTK'nun 758 ve devamı maddeleri uyarınca, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise, ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Maddenin mefhumu muhalifinden de anlaşılacağı üzere, davacı süresi içinde istirdat davası açarsa mahkemece ödeme yasağının devamına karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 19/03/2013 tarih ve 2012/6709 Esas, 2013/5277 Karar)

Somut olayda, mahkemece, davacı tarafa, davaya konu çeke yönelik istirdat davası açmak üzere süre verildiği, davacı tarafından Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesine ait 2024/932 Esas sayılı dosyasında istirdat davası açıldığı, Adana 1. Genel İcra Müdürlüğünce 2024/46624 Esas sayılı takip dosyasına konu 14.07.2024 günlü 6791935 seri nolu 43.600.000,00 TL bedelli çek aslının kasada olduğunun beyan edilmesi, bu suretle çekin zayi olmadığının belirlenmesi ve süresinde istirdat davası açılması karşısında mahkemece, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur

Başkan Üye Üye Katip