Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1697 K.2025/1489

... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Zayi Belgesi Verilmesi

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 14/07/2025

KARAR YAZIM TARİHİ :14/07/2025

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/02/2025 tarihli 2024/... Esas ve 2025/... Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından aleyhe istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... adresinde oto lastik alım, satım, tamir ve bakım işi ile iştişal ettiğini, Mali Müşavirine ait ... adresindeki arşiv binası 06.02.2023 günü Kahramanmaraş merkezli depremde hasar gördüğünü ve 25.07.2023 tarihli Kozan depreminde önemli bir kısmının (üç katlı evin yarısı tamamen içten göçük hale gelmiştir) yıkıldığını, tarafına ait olan bir kısım kanuni defter ve belgeler deprem enkazında tamamen zayi olduğunu, mali müşavirimin arşivinin sürekli çalışma yeri olmadığı için ve evrak ihtiyacı olduğunda uğradığı için 24.08.2023 tarihinde yıkımın farkına vardıklarını,

olayı öğrendikten 4 (Dört) gün sonra ilgili polis merkez amirliğine başvuruda bulunulduğunu ve yine polis merkezi zayi olan defter ve belgelerle ilgili ilgili tutanak ve listenin hazırlandığını ve mali müşavire ibraz ettiğeini, 13.09.2023 tarihinde zayi belgesi talebi için mali müşavirim Seyhan polis merkezinin vermiş olduğu evraklarla birlikte Seyhan İlçe Kaymakamlığı'na başvuruda bulunduklarını, Seyhan İlçe Kaymakamlığı mali müşavirimin talebine 31/07/2023 tarihini geçirdiği için 20.09.2023 tarih, ... sayılı yazısıyla olumsuz cevap verdiğini, konunun daha sonra İdare Mahkemelerine taşındığını ve İdare Mahkemesinin 30.04.2024 tarih,

2024/... sayılı kararı ile ret cevabi gelmesi üzerine mali müşavirin 25.06.2024 tarihinde Adana Bölge İdare Mahkemesine başvuruda bulunduğunu, Bölge idare Mahkemesi 17.10.2024 tarih, 2024/... sayılı kararı ile başvurunun red edildiği belirtilerek zayi olan resmi evrak ve ticari defterler için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamına göre, somut olayda davacı taraf.

Mali Müşavirine ait ... adresindeki arşiv binası 06.02.2023 günü Kahramanmaraş merkezli depremde hasar gördüğünü ve 25.07.2023 tarihli Kozan depreminde önemli bir kısmının (üç katlı evin yarısı tamamen içten göçük hale gelmiştir) yıkıldığını, tarafına ait olan bir kısım kanuni defter ve belgeler deprem enkazında tamamen zayi olduğunu, kaybolan defterin zayi olduğuna dair bu zamanki başvuruların hep Mali Müşaviri tarafından yapıldığı, kendisinin haberinin olmadığı,

aralarında karşılıklı öğrenme tarihlerini belirtir evrak imzaladıkları, mahkemelerden aldıkları ret sonucunda beyanı doğrultusunda davacının mahkemeden karar istenildiği anlaşılmış olup, davacının tacir yükümlülüklerini yerine getirmediği bu yöndeki talebin ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede yapılması gerektiği, ilimizde yaşanan deprem sebebiyle sürelerin 31/07/2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) tarihine kadar uzatılmış olduğu da nazara alındığında, davacının davasını 28/11/2024 tarihinde açmış olduğu,

tüm beyan ve hususlar incelendiğinde davacının davasını yasada aranan hak düşürücü süre içerisinde açmadığı değerlendirilmekle açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Açılan davanın reddine, ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilin 24/08/2023 tarihinde mali müşaviri ...'ın zayi durumunu fark ettiğini, 25/08/2026 tarihinde polis merkezine başvurulduğunu,13/09/2023tarihinde resmi başvuruların yapıldığını,20/09/2023 kaymakamlık belgelerin zayi olduğu yönünde olumsuz yanıt verildiğini buna rağmen müvekkil belgelerin zayi olduğuna kanaat getirilerek ve belgeleri toparlayarak 28/11/2024 tarihinde süresinde dava açıldığını iddia ederek, müvekkilinin belgeleri kaybetmesinde kusuru bulunmadığını zayi belgesinin verilmemesinin hukuken geçerli engel sayılması gerektiğini iddia ederek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Davacı vekilinin dilekçesinde özetle, müvekkilinin mali müşavirinin "..." adresindeki arşiv binasının 06.02.2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremde hasar gördüğü ve 25.07.2023 tarihli Kozan depreminde önemli bir kısmının yıkıldığı, bu şekilde yıkılan adreste bulunan kanuni defter ve belgelerin deprem enkazında tamamen zayi olduğu ileri sürülerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.

Mahkemece, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından bahisle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği, davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi gereğince davacının istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın (7417 sayılı kanunla değişik) 82/7.maddesinde "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmüne yer verilmiştir.

7440 numaralı 09/03/2023 kabul tarihli Resmi Gazete'nin 12/03/2023 tarihinde yayımlanan Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 10. Maddesinin 22.fıkrasında ise "13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı TTK'ya ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri 06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler durumu öğrendiği tarihten itibaren 31/07/2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) yetkili Mahkemede kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı tarafından, mali müşavirine ait arşiv binasının 06.02.2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremde hasar gördüğü ve 25.07.2023 tarihli Kozan depreminde önemli bir kısmının yıkıldığı ileri sürülerek talebe konu belge ve defterlerin zayi olduğunun iddia edildiği, 6102 sayılı TTK'nun 82/7.

Maddesinde, zayi nedeniyle açılacak davalarda 30 günlük hak düşürücü sürenin ziyanın öğrenildiği tarihte başlayacağının düzenlendiği ve bu sürenin 7440 sayılı yasanın 10. Maddesinin 22 fıkrası gereğince 31/07/2023 tarihine kadar uzatıldığı, eldeki davanın 28.11.2024 tarihinde açıldığı dava tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin dolduğu ve davanın süresi içerisinde açılmadığı, bu durumda İlk Derece Mahkemesi'nce davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir husus bulunmadığı, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Katip · ...¸