Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1861 K.2025/1756

: 2 -... VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU

Doğrudan İflas

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 18/09/2025

YAZIM TARİHİ : 18/09/2025

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/04/2025 tarih ve 2024/... Esas, 2025/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin son yıllarda gerçekleştirmeyi planladığı büyük projelerinde, gerek yaşanan ekonomik kriz nedeniyle gerekse iş yaptığı şirketlerden alacaklarını alamamış olması nedeniyle başarısız olduğunu ve önemli derecede borç altına girdiğini, müvekkilinin iyi niyetle ödemeleri yapmaya çalıştığını, ancak mevcut malvarlığının borçlarını ödemeye yetmediğini ve en son tıkanma noktasına geldiğini, müvekkili aleyhine açılan icra takipleriyle bütün mallarının haczedildiğini, pasif varlıkların aktif varlıkların çok üzerine çıktığını ve borçlarını ödeyemeyecek durumda olduğunu belirterek, alacaklılarına eşit davranılmasını sağlayabilmek maksadıyla müvekkili şirket hakkında doğrudan doğruya iflas kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/04/2025 tarih ve 2024/... Esas, 2025/... Karar sayılı kararı ile; davacı vekili tarafından şirketin aciz halinde olması nedeniyle, iflasına karar verilmesinin talep edildiği, mahkememizce yapılan araştırma ve aldırılan bilirkişi raporuna göre; davacı şirketin borca batık olmadığı gibi aciz halinde de olmadığı anlaşıldığından, davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile.

Müvekkili --., son yıllarda gerçekleştirmeyi planladığı büyük projelerinde, gerek yaşanan ekonomik kriz nedeniyle gerekse iş yaptığı şirketlerden alacaklarını alamamış olması nedeniyle başarısız olmuş ve önemli derecede borç altına girdiğini, müvekkilinin iyi niyetle ödemeleri yapmaya çalıştığını, ancak mevcut malvarlığının borçlarını ödemeye yetmediğini ve en sonunda tıkanma noktasına geldiğini, müvekkili aleyhine açılan icra takipleriyle bütün malların haczedildiğini,

müvekkili aktif varlıklarının çok üzerinde olan borçlarını ödeyemez duruma düştüğünden bütün alacaklılarına eşit davranılmasını sağlayabilmek amacıyla doğrudan doğruya kendisinin iflasını isteme kararı aldığını, şirketin bütün aktif ve pasifleri ile şirket alacaklılarını gösterir mal beyanı bilahare dosyaya sunulacağını, ancak şirketin araç yada taşınmazı, hak ve alacağı bulunmadığını, alınan Bilirkişi raporu yani hükme dayanak yapılan raporun da eksik olduğunu,

raporda üzerinde durulan geçen eksiklikler olan 2023-24 dönem defteri kebir ve yevmiye defterinin tamamlanması ve tekrar izaha muhtaç konuların açıklattırılarak rapor tanzim edilmesinin zaruri olduğunu, bilirkişinin yapmış olduğu tespitler esas itibari ile hükme esas alınacak sonuçlar doğurmaktan uzak olduğunu, bilirkişi davalı yan tarafından ikmal edilmediğini, eksikler sebebi ile hükme esas alınması mümkün raporunu tanzim etme bilirkişi sağlıklı bir değerlendirme yapmak için raporda bahsi geçen eksikliklerin giderilmesi ve UYAP ortamında da şirketin Türkiye genelinde borçlu olduğu dosyaların çıkarılmasının talep edildiğini,

hal böyle olunca mahkeme kararının istinaf incelemesi ile aleyhe hükmünün kaldırılması ve neticesiyle de lehimize hüküm kurulmasına karar verilmesini talep etme zorunluluğunun doğduğunu, bu nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelemek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine, hükmün bozulması yerine davanın Bölge Adliye Mahkemesi’nde yeniden görülmesine karar verilirse ilk derece mahkemesinin hükmünün kaldırılmasını ve yapılacak istinaf incelemesi neticesinde yeniden hüküm kurularak mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... Esas, 2025/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, doğrudan iflas talebine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine dair karar verildiği, karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İİK'nun 178/1. maddesi uyarınca iflasa karar verilebilmesi için şirketin aciz halinde bulunması gerekli olup, aciz hali borçlunun ödeme araçlarından yoksunluğu nedeniyle, derhal ödemesi gereken para borçlarını ödemek konusundaki iktidarsızlığıdır. Borçlunun aciz hali ne kadar ağır olursa olsun (İİK.nun 178/III deki durum olmadıkça) kendi iflâsını isteyen borçlu aciz halinde bulunduğunu ispat etmek zorundadır. Ayrıca, borçlunun istem dilekçesine bütün aktif ve pasifi ile alacaklıların isim ve adreslerini gösteren mal beyanını eklemesi şarttır, bu belge mahkemeye ibraz edilmedikçe iflas kararı verilemez.

Yine İİK 178/3 maddesi uyarınca doğrudan iflasa karar verilebilmesi için yapılan haciz neticesinde borçlunun yarı mevcudunun elinden çıkması sureti ile kalanının muaccel ve vadesi bir yıl içerisinde dolacak olan borçlarının karşılamaması gerekmektedir.

Ayrıca İİK'nın 179. maddesi uyarınca iflasa karar verilebilmesi için de şirketin borca batık durumda olması zorunludur. Borca batıklığın tespiti için TTK'nın 376. maddesi uyarınca bir borca batıklık bilançosu hazırlanmalıdır. Zira, TTK'nın 376. maddesine göre borca batıklık bilançosunda aktiflerin rayiç değerden bilançoya geçirilerek borca batıklık bilançosunun çıkarılması gerekir.

Böyle bir talep üzerine mahkemece, bu şirketin öncelikle borca batık durumda olup olmadığı rayiç değerlere göre tespit edilmelidir. Bunun için borçlu şirket tarafından mahkemeye ibraz edilen bilanço üzerinde mahallinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, rayiç değerler ve yapılan araştırma ve inceleme sonucu elde edilen gerçekçi verilere göre bilirkişilerce yeniden oluşturulacak şirket bilançosu (borca batıklık bilançosu) da dikkate alınıp bir sonuca gidilmelidir.

Bir sermaye şirketinin borca batıklık bildiriminde bulunarak iflasını istemesi halinde, bu durumun mahkemece re’sen tesbiti gerekir.

Borca batıklığın tesbitinde sadece davacının kayıtlarına değil, varlıklarının rayiç değerlerine de özellikle bakılmalı, davacının sunduğu delillere ek olarak, mahkemece gerekli görülen diğer deliller toplanmalı, bu kapsamda ilgisi görülen kamu kurumlarından alınacak bilgiler, yapılacak keşif ve mahkemece atanacak bilirkişilerce düzenlenecek raporlar da değerlendirilmelidir.

Yine, dava teorisindeki genel ilkenin bir istisnası olarak, borca batıklık sadece dava tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; davacı tarafça 2023 yılı kurumlar vergisi ile vergi dairesine bildirilen bilançoda gözüken şirket aktiflerine (29.507.015,24 TL) ne olduğu konusunda bilgi vermemesine,

davacı tarafın tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu ticari defterlerin bir kısmını inceleme için ibraz etmemesine, aldırılan bilirkişi raporuna göre talep eden davacı şirketin aciz halinde olduğunu ispat edememesine göre mahkemece davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin tüm istinaf sebeplerinin 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.(Aynı Yönde Yargıtay 6.H.D 2023/...

Karar sayılı ilamı)

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır