Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1863 K.2025/1875

178))

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 02/10/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 02/10/2025

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/042025 tarihli 2024/493 esas 2025/281 karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin son yıllarda gerçekleştirmeyi planladığı büyük projelerinde, gerek yaşanan ekonomik kriz nedeniyle gerekse iş yaptığı şirketlerden alacaklarını alamamış olması nedeniyle başarısız olduğunu ve önemli derecede borç altına girdiğini, müvekkilinin iyi niyetle ödemeleri yapmaya çalıştığını, ancak mevcut malvarlığının borçlarını ödemeye yetmediğini ve en son tıkanma noktasına geldiğini, müvekkili aleyhine açılan icra takipleriyle bütün mallarının haczedildiğini, pasif varlıkların aktif varlıkların çok üzerine çıktığını ve borçlarını ödeyemeyecek durumda olduğunu belirterek, alacaklılarına eşit davranılmasını sağlayabilmek maksadıyla müvekkili şirket hakkında doğrudan doğruya iflas kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "...

Davacı şirketin ticaret sicil kaydı, son 3 yıla ait kurumlar vergisi beyannamesi, şirkete ait taşınmazların tapu kayıtları ile araçlarına ilişkin trafik kayıtları sorgulanmış, davacının iflas talebine ilişkin İİK'nın 178/2.maddesi yollamasıyla 166/2.maddesi uyarınca trajı 50.000 'in üzerinde olan ve yurt genelinde dağıtımı yapılan bir gazete ile davacının muamele merkezinin bulunduğu yerdeki bir gazetede ve T.Ticaret Sicil Gazetesinde ilanlar yapılmış, davacı şirket aleyhine açılan tüm icra takip dosyaları, davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar celp edilmiş ve mali müşavir bilirkişiden rapor tanzimi istenmiştir.

Mahkememizce dosya mali müşavir bilirkişi ...'ya tevdi edilmiş ve bilirkişi tarafından düzenlenen 28/02/2025 havale tarihli raporda;

1-2023 ve 2024 yıllarına ait yevmiye defteri ve defter'i kebirin ibraz edilmemiş olması nedeniyle,

2-Defterler ibraz edilse bile 2023 yılı kurumlar vergisi ile vergi dairesine bildirilen bilançoda gözüken şirket aktiflerine (27.110.693,05 TL) ne olduğu konusunda bilgi arz edilmemiş olması nedeniyle,

3-Vergi Dairesinden temin edilen 2023 yılı kurumlar vergisi beyannamesi içinde bulunan bilançodan ve davacının ibraz ettiği 2023 yılı envanter defterine kayıtlı bilançodan davacının aktifinin, borçlarını 1,64 oranında karşıladığından ve davacının borca batık olmadığı belirlendiğinden,

4-İİK'nun 178/3'e göre de kabul edilebilir bir talep olması için davacının mal varlığının yarısının haciz yolu ile elden çıktığının ispatlanmış olması gerekliliği nedeniyle,

5-Davacının 2023 yılı bilançosunda bulunan öz kaynak tutarının (10.630.167,56 TL) aktiflerden (alacaklar, stoklar) hiç tahsilat yapılmamış olsa bile iş bu dosyaya icra daireleri tarafından arz edilmiş bulunan dosyalardaki borç tutarını (ana borç 6.453.152,55 TL, 16/10/2024 tarihi itibariyle gecikme faizi ve diğer talepler ekli 8.801.829,44 TL) karşıladığından,

Davacının defter ve belgelerine göre, talebinin İİK'nun 178 ve 179.maddelerinde belirtilen koşulları taşımadığı kanaatinde olduğu belirtilmiştir.

Dava, İİK'nın 178/1 maddesine dayanan davacının aciz halinde bulunmasından dolayı iflasının açılması talebine ilişkindir.

Somut olayda, davacı vekili tarafından şirketin aciz halinde olması nedeniyle, iflasına karar verilmesinin talep edildiği, mahkememizce yapılan araştırma ve aldırılan bilirkişi raporuna göre; davacı şirketin borca batık olmadığı ve aktiflerinin mevcut borçlarını karşılayacak düzeyde olduğu anlaşıldığından, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil şirketin son yıllarda ekonomik kriz ve alacaklarını tahsil edememesi sebebiyle zor duruma düştüğünü, bilirkişi raporunun eksik olduğunu özelikle 2023-2024 defteri kebir ve yevmiye defteri dikkate alınmadan karar verildiğini, eksiklikler giderilmeden verilen kararın hatalı olduğunu, UYAP ortamında müvekkil şirketin Türkiye genelindeki borçlu olduğu dosyaların da çıkarılması gerektiğini iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, İflas (Doğrudan Borçlu Tarafından Talep Edilen İflas (İİK 178)) istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İİK 178.maddesinde "İflasa tabi bir borçlu aciz halinde bulunduğunu bildirerek yetkili mahkemeden iflasını isteyebilir. Borçlu bu halde bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanını iflas talebine eklemek zorundadır. Bu belge mahkemeye ibraz edilmedikçe iflasa karar verilemez." düzenlemesi yer almakta olup, İİK'nın 178.maddesi uyarınca iflasa karar verilebilmesi için şirketin aciz halinde olması, vadesi gelmiş ve derhal ödemesi gereken borçlarını ödeyememesi, ödeme araçlarından yoksun olması gerekmektedir. Kendi iflasını isteyen borçlu aciz halinde bulunduğunu ispat etmek zorundadır.

Mahkemece alınan 28.02.2025 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle.

2023 ve 2024 yıllarına ait yevmiye defteri ve defter-i kebirin ibraz edilmemiş olması ile defterler ibraz edilse bile 2023 yılı kurumlar vergisi ile Vergi Dairesine bildirilen bilançoda gözüken şirket aktiflerine (27.110.693,05 TL) ne olduğu konusunda bilgi arz edilmemiş olması nedeniyle Vergi Dairesinden temin edilen 2023 yılı kurumlar vergisi beyannamesi içinde bulunan bilançodan ve davacının ibraz ettiği 2023 yılı envanter defterine kayıtlı bilançodan davacının aktifi borçlarını 1,64 karşıladığından borca batık olmadığının belirlendiği,

İİK'nın 178/3.maddesine göre de kabul edilebilir talep olması için davacının malvarlığının yarısının haciz yolu ile elden çıktığının ispatlanması gerektiği, davacının 2023 yılı bilançosunda bulunan öz kaynak tutarının (10.630.167,56 TL), aktiflerden (alacaklar, stoklar) hiç tahsilat yapılmamış olsa bile işbu dosyaya İcra Daireleri tarafından arz edilmiş bulunan dosyalardaki borç tutarını (ana borç 6.453.152,55 TL,

16/10/2024 tarihi itibariyle gecikme faizi ve diğer talepler ekli 8.801.829,44 TL) karşıladığından davacını defter ve belgelerine göre talebinin İİK'nın 178 ve 179.maddelerin belirtilen koşulları taşımadığı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davacının ibraz ettiği ticari defterleri ve vergi dairesi kayıtları ile yine davacının borçlu olduğunu bildirdiği takip dosyaları incelenmek suretiyle alınan bilirkişi raporuyla davacı şirketin borca batık olmadığı ve aciz halinde bulunmadığının tespit edildiği, bilirkişi raporunun dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere uygun olarak gerekçeli ve denetime elverişli düzenlendiğinden hükme esas alınmaya elverişli olduğu,

buna göre ilk derece mahkemesince davacı şirketin borca batık olmadığı ve aktiflerinin mevcut borçlarını karşılayacak düzeyde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır