Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/454 K.2025/693

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/12/2024 tarihli, 27/12/2024 tarihli ve ... değişik iş esas ve ... değişik iş karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep, tevdii mahalli tayini ve tedbir istemine ilişkindir.

Tevdi mahalli talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından dava dışı .... şirketinden birim fiyatı 190 USD/mt'den satın alınan 7.052,14 metrikton dökme buğday emtiasının ... gemisi tarafından taşındığını ve geminin ...

Limanına yanaştığını, müvekkili tarafından satıcıya peşin olarak 400.000 USD satış bedeli ödendiğini, bakiye satış bedelinin gemi boşaltma limanına yanaştıktan sonra 24 saat içerisinde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bununla birlikte müvekkili tarafından gemi kaptanına müracaat edilmesine rağmen yükün müvekkiline teslim edilmediğini belirterek bakiye satış bedelinin yatırılacağı bir tevdii mahalli belirlenerek yükün müvekkiline teslimine karar verilmesini talep etmiş olup,

mahkemece verilen 04/12/2024 tarihli karar ile talebin %20 teminat mukabili kabulü ile teminat ve bakiye mal bedeli yatırıldığında yükün tevdii mahalli talep edene teslimine karar verilmiştir.

İşbu tedbir kararına gemi donatanı adına gemi kaptanı ve yükün gerçek sahibi olduğunu belirten ... şirketi tarafından itiraz edilmiş olup, ilk derece mahkemesi tarafından 19/12/2024 tarihinde yapılan mürafaa duruşması ile gemi kaptanının yapmış olduğu itirazın reddine, 3. kişi ... şirketi tarafından yapılan itirazın kısmen kabulü ile bakiye 546.042,10 USD mal bedeli ve bakiye 109.208,42 USD teminatın 1 haftalık kesin süre içerisinde yatırılması halinde tedbirin devamına karar verilmiş, ancak verilen kesin süre içerisinde ek teminatlar yatırılmadığı için 27/12/2024 tarihli ek karar ile 04/12/2024 tarihli tedbirin kalkmış sayılmasına karar verilmiştir. İşbu ek kararlara karşı tevdii mahalli talep eden vekili ile 3. kişi ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Bilindiği gibi 6102 sayılı TTK'nın 1228. maddesinde "Konişmento, bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı, ancak onun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu senettir" hükmü,

1230. maddesinde "Konişmentonun meşru hamili, eşyayı teslim almaya yetkilidir. Konişmento birden çok nüsha olarak düzenlenmişse, eşya, tek nüshanın meşru hamiline teslim edilir" hükmü,

1231. maddesinde "Konişmentonun birden çok meşru hamili aynı zamanda başvurursa kaptan, hepsinin istemini reddederek eşyayı umumi ambara veya başka güvenli bir yere tevdi etmek ve bu şekilde hareket etmesinin sebeplerini de göstererek bunu anılan konişmento hamillerine bildirmek zorundadır" hükmü,

1232. maddesinde "Emre yazılı bir konişmento düzenlenmişse kaptan, yükletenin eşyanın geri verilmesi veya teslimi hususundaki talimatını ancak kendisine konişmentonun bütün nüshaları geri verildiği takdirde yerine getirir.

Gemi varma limanına ulaşmadan, bir konişmento hamili eşyanın teslimini isterse, aynı hüküm uygulanır.

Kaptan bu hükümlere aykırı hareket ederse, taşıyan, konişmentonun meşru hamiline karşı sorumlu kalmakta devam eder.

Konişmento emre yazılı değilse, yükleten ve konişmentoda adı yazılı gönderilen muvafakat ettikleri takdirde, konişmentonun hiçbir nüshası ibraz edilmese bile, eşya geri verilir veya teslim olunur. Şu kadar ki, konişmentonun bütün nüshaları geri verilmiş değilse, taşıyan bu yüzden doğabilecek zararlar için önce teminat gösterilmesini isteyebilir" hükmü,

1235. maddesinde "Emre yazılı bir konişmento birden fazla nüsha hâlinde düzenlenmişse, nüshalardan birinin hamili, konişmentonun teslimine 1234'üncü madde gereğince bağlanan sonuçları, kendisi henüz teslim isteminde bulunmadan önce bir diğer nüshaya dayanarak 1230 uncu madde uyarınca kaptandan eşyayı teslim almış olan kişi aleyhine ileri süremez.

Kaptan eşyayı henüz teslim etmeden birden çok konişmento hamili ona başvurup ellerinde bulundurdukları konişmento nüshalarına dayanarak eşya üzerinde birbirine zıt haklar ileri sürerlerse, konişmentonun birden çok nüshalarını çeşitli kişilere devretmiş olan ortak ciranta tarafından eşyayı teslim almaya yetkili kılacak şekilde ilk önce ciro ve teslim edilmiş olan nüshanın hamili diğerlerine tercih olunur. Ciro edilip de başka bir yere gönderilen konişmento nüshası hakkında gönderme tarihi konişmento hamiline teslim tarihi hükmündedir" hükmü,

1236. maddesinde "Eşya, ancak konişmento nüshasının, eşyanın teslim alındığına ilişkin şerh düşülerek geri verilmesi karşılığında teslim edilir" hükmü,

1237. maddesinde "Taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmento esas alınır.

Taşıyan ile taşıtan arasındaki hukuki ilişkiler navlun sözleşmesinin hükümlerine bağlı kalır.

Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, konişmento devredilirken çarter partinin bir suretinin de yeni hamile ibraz edilmesi gerekir. Bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir. Ancak, 1245 inci maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesi hükmü saklıdır" hükmü yer almaktadır.

Tevdi mahalli talep eden vekilinin istinaf talebi yönünden yapılan incelemede;

Yukarıda değinilen 6102 sayılı TTK'nın 1228 ve devamı maddeleri uyarınca taşıyan taşımaya konu eşyayı, ancak konşimentonun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olup, eldeki dosyada tevdi mahalli talep eden ... Tohum Yem. San. ve Tic. A.Ş.'nin elinde bir konşimento bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık konusu yükün, tevdii mahalli talep eden tarafından .... şirketinden satın alındığı ve mal bedelinin kısmen ödendiği belirtilerek tevdii mahalli talep edilmiş ise de, dosya içerisindeki konşimento senedine göre yükletenin ... adına ... ve .... adına ... olduğu, gönderilenin ise ... Tohum Yem. San. ve Tic.

A.Ş. olduğu, konşimentonun 3 suret olarak düzenlendiği, her ne kadar tevdi mahalli talep eden şirket konşimentoda yükün gönderildiği kişi olarak yazılmış ise de, adı geçen gönderilenin gemi kaptanına ya da mahkemeye yükün meşru hamili olduğuna dair konşimento suretini sunamadığı, taşıtan/gönderici ... tarafından emtiayı taşıyan firmaya gönderilen 06/12/2024 tarihli e-mail ile satış bedeli ödenmediği için ... gemisindeki yükün tahliyesinin mümkün olmadığının belirtildiği,

bu haliyle tevdii mahalli talep edenin meşru hamil olduğunu ispatlayamadığı ve tevdii mahalli ile tedbir taleplerinin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu, neticede mahkemece verilen tevdi mahalli ve tedbir kararının kaldırıldığı, tevdii mahalli talep edenin muhatabının akdi ilişki içerisinde olduğu dava dışı .... şirketi olduğu, tevdii mahalli talep eden vekilinin bu sebeple istinafında haksız olduğu anlaşılmakla istinaf talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

... vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;

Her ne kadar ... vekili tarafından 19/12/2024 tarihli ek kararla ilgili istinaf başvurusunda bulunulmuş ise de, ilk derece mahkemesince verilen 27/12/2024 tarihli ek karar ile 04/12/2024 tarihli tevdi mahalli ve tedbir kararının kalkmış sayılmasına karar verildiği, bu haliyle ...'nin istinaf yoluna başvurmasında hukuki yararı bulunmadığı ve talebin usulden reddi gerektiği, ayrıca 27/12/2024 tarihli ek kararın kaldırılmasını gerektirecek bir sebebin de bulunmadığı, zira tevdi mahalli talep edenin verilen kesin süre içerisinde ek teminatları yatırmadığı, bu sebeple adı geçen ... vekilinin istinaf talebinde hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla ... vekilinin istinaf talebinin usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır