Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/178 K.2025/261

Taraflar arasındaki davada Ankara 14. Asliye Hukuk ve Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, alacak istemine ilişkindir.

Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesince; davalı şirketin 28/12/2016 tarihinde iflasına karar verildiği, davacı idarenin dava dışı işçiye kıdem tazminatına istinaden 30/04/2014 tarihinde iflastan önce ödeme yaptığı, davaya konu edilen alacağın davalı şirketin iflasından önce doğduğu, davanın İİK'nın 235. maddesi gereği kayıt kabul davası niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ise; davalı şirketin dava açıldıktan sonra iflas etmesi nedeniyle İİK'nın 194. maddesi gereğince hukuk davalarının durması gerektiği, iflas kararından sonra açılan davalar için uygulama yeri bulunan İİK'nın 235. maddesinin somut olayda uygulama olanağının bulunmasının söz konusu olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Dava, davacı aleyhine açılan davada ödenen bedelin rücuen müflis şirketten tahsili amacıyla açılmıştır.

İflas tarihi 28.12.2016 olup, davacı tarafından 30.04.2014 tarihinde ödeme yapıldığı ileri sürülmüştür.

Yargıtay 23. H.D.'nin 21.12.02015 T. 2015/351E., 2015/8323K. sayılı kararında da belirtildiği şekilde, iflas alacağı, masa borcu ve iflastan sonra doğan genel nitelikli alacak olmak üzere üç grup alacak bulunmaktadır.

Alacak, iflastan sonra doğmuş ve masa borcu da değilse, sırasına ve esasına itiraz edilebilecek, İİK'nin 235 maddesine dayalı kayıt kabul istemine konu olabilecek müflis borçlarından olmayıp, iflastan sonra doğan ve müflisin genel hükümlere göre sorumlu olduğu ve iflas masasının dağıttığı iflas (garame) hissesi oranında değil, tasfiyede bakiye kalırsa alacaklıya ödenecek olan bir alacak niteliğindedir İflas tarihinden sonra doğan böyle bir alacağın varlığı ve miktarı konusunda bir uyuşmazlık bulunmasa bile,

inceleme, şikayet yolu ile icra mahkemesine değil, alacağın dayandığı hukuksal ilişkiye göre genel hükümler doğrultusunda iflas maması aleyhine açılan davada genel mahkemelerce tespit edilecektir. Böyle bir davada, davacı, davalı müflisten alacaklı olduğunu iddia eden alacaklı olup, davalı ise iflas idaresidir, iflastan sonra oluşan alacağın masaya kaydı istenemez tasfiyede bakiye kalırsa nazara alınır.

Böyle bir alacak, sıra cetvelinde yer alamayacağından, bunlar için iflas masası aleyhine genel mahkemede açılması gereken davada İİK'nın 235. maddesindeki süreler uygulanmaz.

Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK'nin 235. Maddesinden alan davalar olup, Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Masa borçları sıra cetvelinde yer alamayacağından, bunlar için iflas masası aleyhine genel mahkemede açılması gerekin davada İİK'nın 235. maddesindeki süreler uygulanmaz.

İİK'de masa borçları ve iflastan sonra doğan genel nitelikli alacak için İİK'nin 235/2. Maddesinin ilk cümlesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

Ancak, davalı şirketin iflas tarihi 28.12.2016 olup, davacı idare tarafından 30.04.2014 tarihinde ödeme yapıldığı, alacağın iflas tarihinden önce doğması nedeniyle uyuşmazlığın kayıt kabul davası niteliğinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.