Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/874 K.2024/1039

Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/11/2023 tarih, 2023/587 Esas, 2023/674 Karar sayılı kararına karşı davacı ve davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olmakla dosya incelendi.

KARAR

Davacı, ...

Kimya Maden İnşaat ve İthalat İhracat Dış Ticaret AŞ’nin % 65 hissesinin sahibi, yönetim kurulu üyesi ve kanuni temsilcisi olduğunu, Şirketin yurtdışından ithal edeceği ürünler için bankalar tarafından açılan akreditif ve rotatif kredilerin vadeleri gelmesi nedeniyle 15.000.000,00 TL kredi ödemesini zamanında geçekleştiremediğini, ithal edilen ürünlerin gümrükten çekilemediğini, ürünlerin değerinin düşmesi ve telafisi imkansız zararlara uğrama riskini yaşadığını, ürünlerin gümrükten çekilebilmesi için 15.000.000,00 TL borç bulmak için çabaladığını, ortağı olduğu ...

AŞ'nin bayisi olduğu ... şirketinin sahibi ...'in daha önce ödünç para alıp ödediğini, ihtiyaç duydukça borç aldığı ... ile görüşebileceğini ve 15.000.000,00 TL'yi ...'dan temin edebileceğini belirttiğini, mali açıdan zor durumda bulunması nedeniyle ...'den ... ile görüşmesini talep ettiğini ve görüşme sonrasında ...'un 35.000.000,00 TL verebileceğini söylediğini, 35.000.000,00 TL'nin 20.000.000,00 TL'sini kendisine, 10.000.000,00 TL'sini ihtiyaçlarına ve 5.000.000,00 TL'sini de ...'un kullanmak istediğini belirttiğini, 35.000.000,00 TL'nin ...'un karısı ...'a ait olan davalı ...

Otomotiv Danışmanlık Gayrimenkul Ticaret Ltd.

Şti. üzerinden bir Faktöring şirketinden alınacağını, faturalandırılması gerektiğini ve faktöring şirketinden para alındıktan sonra iade edilmek üzere maliki olduğu ... parsel sayılı taşınmazdaki 20 No.lu bağımsız bölümü davalıya devredilmesi gerektiğini belirttiğini ve devrin 04.11.2022 tarihinde 1.663.514,00 TL'si banka kanalıyla, 71.800,00 USD elden ödenmiş gibi düzenlenen belge ile toplam 3.000.000,00 TL bedelle davalı Şirkete yapıldığını, devrin aldatma sonucunda bedelsiz olarak yapıldığını,

daha sonra borcu ödemesine rağmen taşınmazın iadesinin yapılmadığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın gabin hukuksal nedenine dayandırılamayacağını, gabinden söz edilebilmesi için öncelikle bir sözleşmenin varlığından ve edimlerden söz etmek gerektiğini, mali açıdan zor durumda olanın davacı olmadığını, kendi lehine fayda sağlayanın da Şirket olmadığını, dava dışı ... ile ...'in Şirketi temsile yönelik bir sıfatlarının bulunmadığını, davacının ... Kimya Maden İnş. ve İth. İhr. Dış Tic. AŞ'nin yetkilisi ve ortağı olduğu gibi ...

Kişisel Bakım ve Güzellik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. ile ...

Makina İnşaat ve Dış Ticaret Sanayi AŞ'nin ortak ve yetkilileri arasında yer aldığını, aktif olarak 3 şirkette ortak ve yönetici sıfatıyla yer alan davacının tecrübesizlik ve düşüncesizlik halinden söz etmenin mümkün olmadığını, tarafların bir ayni hakkın devri üzerinde anlaştığını, tüm sözleşmelerin devir niyeti ciddi olmak kaydıyla mülkiyet devri için geçerli bir hukuki sebep olabileceğini, inanç sözleşmesinde de mülkiyetin devrinin taraflarca gerçekten arzu edildiğinden,

satım sözleşmesinden ayrı olarak akdedilmiş geçerliliği şekle bağlı bir sözleşmenin varlığının da iddia edilmediğini, davanın yazılı delille ispat edilebileceğini, dava dışı ... Otomotiv San. ve Tic. AŞ ile ..

Bayisi olması için sözleşme imzaladıklarını, sözleşme uyarınca ... markalı elektrikli araçlar ile yedek parçaların satışı ile satış sonrası hizmetlerinin verilmesi işini gerçekleştirmeyi üstlendiğini, sözleşme kapsamında ... markalı elektrikli araçların satın alınması amacıyla dava dışı ... Otomotiv San. ve Tic.

AŞ'ye 13.06.2022 tarihinde araç alımı avans bedeli açıklaması ile 400.000,00 USD, 10.08.2022 tarihinde araç alım bedeli açıklaması ile 500.000,00 TL, 10.08.2022 tarihinde araç alım bedeli avansı açıklaması ile 500.000,00 TL, 11.08.2022 tarihinde araç alım bedeli avansı ile 300.000,00 TL para gönderdiğini, ödemelere rağmen ... markalı elektrikli araçların teslim edilmediğini, davacının diğer şirketi olan ... Makina İnşaat ve Dış Ticaret Sanayi AŞ'de ... Otomotiv San. ve Tic.

AŞ'nin bayisi olduğunu ve ... Otomotiv San. ve Tic. AŞ'nin araç alım bedeli olarak paraların gönderildiğini, taşınmazın satış tarihindeki malik ...’i yakından tanıdığını, ... markalı elektrikli araçların teslim edilmediğini ve ödenen paranın iadesinin de yapılmadığını, hukuki işlem başlatmayı düşündüğü sırada davacının dava dışı ... Otomotiv San. ve Tic.

AŞ'yi devralmayı düşündüğünü, borçlarını ödemek istediğini ve maliki olduğu taşınmazı devretmeyi teklif ettiğini, satış tarihi itibariyle taşınmaz değerinin 11.500,00 TL ile 12.000,00 TL arasında olduğunu, ödenen paralar mahsup edildikten sonra davacıya ödeme yaptığını, 10.08.2022 tarihinde 400.000,00 USD ödeme yaparak taşınmazı 04.11.2022 tarihinde satın aldığını, taşınmazın daha sonra değerlenmesinin normal olduğunu, devirden sonra dava dışı ... Otomotiv San. ve Tic.

AŞ'nin ... tarafından 06.01.2023 tarihinde davacıya devredildiğini, devir işleminin ticaret sicil gazetesinde ilan edilmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece dosya kapsamı, toplanan delillere göre dava konusunun TTK’nin 4. ve 5. maddeleri kapsamında bulunmadığı, davalının tacir konumunda olduğu, ancak davacının tacir konumunda bulunmadığı, sadece davalının tacir olması nedeniyle davanın Ticaret Mahkemesinin görev alanına dahil olmayacağı gibi taşınmazın dükkân olmasının sonucu değiştirmeyeceği, Vergi Dairesi kaydına göre davalının herhangi bir işletmesinin de bulunmadığı, mevcut tapu devrinin davalının işletmesi ile alakalı olmasının da mümkün olmadığı,

devre konu aşırı yararlanmadan dolayı tapu iptali ve tescil davasında Asliye Hukuk ile Asliye Ticaret arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, mevcut davanın konusunun TTK’nin 4. ve 5. maddeler kapsamında bulunmaması ve davalının tacir olmaması nedeniyle mevcut davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesinde olduğu gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemenin eksik araştırma ve inceleme sonucunda karar verdiğini, ... Kimya Maden İnş. İth. İhr. San.

AŞ'nin %65 ortağı ve yönetim kurulu başkanı olduğunu, maddi sıkıntısı nedeniyle Şirketin büyük oranda ortaklarından borç almak durumunda kaldığının mali müşavir raporu ile tespit edildiğini, taşınmazı davalıya düşük bedelle devrettiğini ve davanın gabin hukuksal nedenine dayandığını, acil nakit ihtiyacı nedeniyle taşınmazı devrettiğini, krediler kullanmak zorunda kaldığını, davalının dava dışı ...

Şirketinin hesabına yatırıldığı iddia edilen para ile ilgisinin olmadığını, Şirketin paylarını devralmasının taşınmaz devrinden çok sonra olduğunu ve taşınmazın devri ile hiçbir ilgisi ya da bağlantısı bulunmadığını ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın sebebinin birden fazla ticaret Şirketi olan bir kişinin, ticaret şirketlerinden birinin finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla ticari nitelikteki taşınmazını satmak zorunda kaldığı iddiasına dayandığını, davanın ticari dava olarak ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dava, inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup ret hükmüne karşı davacı ve davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, özellikle ... parsel sayılı taşınmazdaki 20 No.lu bağımsız bölümü davacının 04/11/2022 tarihli akitle davalı şirkete satış suretiyle temlik ettiği, davacının ortağı ve yöneticisi olduğu şirketin kredi ödemelerinde zor duruma düştüğü dönemde para temin edebilmek için iade edilmesi koşuluyla malik olduğu taşınmazı davalıya devrettiğini, borcunu ödemesine rağmen taşınmazın iade edilmediğini ileri sürerek eldeki davayı açtığı, 6100 sayılı HMK’nin 2. maddesi hükmü uyarınca “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla,

şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, öte yandan 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesi hükmüne göre her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davaların ticari dava olarak nitelendirildiği, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu,

bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu, Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’da ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu,

somut olayda, davacının inançlı işlem iddiasıyla ve tapu iptali ve tescil istemiyle açtığı davada taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözüm yerinin, 6100 sayılı HMK’nin 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesi olup ticaret mahkemesinin görev kapsamı dışında kaldığı dikkate alınarak yazılı şekilde görevsizlik nedeniyle usulden ret kararı verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur.

Hâl böyle olunca açıklanan nedenlerle Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmadığından davacı ve davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/06/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...