Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1429 K.2024/1761

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 14/10/2021 tarih ve 2018/328 E. - 2021/331 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Altyapı ve İnş. A.Ş. ve HMK'nın 124/4. maddesi uyarınca davanın tarafı olmaktan çıkarılan ... İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş. vekili ile davalılar ... ve ... İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkil Şirketin lisans hakkı kendisine ait olan ... isimli bilgisayar yazılımın FSEK uyarınca eser sahibi olduğunu, bu programın kullanılması ve sair şekilde çoğaltılması, değiştirilmesi, işlenmesi, tersine mühendislik işlemine tabi tutulması, tamamının veya bir bölümünün başka bir şekilde kullanılması vs. konularda ülkemizde veya yurt dışında hiçbir kişi ya da kuruluşa izin ya da yetki vermediğini, mahkeme kararı uyarınca düzenlenen 24.05.2018 tarihli iş yeri arama tutağında, davalı ...-...

İş Ortaklığının iş sahibi olduğu, Konya Beyşehir yolu yapım işlerinin yapıldığı şantiyede davalılara ait iki adet bilgisayarda, ...

5.1 ve yan modüllerinin kurulu ve aktif olarak çalışır durumda olduğunun tespit edildiğini, bu şekilde müvekkil şirket yazılımlarının izinsiz olarak biçimde yüklendiğini ve kullanıldığını, davalıların, davacı şirketin sahibi olduğu bilgisayar yazılımlarını herhangi bir sözleşme ve izne tabi olmaksızın, şifre kırmak suretiyle bilgisayarlarında kullandıklarını ve faaliyet alanı gereği bu programlardan haksız kazanç elde ettiklerini, FSEK’e aykırı hareket etmek suretiyle müvekkilinin mali haklarına tecavüzde bulunduklarını ileri sürerek,

şimdilik 10.000-TL’nin, öncelikle programların yükleme tarihlerin tespit edilmesi halinde yükleme tarihinden itibaren, mümkün olmaması halinde ise haksız eylemin gerçekleştiği tarih olan 24.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 121.424,00 TL'ye yükseltmiştir.

HMK'nın 124/4. maddesi uyarınca davanın tarafı olmaktan çıkarılan ... İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş. ve davalı ... vekili, müvekkili ...’ın, diğer müvekkili ... İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş.‘nin yetkilisi olduğunu, diğer davalılar ile herhangi bir iş ortaklığının bulunmadığını, dava dilekçesinde bahsi geçen şantiye ile de bir ilgisinin olmadığını, iş ortaklığının isminin ... – ... İş ortaklığı olarak zikredildiğini, müvekkilinin unvanının ... İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş. olduğunu, husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, aksi halde davanın esası bakımından da yerinde bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalılar ... İnş. San. Turizm ve Tic. A.Ş. ve ... vekili, dosyada mevcut iş yeri arama tutanağında da belirtildiği üzere söz konusu bilgisayar programının, müvekkili Şirketin çalışanı olmayan ...'na ait bilgisayarda kurulu olduğunun ltespit edildiğini, bundan dolayı müvekkillerinin sorumlu tutalamayacağını, diğer bilgisayarda, ...

5.1 yazılımının kullanıldığından ise müvekkili Şirketin ve yetkililerinin bilgisi olmadığını, bu bilgisayarın da müvekkili envanterinde bulunmadığını, söz konusu yazılımın kim yada kimler tarafından bilgisayara indirildiğinin bilinmediğini. bu yazılımların kullanılmadığını, davacı firma yazılımında sunulan hizmetin bedeli ödenmek suretiyle proje firmalarından sağlandığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından talep edilen tazminat taleplerinin nelerden ibaret olduğunun tam açıklanmadığını ve fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Altyapı ve İnş. A.Ş. vekili, asıl dava dilekçesinde kendisine husumet yöneltilmeyen, diğer davalılarla da aralarında mecburi dava arkadaşlığı bulunmayan müvekkil Şirketin mahkemece 11.02.2020 tarihli ara kararı ile davaya sonradan dahil edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, anılan ara kararın dahi müvekkili Şirkete taraf sıfatını kazandırmayacağını, müvekkilinin davaya dahil edilmek istenmesine ve dahili davalı addedilmesine itiraz ettiklerini, haksız ve yersiz davanın öncelikle pasif husumet yokluğundan usulden reddinin, aksi halde esastan reddinin gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dava dilekçesinde sehven isim benzerliği nedeni ile davalı gösterilen davalı ... İnşaat Sanayi Ticaret AŞ'nin davalı sıfatının, HMK 124. maddesi kapsamında davalının değiştirilmiş olması sebebiyle sona erdiği, bu şirket yönünden somut olayda karar verilmesini gerektirir bir durum olmadığı, davalı ...'ın ise HMK'nın 124. maddesi kapsamında değiştirilmesine karar verilen ...

İnşaat Sanayi Ticaret AŞ'nin yetkilisi olduğu, işbu dava ile ilgisinin bulunmadığı, davalılar ... İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret AŞ, ... ve ...

Alt Yapı İnşaat AŞ yönünden ise davalıların faaliyette bulunduğu iş yerinde, delil tespitine dayalı olarak yapılan inceleme sonucunda, iki adet bilgisayarda ... programının kurulu olduğunun tespit edildiği, bilgisayarlarda kurulu bulunan ... programının ilim ve edebiyat eseri niteliğinde bulunduğu, davacının söz konusu programın mali haklarını kullanma yetkisine sahip olduğu, davalılara ait iş yerindeki 2 adet bilgisayarda da ...

5.1 programı ile yan modüllerinin yüklü ve çalışır vaziyette bulunduklarının tespit edildiği, davacıyla sözleşme yapılmadan veya davacının izni olmadan gerçekleşen bu eylem ile davacının çoğaltma hakkının ihlal olunduğu, söz konusu bilgisayarın davalı şirketlerin ortaklık şeklinde faaliyette bulunduğu iş yerinde olduğu, gerçek kişi davalı ...'in ...

İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret Anonim Şirketini temsile yetkili kişi olarak sorumluluğunun bulunduğu, bilgisayar programının izinsiz depolanmasının dahi eser sahibinin çoğaltma hakkını ihlal ettiği, ayrıca, çoğaltma hakkının ihlali için mutlaka izinsiz biçimde yüklenen programın kullanılmasının şart olmadığı, programın bilgisayarlara yüklendiği yıl olan 2017 yılı fiyat listesinin dikkate alınacağı, davalı iş yerinde tespiti yapılan yazılımın güncel sürüm olmadığı, yazılım ürünlerinde genel uygulama olarak yeni versiyon çıktığında eski sürümün satışının durdurulduğu, eski sürümün daha uygun fiyata satışı gibi bir yöntemin izlenmediği,

tespitin yapıldığı yıl olan 2017 yılında dava konusu programın satışını gösteren bir faturanın bulunmadığı, 2017 yılına göre ürünlerin liste fiyatları ile uygulanan ortalama iskonto rakamlarına göre davacının FSEK'in 68. maddesi uyarınca 121.424,40 TL talep edebileceği gerekçesiyle davanın davalılar ... İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi, ... ve ...

Alt Yapı İnşaat Anonim Şirketi yönünden kabulü ile 121.424,40 TL telif tazminatının, 27/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... yönünden davanın reddine, ... İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin davalı sıfatının HMK 124 maddesi kapsamında değiştirilmiş olması sebebiyle bu şirket yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Altyapı ve İnş. AŞ ve HMK'nın 124/4. maddesi uyarınca davanın tarafı olmaktan çıkarılan ... İnş. Turz. San. ve Tic. AŞ vekili, davacının, müvekkili ... Altyapı ve İnş.

AŞ ile diğer müvekkili Şirket arasında organik bağ bulunduğu iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, bu nedenle taraf değişikliği talebine muvafakat etmediklerini, usul hukukumuzda mecburi dava arkadaşlığı dışında dahili davalı diye bir müessesenin bulunmadığını, dava dilekçesinde kendisine husumet yöneltilmeyen müvekkil Şirketin davaya sonradan dahil edilmesinin mümkün olmadığını, dava dilekçesinde kendisine husumet yöneltilen müvekkil ... İnş. Turz. San. ve Tic.

A.Ş.'nin, dava dilekçesinde iddia edilenin aksine diğer davalılar ile herhangi bir iş ortaklığının ya da davaya konu iş ile bir ilgisinin bulunmadığını, hükmün 6. fıkrasında vekalet ücreti tayinine, davanın reddedilmiş olması gerekçe kılınarak hükümde çelişki yaratıldığını, müvekkillerinin gerek davacı şirketin, gerekse başkaca şirketlerin yazılımlarını, bilgisayar programların izinsiz kullanmadıklarını, lisanssız ürün kullanılan her iki bilgisayarın da müvekkillerine ait olmadığını, hükme esas alınan kök ve ek raporda yapılan hesaplamaların Yargıtay içtihatlarına aykırı bulunduğunu,

ıslaha karşı zamanaşımı savunmalarının dikkate alınmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve ...

İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret AŞ vekili, dosyada mevcut iş yeri arama tutanağında da belirtildiği üzere, dava konusu bilgisayar programının müvekkili şirket çalışanı olmayan ...'na ait bilgisayarda kurulu olduğunu, işbu bilgisayarda bulunan programdan müvekkillerinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, söz konusu bilgisayarların müvekkillerine ait olmadığının mahkeme kararı ile de sabit olduğunu, davaya konu diğer bir bilgisayarın ise müvekkil Şirket envanterinde bulunmadığını, bu nedenle müvekkillerinin bu bilgisayara yüklenmiş olan programa ilişkin olarak da hiçbir sorumluluklarının olmadığını,

kabul anlamına gelmemekle birlikte mali haklara tecavüz halinde en çok üç katına kadar tazminat istemlerine ilişkin olarak mahkemenin takdir yetkisi bulunduğunu, bu nedenle bilirkişinin, mahkemenin takdir yetkisinin bulunduğu bir hususta mahkemeyi etkileyecek taraflı değerlendirmeler yapmasının kabul edilemeyeceğini, davacı tarafından sunulmuş olan ıslah dilekçesine karşı zaman aşımı savunmasında bulunduklarını, ıslah ile talep edilen kısmın zaman aşımına uğradığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, FSEK'in 68. maddesine dayalı telif tazminatı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ...

Altyapı ve İnşaat A.Ş.’nin adreslerinin, merkezlerinin, faaliyet konularının aynı olduğu, şirket unvanları arasında da benzerlik bulunduğu, bu durum karşısında, dava dilekçesinde davalının yanlış gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığı anlaşıldığından, mahkemece HMK'nın 124/4. maddesi uyarınca karşı tarafın rızası aranmaksızın davacının taraf değişikliği talebinin kabulünde bir isabetsizlik olmadığı,

öte yandan HMK'nın 124. maddesindeki koşulların bulunması halinde taraf değişikliği mümkün ise de Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 23.09.2019 tarih, 2018/4252 E., 2019/5637 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere davalılara yeni bir davalı eklenmesinin bu madde kapsamında mümkün olmadığı, bu itibarla davadaki davalı sıfatının, ... Altyapı ve İnş. AŞ'ye ait bulunduğu, ... İnş. Turz. San. ve Tic.

AŞ'nin ise davada bir sıfatının kalmadığı, 5846 sayılı FSEK anlamında ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olan davaya konu ...

5.1 adlı bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan iş yerindeki iki adet bilgisayarda yüklü olduğu, davacı hak sahibinden izin alınmaksızın, anılan programın yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilinin, davacı hak sahibinin FSEK 22. maddesinden kaynaklanan çoğaltma hakkını ihlal ettiği, davalı şirketlerin bu eylemden sorumlu oldukları, şirket temsilcisi olan diğer davalının ise FSEK'in 66. maddesinden kaynaklanan sorumluluğunun bulunduğu,

her ne kadar davalı tarafça söz konusu yazılımın tespit edildiği bilgisayarların kendilerine ait olmadığı savunulmuş ise de, davacının mali haklarına sahip olduğu programın izinsiz olarak kurulduğu bilgisayarların, davalıların iş yerinde bulunması ve kullanılması karşısında bu savunmaya itibar edilmesinin mümkün olmadığı, FSEK'in 68. maddesi uyarınca istenebilecek tazminatın usulünce tespit edildiği, gerekçeli kararın hüküm kısmının 6 nolu bendinde hakkındaki dava reddedilen davalı ... ile HMK'nın 124. maddesi kapsamında davanın tarafı olmaktan çıkarılan ...

İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi yararına vekalet ücretine hükmedildiği, bu yönden de kararda isabetsizlik olmadığı gibi hükümde bir çelişkiye yol açıldığının da söylenemeyeceği anlaşılmakla, davalılar ... Altyapı ve İnş. A.Ş., ... ve ... İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret A.Ş. vekilleri ile HMK'nın 124/4. maddesi uyarınca davanın tarafı olmaktan çıkarılan ... İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/11/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...