Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/189 K.2024/595

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 26/04/2021 tarih ve 2020/71 Esas - 2021/145 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili Şirketin "..." ibaresini ilk olarak 1978 yılında marka olarak tescil ettirdiğini ve bu marka üzerinde büyük yatırımlar yaparak tescilli marka sayısını arttırdığını, seri marka oluşturduğunu, Türkiye’de ve WIPO nezdinde tescilli onlarca "..." ve "..." ibareli markalarının olduğunu, "..." markasının ... nezdinde tanınmış marka olarak da tescilli bulunduğunu, davalı gerçek kişinin 2019/05673 sayılı "..." ibareli marka başvurusunu yaptığını, müvekkilince bu başvuruya yapılan itirazın davalı Kurum tarafından reddedildiğini, alınan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya konu "..." marka başvurusunun,

"..." ibaresini olduğu gibi ihtiva ettiğini, bu durumun markalar arasındaki iltibas ihtimalini kuvvetlendirdiğini, öte yandan müvekkili markalarının tanınmış olduğunu, davaya konu YİDK kararında bu durumun dikkate alınmadığını, taraf markalarının aynı/aynı tür emtiada kullanılacağını, davalının tescil başvurusunun kötü niyetli olduğunu ve müvekkilinin markalarının tanınmışlığından yararlanılmak istenildiğini ileri sürerek, YİDK’in 2019-M-11085 sayılı kararının iptaline, dava konusu 2019/05673 sayılı markanın, 29, 30 ve 32. sınıflara özgü 35. sınıf mağazacılık hizmetleri yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markalar arasında karıştırılmaya yol açacak düzeyde benzerlik bulunmadığını, davacının diğer iddialarının da yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı, süresi içinde davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalının "...+şekil" ibareli marka başvurusu ile davacıya ait "...-..." ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı,

markaların bütünselliği ilkesi açısından ortalama tüketici nazarında davalı başvurusunun bütünsel olarak da "..." olarak algılanacağı, buna göre markaların karıştırılmayacağı, ortalama düzeydeki tüketici kesimi nezdinde başvuru konusu işaret ile davacının tescilli markaları arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mallar/ hizmetler algısı da oluşmayacağı, taraf marka işaretleri benzemediğinden SMK'nın 6/1 maddesi koşullarının bulunmadığı, aynı nedenle SMK'nın 6/4-5 maddesi koşullarının da oluşmadığı,

başvurunun kötü niyetli yapıldığı iddiasının kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkemece, dosya kapsamında alınan ve teknik bilgi içeren bilirkişi raporuna itibar edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, dava konusu başvuru kapsamında gıda ürünlerinin bulunduğunu, bu ürünlerin hitap ettiği tüketicilerin dikkat seviyesi dikkate alınmadan değerlendirme yapıldığını, dava konusu başvurunun, müvekkili markaları ile aynı/benzer sınıfları kapsadığını, marka işaretleri arasında da yüksek dereceli işitsel ve kavramsal benzerlikler bulunduğunu, dolayısıyla markalar arasında karıştırılma tehlikesinin olduğunu, mahkemece tesis edilen kararda dolaylı karıştırılma üzerinde durulmadığını,

müvekkili markalarının tanınmış olmasının da iltibas ihtimalini arttıracağını, bu husus gözetilmeden verilen mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden; davalı ...'ın 21.01.2019 tarihinde 2019/05673 sayılı "...+şekil" ibareli marka başvurusunda bulunduğu, başvuru kapsamında 35. sınıf hizmetlerin yer aldığı, davacı Şirketin "..." asıl unsurlu markalarına dayalı olarak bu başvuruya itiraz ettiği, Markalar Dairesi Başkanlığınca itirazın reddine karar verildiği, bu kararın yeniden incelenmesi talebinin ise YİDK'in 03.01.2020 tarih, 2019-M-11085 sayılı kararıyla reddedildiği, kararın 06.01.2020 tarihinde davacıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince taraf markaları arasında iltibas koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olup davacının istinaf itirazları gözetildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık taraf markaları arasında, 6769 sayılı SMK'nın 6/1. maddesi uyarınca iltibas koşullarının oluşup oluşmadığı, aynı Kanun'un 6/4 ve 6/5. maddesi uyarınca başvurunun tescili engeli bulunup bulunmadığı ve dava konusu başvurunun kötü niyetli olup olmadığı noktasındadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1. maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408-409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olaya bakıldığında; davalının başvurusunun kapsamında 35. sınıf hizmetler yer almaktadır. Davacı taraf dava dilekçesinde, YİDK kararının iptali ile davalı markasının yalnızca 29.,30. ve 32. sınıf malların satışına özgü 35/05. sınıftaki mağazacılık hizmetleri yönünden hükümsüzlüğünü talep etmiştir. Marka başvurusuna itiraz aşamasında, başvurunun tümden reddi talep edildiğinden, eldeki YİDK kararının iptaline yönelik davada, başvuru kapsamındaki tüm hizmetler yönünden, hükümsüzlük davasında ise yalnızca 29.,30. ve 32. sınıf malların satışına özgü 35/05. sınıf mağazacılık hizmetleri yönünden değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Davacının itirazına mesnet markaların kapsamlarında 29,30. ve 32. sınıf mallar yer almaktadır. Görüldüğü üzere başvuru kapsamındaki 35. sınıf hizmetler, davacı markalarının kapsamında yoktur. Ancak, ticari bir malı üretenin, bu malları satışa sunması ticari hayatın bir gereği olduğundan, davacı markalarının kapsamlarında yer alan malların satışına özgü 35/05. sınıftaki mağazacılık hizmetleri, davacı markalarının kapsamlarındaki mallarla benzerdir.

Buna göre başvuru kapsamında yer alan 35. sınıftaki "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil).Yenilebilir bitkisel yağlar.

Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler.

Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.

Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar.Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri.

mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" yönünden emtia benzerliğine ilişkin koşul gerçekleşmiştir. Bunun dışında başvuru kapsamında kalan hizmetler yönünden ise taraf markalarının kapsamları arasında benzerlik bulunmamaktadır.

Her ne kadar dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, yalnızca 29. ve 30. sınıf malların satışına özgü 35. sınıf mağazacılık hizmetleri yönünden emtia benzerliği koşulunun gerçekleştiği açıklanmış ise de davacının gerek marka başvurusuna itiraz aşamasında, gerekse de dava dilekçesinde dayandığı 2000/28477 sayılı markanın kapsamında 32. sınıf mallar yer aldığından, yukarıda açıklanan nedenlerle 32. sınıf malların satışına özgü mağazacılık hizmetleri yönünden de emtia benzerliği koşulu gerçekleşmiş olup, aksi yöndeki bilirkişi görüşüne itibar edilmemiştir.

Tarafların marka işaretlerinin karşılaştırılmasına gelince; dava konusu başvuru "...+şekil", davacının itiraza mesnet markaları ile "...", "..." ibarelerinden oluşmaktadır. Görüldüğü üzere davacı markalarında "..." ibaresi asli unsur olarak kullanılmıştır. Dava konusu başvuruda yer verilen şekil unsurunun, ayırt ediciliğe katkısı düşük olduğundan tali unsur konumundadır. Bu nedenle dava konusu başvurunun asli unsurunu "..." ibaresi oluşturmaktadır.

Buna göre, dava konusu başvuru ile davacının "...", "..." ibareleri markaları arasında benzerlik mevcuttur. Zira, dosyada mevcut bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere karşılaştırılan kelimelerde ortak olan "..." ibaresinin, kelimelerin son kısmında yer alması, markalarda geçen bu kelimelerin esas unsur olması, markalar arasında yakınlaşmaya yol açmaktadır.

O halde taraf markalarını oluşturan ibareler arasında benzerlik bulunduğu, zihinsel bir çaba ve yaratıcılık ile oluşturulmuş "..." asıl unsurlu davacı markalarının, yoğun kullanım ve tanıtımla da ayırt edici niteliğinin güçlendiği, ayrıca başına başka ayırt edici ilaveler getirilerek seri markalar da oluşturulduğu, başvurunun da davacı markalarının serisi olarak algılanacağı, tüketiciler nezdinde markaların ilişkilendirilmesi ihtimali dahil karıştırılması ihtimalinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Nitekim, "..." ibaresini davacı markaları ile benzer gören Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.03.2019 tarih, 2018/711 Esas, 2019/2222 Karar sayılı ilamı, "..." ibaresini davacı markaları ile benzer gören Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14.01.2019 tarih, 2017/3074 Esas, 2019/284 Karar sayılı ilamı, "..." ibaresini davacı markaları ile benzer gören Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 08.04.2014 tarih, 2013/18549 Esas, 2014/6830 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.

Diğer taraftan davacı taraf somut olay bakımından 6769 sayılı SMK'nın 6/4 ve 6/5. maddesindeki koşulların oluştuğunu ileri sürmüşse de, davacı markalarının uzun ömürlü/dayanıklı endüstriyel ekmek ürünleri sektöründe tanınmış olduğu, yukarıda açıklandığı üzere 29,30 ve 32. sınıf malların satışına özgü 35. sınıf mağazacılık hizmetleri yönünden taraf markaları arasında karıştırılma ihtimali bulunduğunun kabul edildiği, bunlar dışında kalan malların satışına özgü 35/5. sınıf mağazacılık hizmetleri 35/01-04 sınıf hizmetler yönünden ise SMK'nın 6/4 ve 6/5 maddesi koşullarının oluşmadığı,

zira bu hizmetlerin, davacı markalarının tanınmış oldukları sektörden oldukça farklı bulunduğu, davacı markalarının ayırt edici niteliği ve taraf markaları arasındaki benzerlik düzeyi de gözetildiğinde anılan madde koşullarının ortaya çıkmayacağı anlaşıldığından, bu yöndeki davacı iddiaları yerinde görülmemiştir.

Marka başvurusuna itiraz aşamasında dayanılmamakla birlikte hükümsüzlük davasında davacı tarafça, kötü niyet vakıasına dayanılmış ise de taraf marka işaretleri arasında benzerlik olması dışında davalı gerçek kişinin kötü niyetli olarak marka başvurusu yaptığına ilişkin başkaca bir delil sunulmadığı, sırf benzer marka başvurusu yapmanın ise kötü niyet olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, davacının kötü niyet iddiası da yerinde bulunmamıştır.

Bu durumda, somut uyuşmazlık yönünden SMK'nın 6/1. maddesinin uygulanması koşullarının, yukarıda sayılan hizmetler yönünden gerçekleştiği gözetilerek YİDK kararının iptaline yönelik davanın kısmen kabulü, marka hükümsüzlüğüne yönelik davanın ise kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davacı vekilinin başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22/03/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...