Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/552 K.2024/806

Taraflar arasında görülen davada Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 07/01/2022 tarih ve 2015/172 Esas - 2022/3 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı şirket vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, Ankara 13.icra Müdürlüğü'nün 2014/21368 E.sayılı icra takip dosyasına konu edilen 07.02.2012 tarih 34505 nolu 171.042,41-TL bedelli faturanın, müvekkili Kooperatif tarafından, davalı şirkete verilen nakliye hizmeti karşılığında düzenlendiğini, ancak fatura bedeli olan 171.042,44 TL alacaklarından, dava değeri olan 127.640,35 TL'nin, davalı borçlu şirket tarafından ödenmediğini, Yatağan İcra Müdürlüğü'nün 2014/617 Esas sayılı icra takip dosyasından başlatılan takibe, davalı şirketin yetki itirazında bulunması nedeniyle yetkisizlik kararı verildiğini ve dosyanın yetkili Ankara İcra Müdürlüğü'ne gönderildiğini,

davalı tarafından borcun tamamına ve fer'ilerine itirazda bulunulduğunu, dava dışı ... Sanayi Ve Ticaret A.Ş. ile davacı arasında 16.12.2011 tarihinde, "Hammadde Taşıma Sözleşmesi" imzalandığını, iş bu sözleşmenin tarafı olan ... Mad. San ve Tic.

A.Ş.'nin, davalı borçlu Şirkete yapılacak nakliye işinin organizasyonunu ve ayarlamasını yaptığını ileri sürerek, davalı şirketin, Ankara 13. İcra Müdürlüğü'nün 2014/21368 E. sayılı icra takibine karşı yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı ile müvekkili şirket arasında bulunan cari hesap ilişkisi çerçevesinde mevcut olan cari hesap borcuna istinaden nakit olarak ve çeklerle ödemelerin yapıldığını, bu anlamda taraflar arasında bir cari hesap mutabakatının bulunmadığını, ticari defter ve kayıtlarında da davacı tarafa bir borçlarının bulunmadığını, davacı tarafın, öncelikle işin yapıldığını ve faturaları davalı Şirkete gönderdiğini ispat etmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından, davacı Şirkete ifa amacıyla 7882859 nolu 75.000,00 TL ve 788860 nolu 75.000,00 TL bedelli çeklerin verildiğini, bunların dışında da çekler ve senetler verildiğini,

TBK'nın 102.maddesi uyarınca geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklama bulunmadığı takdirde, kısmi ödemenin öncelikle muaccel olmuş borç için yapılmış sayılacağını, davacı tarafça, müvekkili hakkında dava konusu dışında Yatağan İcra Müdürlüğünün 2014/631 E sayılı dosyası ile 24.03.2014 tarihinde, Yatağan İcra Müdürlüğünün 2014/632 E sayılı dosyası ile 24.03.2014 tarihinde takibe geçildiğini ileri sürerek, davanın reddini, davacı aleyhine %20'den az olmayacak şekilde kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalı/borçlu ... San.İnş.Mad.İth.İhr.A.Ş.'nin davacı ...

Taş.Kooperatifi'nden nakliye ve lojistik hizmetleri aldığı, davacının vermiş olduğu nakliye ve lojistik hizmetlerine istinaden davalıya fatura düzenlediği, davalının fatura bedellerine istinaden davacıya çek ve senetler ile ödeme yaptığı, ancak faturalara istinaden ödeme veya fatura bedeli kadar ödemelerin olmadığı, davalı/borçlunun davacıya kısmi ödemeler yaptığı, taraflar arasında ticari ilişki gereği cari hesabın kendiliğinden oluştuğu, borç/alacak bakiyesinin sürekli değişen miktarlarda devam ettiği, takip konusu 07.02.2012/34505 tarih ve numaralı 171.042,41.-TL. bedelli faturanın davalı/borçlu ...

San.İnş.Mad.tih.İhr. A.Ş.'nin ticari defterlerinde 07.02.2012/354 tarih ve fiş numarası ile kayıtlı olduğunun tespitiyle takip konusu fatura ve içeriğinin davalı tarafından kabul edildiğinin anlaşıldığı, davalı ... San. İnş. Mad. İth. İhr.

A.Ş.'nin ticari defter kayıtlarına göre, davacıya olan borçlara istinaden senetler verildiği, davacının senetleri iade ettiğine dair herhangi bir kayda rastlanmadığı ancak davalının senet bedellerini ödemediği, davacının senetleri takip konusu yaptığı, bu durumda senetlerin borç alacak hesabından mahsup edilmesinin söz konusu olamayacağı, zira söz konusu icra dosyalarından tahsilat olduğuna dair belge bulunmadığından,

fiili cari hesap alacağının dikkate alınması gerektiği, davacının davalıdan alacağı 20.03.2014 tarihi itibariyle 554.051,97 TL, 10.11.2014 tarihi itibariyle 433.577,35 TL ve dava tarihi itibariyle 433.809,97 TL olup, davacının söz konusu alacağının 127.640,15 TL'lik kısmını, işbu davaya konu olan Ankara 13. İcra Müdürlüğü'nün 2014/21368 E. sayılı dosyası kapsamında talep etmiş olmakla ve fakat cari hesaba konu henüz tahsil edilmeyen senetler olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile,

davalının Ankara 13. İcra Müdürlüğünün 2014/21368 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın, tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile iptaline ve Ankara 13. İcra Müdürlüğünün 2014/21368 Esas sayılı dosyasında başlatılan takibin takip talebindeki gibi devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, dava konusu 34505 numaralı 171.042,41 TL bedelli 07.02.2012 tarihli fatura olduğundan incelemenin sadece bu fatura üzerinden yapılması gerektiğini, mahkemece tüm cari hesap ilişkisi kapsamında bir değerlendirme yapıldığını, bu değerlendirmenin taleple bağlılık ilkesi gereğince hatalı olduğunu, fatura düzenlendikten sonra çeşitli tarihlerde yapılan ödemelerin dava konusu edilen bu fatura borcundan mahsup edilmesinin gerektiğini, fatura düzenlendikten sonra çek ve senet ile yapılan ödemelerin de bulunduğunu, bunların bir kısmının tahsil edildiğini,

bir kısmının ise karşılıksız çıktığı için icra takibine konu edildiğini, TBK'nın 102.maddesinin uygulanmadığını, bilirkişi raporunda tespit edilen 275.610,32-TL'nin dava konusu borca istinaden ödendiğinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, taşıma sözleşmesinde ödemelerin fatura tarihinden itibaren 120 günlük çek ile yapılacağı konusunda anlaşıldığını, bu anlaşma karşısında davacı tarafın senet ile yapılan ödemeleri kabul etmemesi ve cari hesapta bulunan faturanın cari hesaptan çekilerek icra takibine konulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

çek ya da senet verilmek suretiyle ödemelerin yapılacağı kararlaştırıldığından bu ödemelerin borcun yenilenmesi kapsamında sayılması ve borçtan mahsup edilmesi gerektiğini, mükerrer takip yapıldığını, takip tarihi, dava tarihi ve güncel tarih itibari ile borç / alacak olup olmadığının tespitinin yapılmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan faturaya dayalı alacak için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacının Ankara 13. İcra Dairesi'nin 2014/21368 sayılı icra takibinde borcun sebebi olarak dayandığı 07/02/2012 tarihli, 171.042,41 TL bedelli fatura davalının ticari defterlerinde kayıtlıdır.

Faturaya süresinde itiraz etmeyen ve ticari defterine kaydeden davalının artık faturaya konu malı teslim aldığının kabulü gerekir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 27/10/2011 tarih, 2011/3549 Esas ve 2011/3335 Karar sayılı kararı da bu yöndedir.) Bu durumda davalının fatura bedelini ödediğini usulüne uygun deliller ile kanıtlaması icap eder.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 20/12/2016 tarih, 2016/2734 Esas, 2016/16029 Karar sayılı kararında, "Davanın temelini oluşturan icra takibinde 6 adet faturaya dayanılmıştır. İtirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlı davalardır. Bu itibarla davanın takibe konu edilen faturalarla sınırlı olarak değerlendirilip uyuşmazlığın bu çerçevede çözümlenmesi gerekir. Davalı ödeme savunmasında bulunmuş ve ödemeye ilişkin belgeleri dosyaya sunmuştur.

Davacı tarafça bu ödemelerin dava konusu faturalar dışındaki cari hesap alacağına yönelik olduğu cevaba cevap dilekçesinde belirtilmiş ise de tüm cari hesap ilişkisi dava konusu olmadığından icra takibine konu edilen faturalar dışına çıkılarak inceleme yapılması doğru değildir.

Mahkemece yapılacak iş savunma kapsamındaki ödemelerin dava konusu faturalara yönelik ödemeler olup olmadığı hususunun 6098 sayılı TBK'nın 102. maddesi çerçevesinde değerlendirilip, sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir." biçiminde ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 21/06/2019 tarih, 2018/1391 Esas, 2019/3997 Karar sayılı kararında, "Davanın temelini oluşturan icra takibinde 31 adet faturaya dayanılarak alacak talebinde bulunulmuştur.

İtirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan mahkemece uyuşmazlığın takip ve dava konusu yapılan 31 adet faturalarla sınırlı olarak değerlendirilip çözümlenmesi gerekirken tüm cari hesap ilişkisi inceleme konusu yapılmak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." biçiminde vurgulandığı üzere, takibe sıkı sıkıya bağlı bulunan işbu itirazın iptali davasında icra takibi faturaya dayalı olduğundan, uyuşmazlığın bu faturayla sınırlı olarak değerlendirilmesi gerekirken tüm cari hesap ilişkisi inceleme konusu yapılarak,

iki ayrı bilirkişiden aldırılan çelişkili ve yetersiz bilirkişi raporlarına istinaden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda mahkemece, çekle yapılanlar da dahil olmak üzere savunma kapsamındaki tüm ödemelerin dava konusu faturalara yönelik ödemeler olup olmadığı hususunun 6098 sayılı TBK'nın 100, 101 ve 102. maddeleri çerçevesinde değerlendirilmesi bakımından yeni bir mali müşavir bilirkişi raporu alınarak, dava konusu takipten sonra davadan önce yapılan ödemeler var ise, bu ödemeler yönünden de davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı gözetilmek suretiyle, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 02/07/2020 tarih, 2018/2228 Esas, 2020/1306 Karar ve 23/01/2019 tarih, 2018/3834 Esas, 2019/421 kararları da bu yöndedir.)

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre, davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/04/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...