Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1691 K.2025/1950

Maddi-Manevi Tazminat

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 19/06/2023 Tarih ve 2022/344 Esas - 2023/288 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı tarafça yayınlanan eserde, müvekkilinin hak sahibi olduğu eserdeki sayfa ve şekillerin kopyalayarak, üzerinde değişiklikler yaparak kullandığını, müvekkilinin eserinin FSEK anlamında eser niteliğine sahip olduğunu, eserin içeriğine yönelik tecavüzün mali hak tecavüzü niteliğinde olduğunu, davalının tüketiciler nezdinde iltibas yaratarak ve piyasada tutulmuş müvekkilinin kitabını taklit etmesinin FSEK'in 83. Maddesi uyarınca haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek,

eser sahipliğinden kaynaklanan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 2000 TL maddi tazminat ve 100.000 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunarak, müvekkilinin eserinin, alanında uzman kişilerce MEB müfredatına ve görüş aldıkları eğitimcilerin talep ve ihtiyaçlarına uygun olarak her yıl güncellendiğini ve güncellenmeye devam edileceğini, davacının eserinde yer alan soruların MEB kitaplarından alındığını, kitapta kullanılan tarz ve tekniklerin davacının eserine ait olmadığını, söz konusu tarz ve tekniklerin genel geçer teknik ve tarzlar olduğunu savunarak, davanın davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı taraf "..." kitabının (eserinin) davalı tarafından tarafından" ..." adlı kitabında intihal suretiyle ( davacı kitabı formatından klonlanıp (kopya edilip) kullanışlılık ve düzen açısından değiştirilip taklit edilerek ) çoğaltıldığı ve yayınlandığını iddia etmiş ise de; benimsenen bilirkişi heyet raporunda "Davalı tarafından piyasaya sunulan dava konusu eserlerde davacının iddialarını kanıtlayan boyutta alıntı yapıldığına yönelik tespit yapılamamıştır.

Büyük çoğunluğu %1 mertebesinde alıntılar davalının eserinden “çıkarılması” halinde bile eserin eser olma özeliğini kaybetmeyeceği, Davacının eserlerinin “Formatı, içeriği ve anlatım teknikleri” yönünden taklit yapıldığı konusunun yukarıda sayfa yerleştirmelerdeki benzerliklerin gerek taraf olduğumuz uluslararası anlaşmalar gerekse FSEK.m.83/2’de öngörülen ayırt edici niteliği bulunmayan ad ve alametler kategorisinde bulunduğundan hukuken korunmasını gerektiren bir niteliğinin bulunmadığı, Davalı tarafından piyasaya sunulan eserlerin davacı eserine benzer yöntemle hazırlanması, sayfaların bezer olmasının FSEK. bakımından ihlal oluşturmadığı,

"şeklinde özetlenen kanaat ve düşünceye mahkemece de iştirak edilerek davanın ispat edilemediği gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının karşılanmadığını ve çelişkilerin giderilmediğini, bilirkişi raporunda eserler arasında tespit edilen benzerliğin ayırt edici olmadığı yönündeki tespitin hatalı olduğunu, nitekim nihai tüketicilerin ve öğretmenlerin taraflara ait kitaplar arasında benzerliği hemen fark edip müvekkiline mesajlar gönderdiğini, bu mesajların dava dosyasına sunulu olduğunu, kitaptaki anlatım biçim ve şeklin kitabın tercih nedenlerinden biri olduğunu, davanın haksız rekabet dayalı bir dava olup FSEK'in 83. maddesi koşullarının somut olayda bulunduğunu, bilirkişi raporunda davalının kitabında,

müvekkiline ait olan kitapta yer alan format, anlatım tekniği, işleyiş biçimi ve sayfa düzenlerinin kullanıldığının tespit edildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sahipliğinden kaynaklanan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, maddi-manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflara ait eserlerin ayırıntılı olarak karşılaştırıldığı mahkemece alınan bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere, davacının intihal iddiasının ispatlanamadığı, eserler arasındaki sayfa düzenlemelerden kaynaklanan benzerliklerin de piyasa ki diğer kitaplarda da

görüldüğü, bunun şekil ve alamet benzerliğinden çok, bir anlatım tarz ve yönteminden kaynaklandığı, ülkemizin de üye olduğu Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları Sözleşmesinin (TRIPS) 9.

maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Telif hakkının korunması fikirleri, usulleri, işletme

yöntemlerini veya buna benzer matematik kavramları değil, ifadeleri kapsayacaktır.” hükmü

çerçevesinde matematik konularının ele alınış tarzının/yönteminin FSEK kapsamında korunmayacağı, sayfa düzenlemelerde ki, benzerlikler FSEK.m.83/2’de öngörülen ayırt edici niteliği bulunmayan ad ve alametler

kategorisinde bulunduğundan, haksız rekabet hükümleri çerçevesinde de korunamayacağını, mahkemece alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/11/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...