Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1785 K.2025/2060

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 15/11/2022 tarih ve 2021/134 Esas - 2022/364 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı şahıs ve davalı ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin "..." ibareli çok sayıda markanın sahibi olduğunu, bu markaların tüketiciler nezdinde tanınır hale geldiğini, bu markaları mesnet göstererek, davalı şahsın 2019/121880 sayılı ve "..." ibareli marka başvurusuna yaptıkları itirazın diğer davalı ...

2021-M-1697 sayılı YİDK kararıyla nihai olarak reddedildiğini, oysa, taraf markalarının bibebir aynı sınıflarda tescil edildiğini, dava konusu markanın müvekkili markalarıyla SMK'nın 6/1. maddesi anlamında iltibas oluşturduğunu, SMK'nın 6/5. maddesi uyarınca da tescil engeli bulunduğunu, SMK'nın 7/2-c maddesi uyarınca davalı markasının hükümsüzlüğünün gerektiğini, başvurunun kötüniyetle yapıldığını ileri sürerek, davalı ...

2021-M-1697 sayılı YİDK kararının iptalini ve diğer davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı Şahıs vekili, taraf markaları arasında benzerlik bulunmadığını, tanınmışlık koşullarının oluşmadığını, kötüniyet iddiasını kabul etmediklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davacı adına tescilli "..." esas ibareli markalar ile davalının ''..." markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu,

dava konusu markanın tüketiciler nezdinde mutlak surette "... ..." şeklinde algılanacağı yönünde net bir izlenim edinilmesi mümkün olmayıp markanın genel mizanpajının da algıyı "..." şeklinde yönlendirdiği,

bir an için aksi yönlü bir izlenimde dahi "..." ibaresindeki tekrarlayan "co" sesinin fark edilmeyebileceği ve yine dava konusu markanın doğrudan "... ..." olarak algılanma ihtimalinin devam edeceği veyahut bir başka bakış açısında ise tüketicinin dava konusu markayı "... ..." şeklinde algılasa dahi "..." ibaresinin sektörel anlamından ötürü markanın esas unsurunu "..." şeklinde yorumlayacağı ve bu durumda da "..."-"..." ibareleri arasında yine güçlü bir benzerlik hali ortaya çıkacağı;

bu bağlamda taraf markalarının kapsamlarının aynı, aynı tür ya da benzer mal ve hizmetleri kapsadıkları bir durumda, ilgili tüketici algısında, markaların birbirlerinden somut olarak ayrılmayı başardıkları konusunda bir kanaate varılamamış olup birden fazla ihtimalde işaretler arsında benzerlik kurulmasının mümkün olduğu,

davacı yanın seri marka yaratma alışkanlığının varlığı gözetildiğinde, dava konusu markanın da bu serinin devamı olarak algılanma ihtimalinin son derece kuvvetli olacağı, "..." ibaresi içerir sair tescillerin varlığının, anılan ibarenin zayıf ayırt edici bir unsur olarak yorumlanması sonucunu doğurmadığı gibi somut olay açısından taraf markaları arasında tespit edilen ilişkiyi de ortadan kaldırmadığı, taraf markaları arasında iltibas bulunduğu; davacı yanın tanınmışlık iddialarını destekler mahiyette gerek işlem gerekse de dava dosyası kapsamında yeterli deliller sunmadığı,

dava dilekçesi ekinde yer alan bir kısım fatura ve örnek ürün görsellerinin markanın olağan kullanımına yönelik deliller oldukları, bu haliyle davacı markalarının tanınır olduğu ve SMK'nın 6/5. maddesi kapsamındaki koşullardan herhangi birinin oluşma ihtimali bulunduğu yönünde bir kanaate varılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile, YİDK'nın 2021-M-1697 sayılı kararının iptaline, davalıya ait 2019/121880 sayılı "...+şekil" ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, tarafların markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında benzerlik bulunmadığını, markaların farklı ticari kaynaklardan gelen farklı markalar olarak algılanacağını, tanıtma işareti olarak zayıf marka seçenlerin bunun sonuçlarına katlanmaları gerektiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı şahıs vekili, taraf markaları arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunmadığını, müvekkili markasının bir bütün olarak algılandığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK marka kararının iptali ile marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden, davalı şahsın, "..." ibaresinin, 03, 05, 08, 10 ve 26. sınıf mallarda tescili için diğer davalı Kuruma başvurduğu, davacının "..." ibareli markalarına dayalı olarak, iltibas iddiasıyla başvuruya itiraz ettiği, davacının itirazının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından reddine karar verildiği, davacı şirketin bu karara yaptığı itirazın da Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun 2021-M-1697 sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın davacıya 09.03.2021 tarihinde tebliğ edildiğini ve işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 10.05.2021 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesinin kabulü ve istinaf itirazları gözetildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu "..." ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet "..." ibareli markaları arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca iltibas bulunup bulunmadığı noktasındadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1. maddesi uyarınca, tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (karıştırılma) kavramının da açıklanması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408-409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

Öte yandan, markaların ayırt edicilik güçlerinin de iltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Zira, ayırt edici niteliği zayıf olan markalar yönünden iltibas ihtimali daha düşük olacaktır. Diğer bir deyişle, tescili istenilen mal ve hizmetleri, diğer işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırt etme gücü düşük kalan, zayıf marka olarak nitelendirilebilecek markaların koruma alanı daha dar bulunmaktadır.

Böyle durumlarda, küçük farklılıklar dahi tescil olunmak istenen markaya ayırt edicilik kazandırabilecektir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, dava konusu başvuru "..." ibaresinden oluşmaktadır. Başvuruda arka arkaya gelen iki "co" hecesi üst üste ve farklı renklerde yazılmış olup, dava konusu markada asli unsur görsel olarak öne çıkan "..." ibaresidir. Davacının mesnet markaları ise tek başına "..." ibaresi ve bu ibareye eklenen "...", "...", "..." gibi ibarelerden oluşmakta olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık ise "..." ibaresinin ortaklığından kaynaklanmaktadır.

Ancak, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14.04.2025 tarih ve 2024/4122 E.-2025/2369 K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere, taraf markalarında ortak olarak yer alan "..." ibaresinin tek başına ayırt ediciliği zayıf nitelikte olup bu unsura yapılacak küçük ekleme ve/veya değişikliklerin dahi karıştırılma tehlikesini ortadan kaldırabileceği kabul edilmelidir.

Nitekim, Dairenin 01.10.2024 tarih ve 2023/5064 E. - 2024/6924 K. sayılı, 09.12.2024 tarih ve 2024/709 E. - 2024/8807 K. sayılı ve 23.12.2024 tarih ve 2024/1450 E. - 2024/9292 K. sayılı ilamları da bu yöndedir.

Bunun yanında, "..." ibaresi dışında bir unsurun söz konusu olduğu markaların bütün halinde tüketiciler nezdinde bırakacakları etki üzerinde de durulmuş ve taraf markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunmadığı sonucuna varılmış; ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kabulü yerinde görülmemiştir.

Tarafların marka işaretleri benzer bulunmadığından, Dairemizce emtia benzerliği şartı yönünden değerlendirme yapılmasına gerek görülmediği gibi davacı vekilinin tanınmışlık iddiası da sonuca etkili bulunmamıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 tarih ve 2014/11-696 E. - 2016/778 K. sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.

Bu itibarla, ilk derece mahkemesince, taraf markaları arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında iltibas bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davalı ... vekili ile diğer davalı şahıs vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 22/11/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.