Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/401 K.2025/628

Taraflar arasında görülen davada Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 13/12/2022 tarih ve 2022/313 E. - 2022/679 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından 220349419 no’lu Nakliyat Emtia Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ...'a ait emtiaların davalı ... Ağır Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye bağlı ... plakalı araç ile 10.07.2020 tarihinde ...

Gölbaşı tesislerinden Macunköy tesislerine nakledilmek üzere yola çıktığını, nakliye sırasında emtianın yüklü olduğu aracın manevra yapması esnasında emtianın hasarlandığını, müvekkili şirketin bu hasar nedeniyle sigortalısına 45.193,72-TL hasar tazminatı ödediğini, TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçtiğini, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkının olması halinde, bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği, bu bağlamda hasardan sorumlu olan taşıyıcı şirket ...

Ağır Nak. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'den müvekkili şirketçe ödenen 45.193,72-TL maddi tazminat tutarının, bu tutara ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, mahkeme masrafları, vekalet ücreti ve arabuluculuk ücreti dahil tüm ferilerin davalı taraftan rücuen tahsilinin gerektiğini, müvekkili şirketin davalıya rücu talebinde bulunmuş ise de herhangi bir geri dönüş alamadığını, başvurulan arabuluculuk sürecinin anlaşamama şeklinde sonuçlandığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile,

45.193,72-TL maddi tazminat tutarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte mahkeme masrafları, vekalet ücreti ve arabuluculuk ücreti dahil tüm ferilerinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın sigortalısı ...'a ait emtialarda meydana gelen zararı ödediğini, işbu bedeli rücuen talep ve dava ettiğini, rizikonun davacı tarafından müvekkili şirkete ihbar edildiğini, müvekkilinin de gecikmeksizin sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ye bildirdiğini, ancak davacı tarafın rücu zaman aşımı olan 1 yılı geçirdiğini, bu nedenle müvekkilinin sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'nin talebin zaman aşımına uğraması nedeniyle riziko bedelini ödemekten imtina ettiğini, arabuluculuk görüşmesine ... Sigorta A.Ş.'nin de katıldığını ve müvekkili şirket ile birlikte zaman aşımı iddiaları nedeniyle ödeme yapılmadığını, dava konusu alacağın talebine yönelik zaman aşımı def'inde bulunduklarını savunarak, davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesini ve davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, olay tarihinde davalı şirketin tır sürücüsü olan ...'un 10.07.2020 günü yönetimindeki çekici ve çekici araca bağlı ... römork ile ...

Gölbaşı tesisleri içinde manevra yaparken ... römork üzerine yüklü ... sistemleri aracı yan yüzdürme parçasından aldığı darbe nedeniyle hasar gördüğü, manevra aşamasında oluşan kaza sonucunda ... sistemleri aracında hasar meydana geldiği, ... yetkilisi ... ile davalı şirket tır sürücüsü ... arasında hasara ilişkin tutanak tanzim edildiği, düzenlenen tutanak içeriğinde, "10.07.2020 tarihinde Gölbaşı yerleşkesinden Macunköy yerleşkesine getirilmek üzere ...

Sistemleri aracı ... üzerine yüklenmiştir. Yükleme işlemi sonrası araç tır üzerinde iken Gölbaşı yerleşkesi içinde manevra alırken yan yüzdürme kısmını çarpıp çizmiştir." şeklinde beyanın bulunduğu, dosya muhteviyatındaki bilgiler itibariyle, hasarlanan ... aracı taşımakta olan davalı firmaya ait, sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın henüz nakliyat aşaması için yükleme yapılan ...

Gölbaşı yerleşkesi dışına çıkmadan yapmakta olduğu manevra esnasında römork üzerinde bulunan hassas nitelikteki yükün çarpılmaya maruz kalarak hasarlandığı, bu şekilde dikkatsiz, tedbirsiz ve kural dışı davranışlar ile detayı bilinmeyen çarpma nedeniyle taşımakta olan yükün hasarlanmasına sebebiyet veren davalının maliki olduğu ... plakalı çekici aracın sürücüsünün meydana gelen kazanın oluşumunda asli ve tamamen kusurlu olduğunun belirlendiği, manevra esnasında çarpılması nedeniyle hasarlanan ... sistemleri aracında oluşan hasarın tespiti açısından yapılan incelemede ise, davacı ...

Sigorta tarafından düzenlenmiş olan Nakliyat Emtia Blok Sigorta Poliçesi kapsamında "emtia nakliyat ekspertiz raporu"nun düzenlettirildiği, bu raporu düzenleyen eksper asistanı uzman ... ve eksper ... tarafından düzenlenmiş olan 26.04.2021 tarihli raporda; dava konusu hasarın, ... araçlarının yan yüzdürme olarak tabir edilen yan gövde kısmında meydana geldiği ve hasarın onarım ile giderilebilecek nitelikte olduğu, bu onarım işlemlerinin ise ...

Savunma Sistemleri A.Ş. tarafından yapılacağı, ... aracının suda da hareket edebilen araçlar olması nedeniyle hasarlanmış olan yan yüzdürme kısımlarının araçların su içerisinde iken dengede kalmasını sağlayan çelik gövde kısmı olduğu, yan yüzdürmede oluşabilecek en ufak bir deformasyonun aracın tüm sisteminde çok daha büyük hasarlar yaratacağı bilgisinin yetkililerden alınmış bulunduğu, oluşan hasarın giderilmesi için ...

Savunma Sistemleri firmasından teklif alınmış olduğu, alınan teklif kapsamında yüzdürme kiti onarım bedelinin 5.136,00 EURO olacağının belirtilmiş bulunduğu, yapılan tamirat sonrasında ibraz edilen onarım faturasının tetkikinden parçaların boyutu ve söz konusu onarımların üretici firma tarafından gerçekleştirildiği göz önünde bulundurulduğunda talep edilen tutarın uygun olduğunun anlaşılmış bulunduğu,

meydana gelen hasarın onarım yöntemi ile giderilmesi nedeniyle sovtaj değerlendirmesinin yapılmamış olduğu ve sonuçta oluşan hasar tazminat bedelinin ise 5.136,00 EURO olduğunun belirtildiği görülmekle, bilirkişiler tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucu 5.136,00 EURO yüzdürme kiti hasarı onarım bedelinin gerek tamiratı yaptıran firma olan ...

Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. firması tarafından uygun bulunması, gerekse de yapılan detaylı ekspertiz incelemesi safhası sonrasında uygun bulunmuş olması itibariyle 5.136,00 EURO hasar onarım bedelinin uygun olduğunun belirlendiği, hasarın 10.07.2020 tarihinde meydana geldiği, yapılan onarım safhası sonrasında ise belirlenmiş olan KDV hariç 5.136,00 EURO (KDV dahil 6.060,48 EURO) bedelin tahsili için onarımı yapan firma tarafından 09.09.2020 tarihli satış tipli faturanın düzenlendiği,

09.09.2020 tarihi itibariyle 1 EURO'nun 8,7994 TL olduğunun tespiti ile 45.193,72 TL (KDV dahil 53.328,59) olarak düzenlendiği görülmekle, davacının düzenlediği "Nakliyat Emtia Blok Sigorta Poliçesi" kapsamında sigorta güvencesi sağladığı emtianın güvence verilen tarihler arasında yapılan taşınması sırasında uğradığı hasar nedeniyle dava dışı sigortalısı olan ... Elektronik San. ve Tic.

A.Ş.'ye yaptığı hasar bedeli ödemesine dayalı olarak zararlandırıcı eyleme sebebiyet veren davalı sigorta şirketine karşı açtığı işbu rücuen alacak davasına konu isteminin yerinde olduğu, davacı sigorta şirketinin poliçe kapsamında sigortalısının uğradığı zararı tazmin ettiği, tazmin ettiği zarar tutarında sigortalısının haklarına halef olduğu, davaya konu emtiada meydana gelen hasarın davalı tarafından üstlenilen taşıma esnasında meydana geldiği ve davacı tarafından yapılan hasar ödemesinin meydana gelen zarar kapsamında kaldığı, davalının oluşan zarardan sorumlu bulunduğu gerekçesiyle, davacının davasının kabulü ile,

45.193,72 TL maddi tazminat tutarının ödeme tarihi olan 03.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranları ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, kararın eksik inceleme ve soruşturma neticesinde hukuka aykırı olarak verildiğini, zamanaşımı itirazlarının değerlendirilmediğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği tazminatın davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı ile dava dışı sigortalısı ... Elektronik San. ve Tic. A.Ş. arasında nakliyat emtia blok sigorta poliçesi düzenlenmiş ve davacı nezdinde sigortalı olan dava dışı şirkete ait emtianın taşıma sırasında hasarlanması üzerine, dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın taşımayı gerçekleştiren ve zarara sebebiyet veren davalıdan rücuen tahsili için eldeki dava açılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 29.06.2018 tarih ve 2016/12047 E.-2018/4971 K. sayılı kararında "Dava konusu taşıma tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK’nın 1301. maddesi uyarınca rücu davası açılabilmesi için, sigortacı ile sigortalı arasında bir sigorta sözleşmesinin mevcudiyeti, sigortacının bu nedenle sigortalısına bir ödeme yapmış olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkının bulunması gerekir. Somut olayda, davacı ile dava dışı sigorta ettiren ...

A.Ş. arasındaki nakliyat abonman sigorta poliçesi yanında dava konusu taşımaya ilişkin spesifik poliçe dosyaya ibraz edilmiştir. Sadece abonman sözleşmesinin bulunması, yani belirli bir taşımaya ilişkin kazadan önce bildiri ve bu bildirim sonucu düzenlenen spesifik poliçe olmadıkça taşınan malın sigorta örtüsü altında olduğunu göstermez ve sigortacı da böyle bir rizikodan sorumlu olmaz. Bu husus aktif dava ehliyetine ilişkin olup mahkemece re'sen nazara alınması gerekir.

Zira abonman sigorta sözleşmeleri birer çerçeve anlaşma niteliğinde olup, sigortacı ile sigorta ettiren arasında, sigorta ile ilgili bir hukuki ilişkiyi oluşturur. Bu hukuki ilişkiden dolayı her taşıma için ayrı bir sigorta sözleşmesi düzenlenir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1279. maddesi “Mukavelenin yapıldığı sırada sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimse, rizikonun gerçekleşmiş olduğunu yahut sigortacı rizikonun gerçekleşmesi imkanı kalmadığını bilmekte iseler sigorta mukavelesi hükümsüzdür; şu kadar ki;

birinci halde sigortacı sigorta primini istiyebilir.” hükmünü haizdir." şeklindeki açıklamalara yer verilmiş ve sigortacı ile sigortalı arasında sadece abonman sözleşmesinin bulunmasının belirli bir taşımaya ilişkin düzenlenen spesifik poliçe olmadıkça taşınan malın sigorta örtüsü altında olduğunu göstermeyeceği, sigortacı da böyle bir rizikodan sorumlu olmayacağı vurgulanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta ise, dosyaya böyle bir spesifik poliçe ibraz edilmediği gibi, dava dışı sigortalının her türlü hak, alacak ve dava hakkının temlik alındığına dair bir temlikname de dosyaya sunulmamıştır.

Bu durumda mahkemece, varsa dava dışı sigortalıya yapılan ödemeye ilişkin temlikname, yoksa davaya konu taşımaya ilişkin spesifik poliçenin bulunup bulunmadığı araştırılarak, davacının aktif dava ehliyetinin olup olmadığı konusunda oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususta araştırma yapılmadan, işin esasına girilip yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Her ne kadar davalı vekili tarafından istinaf dilekçesinde yukarıda açıklanan hususlara ilişkin bir istinaf itirazı ileri sürülmemişse de, aktif dava ehliyeti, HMK'nın 114. maddesinde düzenlenen dava şartları arasında sayıldığından ve bu nedenle yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiğinden, davalı tarafın istinafı üzerine Dairemizce res'en incelenmesi gerekmiştir.

Bu itibarla Dairemizce, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 20/04/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.