Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2025/391 K.2025/758

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 15/05/2024 tarih ve 2024/113 Esas - 2024/212 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ve davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 132 sayılı Kanun'la kurulmuş bir kamu kurumu olduğunu, sahibi olduğu TSE markasını çeşitli şekillerde düzenleyerek tescil ettirdiğini, Belgelendirme Yönergesi'ne göre. TSE markasını herhangi bir yerde kullanmak için müvekkili ile marka sözleşmesi yapılması gerektiğini, Belgelendirme Merkezi Başkanlığı'nın 02/04/2019 tarih 89845 sayılı yazısında, ... San.

A.Ş firmasının belge almak için müvekkiline sunmak üzere ... firmasından almış olduğu Topraklama Ölçüm ve Yıldırımdan Korunma Raporu'nun üzerinde baklava dilimi içerisinde C-E TSE - ISO - EN 14001, TSE ISO - OHSAS TS 18001, TSE EN 62561 - 1 ve K - Q TSE - ISO - EN 9000 logolarının haksız şekilde kullandığının tespit edildiğini, davalı hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulduğunu, davalının eylemleri ile müvekkiline ait marka haklarını ihlal ettiğini, TSE Belgelendirme Yönergesi'nin 45.maddesine göre toplamda 33.300,00 TL maddi tazminat ve 49.950,00 TL manevi tazminat alacaklarının doğduğunu ileri sürerek,

davalının marka hakkına tecavüz fiillerinin durdurulmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 33.300,00 TL maddi, 49.950,00 TL manevi olmak üzere toplam 83.250,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 04/06/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat miktarını arttırarak, 35.300,00 TL maddi tazminatın tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın talep ettiği maddi ve manevi tazminata mesnet yönergenin hukuki dayanağının 132 sayılı Kanun"un 2. maddesi olduğunu, bu maddenin 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırıldığını, bu nedenle mesnet yönergenin hukuki bir dayanağının kalmadığını, müvekkilinin ... İnş. Enj. Mak. Telk. Bil San. Tic. A.Ş'nin bayisi olup bu şirketin tüm TSE belgelerine sahip bulunduğunu, müvekkilinin, bu şirketin ürünlerini kullandığını, dolayısıyla müşterilerini aldatıcı bir eyleminin bulunmadığını, müvekkilinden talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacının 2011/28844, 2013/108332, 2013/108333, 2013/108334, 2013/108335, 2014/32324, 2014/32325, 2014/32330, 2014/32331, 2014/32332, 2014/32333, 2014/32334, 2014/32335, 2014/32336, 2014/33588, 2014/33589, 2014/66816, 2014/66817, 2014/66818, 2014/106545, 2014/106546, 2014/106547, 2014/106548, 2014/106549, 2014/106550, 2014/106551, 2014/106552, 2014/106553, 2014/106554, 2015/71465, 2016/54578, 2016/72105, 2016/81440, 2016/81465, 2018/16620, 2018/40538, 2018/40540, 2018/47431, 2018/81746, 2012/54667, 2014/32310, 2014/32311, 2014/32316, 2014/32318, 2014/32321, 2014/32322, 2014/32326, 2014/32327, 2014/32328, 2014/32329, 2014/47475,

2015/71477, 2016/71945, 2016/71949, 2016/72052, 2016/72080 ve 2016/72091 sayılı markaların kapsadığı mal ve hizmetlerin davalı kullanımları ile aynı ve/veya benzer olduğu ve markaları oluşturan işaretler ile davalı kullanımları arasında benzerlik bulunduğu, davacının anılan markaları ile davalının dava konusu kullanımları arasında karıştırılma ihtimali oluşacağı, zira davalının dava dışı ...-...

Sanayi A.Ş. için düzenlendiği Topraklama Ölçüm Raporu ve Yıldırımdan Korunma Raporu'nda yer alan dava konusu markasal kullanımlarının hazırlanan raporun davacı tarafından belirlenen belirli standartları taşıdığı izlenimi verdiği, bu işaretlerin kullanımının ürün veya hizmetlerde kullanımının zorunlu olmamakla birlikte kullanılması halinde, davacıdan izin alınmasının gerektiği, bu garanti işaretlerinin veya belirli standardı temsil eden işaretlerin davacının izni dışında rapor kapaklarında kullanılmasının, sunulan hizmetin ilgili standarda uygun bulunduğu kanaatini oluşturduğu,

böyle bir durumun ilgili tüketici kesimi nezdinde karıştırılma ihtimali yaratacağı ve bu nedenle marka hakkına tecavüz fiilinin oluşacağı, ihlale konu kullanımların bizzat davalı tarafça gerçekleştirildiği, davalı ile dava dışı ... İnş. Enj. Mak. Telk. Bil. San. Tic.

A.Ş. arasında imzalanan Yetkili Servis Sözleşmesi'nin 6’ncı maddesinde servis istasyonlarının TSE tarafından tespit edilecek standartlarda belirtilen kriterleri taşıması gerektiğinin belirtildiği, davalı firma ile ... İnş. Enj. Mak. Telk. Bil. San. Tic.

A.Ş. arasında düzenlenen sözleşmenin davalıya düzenlediği raporlarda TSE’ye ait standart işaretleri kullanma hakkı vermeyeceği, esas dava dosyasında yer almamakla birlikte dosya içerisine alınan Ankara 1 FSHCM’nin 2019/257 Esas sayılı dosyasında yer alan "TSE-HBY Hizmet" Yeterlilik Belgesi" nin davacı TSE tarafından düzenlediği ve davalı “... ...”e 30.04.2019 tarihli (30.04.2020 tarihine kadar geçerli) hizmet yeterlilik belgesi verildiği, bu belgeye göre davalının “... İnş.

Enj. Mak. Telk. Bil. San. Tic. A.Ş. yetkili servisi olarak TS 13427 (02.04.2015) yetkili Servisler –Yıldırımdan korunma Sistemleri- kurallar standardına uygun hizmet verdiği" nin onaylandığı, ancak belgenin 30.04.2019 tarihli olduğu ve dava konusu rapor düzenleme fiilinin tarihinin ise 14.03.2019 olduğu,

tecavüze konu fiilin tarihinin belge tarihinden önce olması nedeniyle tecavüzün gerçekleştiği tarihinden sonra verilen hizmet yeterlilik belgesinin dava konusu fiili hukuka uygun hale getirmeyeceği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/07/2021 tarih 2018/11-1096 Esas 2021/898 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere 132 sayılı TSE Kuruluş Kanunu’nun 14. maddesinin yönetim kuruluna verdiği yetkiyle çıkarılan TSE Ürün Belgelendirme Yönergesi ve TSE Sistem Belgelendirme Talimatı hem Kanun’un ilgili maddesi hem de Yönerge ve Talimat’ın maddeleri gözetildiğinde Enstitü’nün kendi iç ilişkisine yönelik düzenlemeler niteliğinde olduğu,

bu itibarla TSE Ürün Belgelendirme Yönergesi’nin ve TSE Sistem Belgelendirme Talimatı’nın ilgili maddelerinde yer alan maddi ve manevi tazminatı belirleme yönteminin mahkemeyi bağlamasının söz konusu olamayacağı, bununla birlikte TSE markasının garanti markası niteliği bulunduğu ve bu hususun başlı başına bir çekim gücü olduğu,

ayrıca TSE markasının kullanılmasının ürünün satışında ekonomik bakımdan önemli bir katkısının bulunduğu hususları gözetildiğinde 556 sayılı KHK’nin 66/2 maddesi gereğince belirlenen tazminatın aynı KHK’nin 66/3 ve 67. maddeleri gereğince artırılması gerektiği, böyle olunca mahkemece, özellikle TSE garanti markasının izinsiz kullanılmasının, ürünün (mal veya hizmet) sağlık ve kalite açısından Türk Standartlarına uygun olduğu noktasında tüketiciyi yanıltma kastı içerdiği hususu da gözetilerek 556 sayılı KHK’nin 66/2 maddesi gereğince belirlenen tazminatın,

genel hüküm niteliğindeki TMK’nin 4. maddesi ile TBK’nin 51. maddesinin çizdiği sınırlar dahilinde artırılması hakkaniyete uygun olacağı, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 12/12/2023 tarih 2023/6211 Esas 2023/7288 Karar, 03/10/2023 tarih 2022/5829 Esas 2023/5535 Karar sayılı kararlarının da aynı yönde olduğu, açıklanan hususlar çerçevesinde yapılan değerlendirmede davalı yanın, davacıya ait marka haklarını ihlal eylemi nedeniyle mahkemenin TSE Belgelendirme Yönergesi'nin 45.maddesi, bu yönerge esas alınarak düzenlenen TSE Ürün Belgelendirme Ücretlendirme Esasları ve Ücret Çizelgesi uyarınca 2 katı tazminat tutar ile bağlı olmadığı,

SMK'nın 151/2 maddesine göre tespit edilen 17.650,00 TL tutar üzerinden somut olayda uygulanması gereken 6769 sayılı SMK m.151/4 hükmü uyarınca 17.650,00 TL'ye yarım kat daha ilave edilmek suretiyle 17.650,00 + 17.650/2 = 26.475,00 TL maddi tazminatın uygun görüldüğü, SMK'nın 149/1-ç maddesi gereğince manevi tazminat koşullarının da oluştuğu, manevi tazminatın TSE'nin Yönerge'sine göre hesaplanmasının mümkün bulunmadığı,

manevi tazminat takdirinin Borçlar Kanunu hükümleri esas alınarak takdir edilmesi gerektiği, eylemin ve zararın boyutu, markanın kullanılma süresi, ihlal edilen markaların garanti markaları oluşu gibi hususlar dikkate alındığında, takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın uygun bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne davalının, davacıya ait marka hakkına tecavüz fiillerinin durdurulmasına, 26.475,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, 02/12/2024 tarihli ek kararla, davalı vekili 26/06/2024 tarihli dilekçesi ile istinaf başvurusunda bulunmuşsa da, istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve istinaf karar harcını yatırmadığı, istinaf kanun yoluna başvurma harcı 1.169,40 TL, istinaf karar harcı 794,00 TL ve 300,00 TL istinaf giderini bir haftalık kesin süre içinde mahkeme veznesine yatırması gerektiği, aksi halde istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı ve istinaf başvurusunun yapılmamış sayılacağına karar verileceği hususlarının, düzenlenen muhtıra ile davalı vekiline 28/10/2024 tarihinde tebliğ edildiği,

davalı vekilinin kendisine verilen kesin süre içinde istinaf kanun yoluna başvurma harcını tam, ancak istinaf karar harcını eksik olarak (794,00 TL olarak yatırılması gereken istinaf karar harcının muhtıraya rağmen 427,60 TL olarak yatırıldığı ) mahkeme veznesine yatırdığı, davalı vekilince, yapılan meşruhatlı ihtarata rağmen, 1 haftalık kesin süre içinde istinaf karar harcına ilişkin eksikliğin tamamlanmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkemece hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının düşük olduğunu, zira davalının tanınmış TSE markasının kamuoyunda oluşturduğu güvenden yaralanarak kendisi lehine haksız kazanç elde ettiğini, hukuka uygun şekilde müvekkiline ait markaları kullanan diğer firmalara karşı haksız rekabet yarattığını, TSE Belgelendirme Yönetmeliğine göre talep ettikleri tazminat miktarlarının hakkaniyet uygun olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesinin aleyhe kısımlar yönünden kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden talepleri gibi kabul kararı karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, mahkemenin 02/12/2024 tarihli ek kararına yönelik istinaf başvuru dilekçesinde, ilk derece mahkemesinin kararına karşı süresi içerisinde istinaf isteminde bulunduklarını, ancak istinaf karar harcının sehven maktu olarak yatırıldığını, bunun mazur görülebilir, iyiniyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olmayan maddi hata niteliğinde olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesinin 02/12/2024 tarihli ek kararının kaldırılmasını ve ilk derece mahkemesi kararına karşı sundukları 26/06/2024 tarihli istinaf itirazları dikkate alınarak karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

1- Davalı vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulmasına rağmen istinaf için gerekeli başvuru ve karar harcının yatırılmaması üzerine mahkemece usulüne uygun olarak düzenlenen muhtıra ile gerekli istinaf harçlarının yatırılması için davalı vekiline 1 haftalık kesin süre verildiği, ancak davalı vekili tarafından istinaf karar harcının eksik yatırıldığı, bu itibarla mahkemece HMK'nın 344. maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin 02/12/2024 tarihli ek kararına yönelik istinaf itirazlarının esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince; dava, markaya tecavüzün durdurulması, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafça talep ettikleri maddi ve manevi tazminat tutarlarının TSE Belgelendirme Yönetmeliği'ne göre belirlenmesi gerektiği ileri sürülmüşse de, karar yerinde de belirtilen YHGK' nın 01/07/2021 tarih 2018/11-1096 Esas 2021/898 Karar ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 12/12/2023 tarih 2023/6211 Esas 2023/7288 Karar, 03/10/2023 tarih 2022/5829 Esas 2023/5535 Karar sayılı kararlarında kabul edildiği üzere,

TSE Ürün Belgelendirme Yönergesi ve TSE Sistem Belgelendirme Talimatı'nın hem Kanun’un ilgili maddesi hem de Yönerge ve Talimat’ın maddeleri gözetildiğinde Enstitü’nün kendi iç ilişkisine yönelik düzenlemeler niteliğinde olduğu, bu itibarla TSE Ürün Belgelendirme Yönergesi’nin ve TSE Sistem Belgelendirme Talimatı’nın ilgili maddelerinde yer alan maddi ve manevi tazminatı belirleme yönteminin mahkemeyi bağlamayacağı, bununla birlikte TSE markasının garanti markası niteliği bulunduğu ve bu hususun başlı başına bir çekim gücü olduğu,

ayrıca TSE markasının kullanılmasının ürünün satışında ekonomik bakımdan önemli bir katkısının bulunduğu hususları gözetildiğinde, markaya tecavüz nedeniyle SMK'nın 151/2 (556 sayılı KHK'nın 66/2) maddesine göre belirlenecek tazminatın aynı Kanun'un 151/3-4 (556 sayılı KHK'nın 66/3, 67) maddeleri gereğince, özellikle TSE garanti markasının izinsiz kullanılmasının, ürünün (mal veya hizmet) sağlık ve kalite açısından Türk Standartlarına uygun olduğu noktasında tüketiciyi yanıltma kastı içerdiği hususu da gözetilerek,

genel hüküm niteliğindeki TMK’nin 4. maddesi ile TBK’nin 51. maddesinin çizdiği sınırlar dahilinde artırılmasının hakkaniyete uygun olacağı, ilk derece mahkemesince de açıklanan ilkeler kapsamında belirlenen maddi tazminatın ve hükmedilenm manevi tazminat tutarının somut olayın özelliklerine uygun olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/05/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.