Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/393 K.2025/413

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A-)TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

14/11/2019 günü saat 16.40 sıralarında davalı ......... idaresindeki, davalılardan ........... nezdinde ...... kapsamında ve davalı .......'nin işleteni olduğu ......... plakalı kamyonetin, ........ istikametinden .......'a seyri esnasında, davacı ...... idaresindeki ........ plakalı araca çarptığını, yaşanan kaza sonucu araçta davacı ..........'ın ağır yaralandığı, eşi ........ ve annesi .........'ın hayatını kaybettiğini, kazada davalı .........'ın tam kusurlu olduğunu, bu olay sebebiyle ......

1.Ağır Ceza Mahkemesi'nin ......... E. sayılı dosyasında davalı sanık ......... hakkında mahkumiyet hükmü verildiğini, davacıların maddi ve manevi zararlarından davalılar sorumlu olduğundan davacı ........ için annesi ........'yi kaybetmesi sebebiyle şimdilik.

1.000,00 TL maddi tazminatın, davacı ......... yönünden eşi .......'yi kaybetmesi sebebiyle 1.000,00 TL maddi tazminatın, ........ yönünden annesi ......'yi kaybetmiş olması sebebiyle 1.000,00 TL maddi tazminatın, ........ yönünden geçici iş göremezlik sebebiyle 1.000.00 TL maddi tazminatın, ....... yönünden kalıcı iş göremezlik sebebiyle 10.000,00 TL maddi tazminatın, ....... yönünden kazada yaralanması sebebiyle 40.000,00 TL manevi tazminatın, ........ yönünden kazada eşi ......'yi kaybetmesi sebebiyle 100.000,00 TL manevi tazminatın, ......... yönünden kazada annesi ........'yi kaybetmesi sebebiyle 20.000,00 TL manevi tazminatın;

....... yönünden kazada annesi .........'yi kaybetmesi sebebiyle 50.000,00 TL manevi tazminatın, ......... yönünden kazada babaannesi ......'yi kaybetmesi sebebiyle 10.000,00 TL manevi tazminatın, davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili 23/09/2024 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat taleplerini 3.370.901,52-TL artırdığı ve harcını da aynı tarihte ikmal ettiği anlaşılmıştır.

CEVAP

Davalı ....... vekili cevap dilekçesinde; davalı ..........'ın kazada asli kusurlu olmadığını, yeterli araştırma ve inceleme yapılmamasından dolayı plakası tespit edilemeyen, beyaz renkli otomobil sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, hava ve yol şartlarının kazayı kaçınılmaz hale getirdiğinden talep edilen tazminatın davalının kusur oranı ile örtüşmediğini, davacıların ceza yargılamasında herhangi bir maddi zararları olmadığını belirtmelerine rağmen, maddi tazminat talepli davanın iyiniyetli olmadığını, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek, haksız davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...... vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; kazada sürücü ........ idaresindeki ........ plakalı aracın ihale kapsamında yüklenici firma tarafından "kontrol aracı" olarak kullanılmak üzere İdarelerine tahsis edilmiş bir araç olduğunu, İhale Teknik Şartnamesi'nin 12.3 maddesine göre, İdarelerine kontrol aracı olarak tahsis edilen araçların zorunlu trafik sigortası ve kasko sigortalarının yüklenici firma tarafından yaptırıldığını, davacı tarafından davalı sigorta şirketi bakımından arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş

ise de .......... yönünden başvuru bulunmadığından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddini, kaza tespit tutanağındaki kusur dağılımının hatalı olduğunu belirterek, haksız davanın reddini savunmuştur.

Davalı ........ vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; ........ plakalı aracın ....... tarafından 05/01/2019 ile 02/01/2020 vadeli ....... no.lu poliçe ile .......... ile sigortalandığını, şirket tarafından 12/03/2020 tarihinde 314.249,98 TL destekten yoksun kalanlara ödeme yapılıp ibraname alındığını, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren genel şartlar gereği geçici iş göremezlik zararının sağlık giderlerinin teminatına alındığını, ayrıca sağlık giderleri teminatının ....... sorumluluğunda olup sigorta şirketlerinin sorumluluğu olmadığını, davacı .......'un ........'dan geçici iş göremezliği boyunca ödenek aldığını,

bu ödeneğin şirketten talep edilen (SGK tarafından) tutarının toplam 20.406,02 TL olduğunu, destekten yoksun kalma yönünden yapılan ödemenin yeterli olduğunu belirterek, haksız davanın reddini savunmuştur.

B-)MAHKEMENİN KARAR ÖZETİ

A-Davacı ...........yönünden; annesi .........'ı kaybetmiş olması nedeniyle talepte bulunduğu maddi tazminat talebine ilişkin davasının reddine,

B-)Davacı ..........'ın maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile;

1-)Davacı ......... yönünden eşi .......... 'yi kaybetmiş olması nedeniyle talepte bulunduğu maddi tazminat talebinin kabulü ile; 2.008.443,75-TL maddi tazminatın;

a-davalı sigorta şirketi açısından 50.664,70-TL'sinden ve de 1.000,00 TL için temerrüt tarihi olan 12/02/2020 tarihinden kalan 49.664,70-TL için ise ıslah tarihi olan 23/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere,

b-diğer davalılar ......... ve ....... (........ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü) açısından ise tamamından ve 1.000,00 TL için 14/11/2019 kaza tarihinden, kalan 2.007.443,75-TL için ise ıslah tarihi olan 23/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı ..........'a verilmesine,

c-fazlaya dair (davacı ....... yönünden annesi .............'ı kaybetmiş olması nedeniyle talepte bulunduğu maddi tazminat talebine ilişkin) istemin REDDİNE,

2-)Davacı .......... yönünden; 13.830,86-TL geçici iş göremezlik, 1.360.926,91-TL sürekli iş göremezlik olmak üzere toplam 1.374.757,77-TL maddi tazminatın;

a-davalı sigorta şirketi açısından 390.000,00-TL'sinden ve de 11.000,00 TL için temerrüt tarihi olan 12/02/2020 tarihinden kalan 379.000,00-TL için ise ıslah tarihi olan 23/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere,

b-diğer davalılar .......... ve ........(....... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü) açısından ise tamamından ve 11.000,00 TL için 14/11/2019 kaza tarihinden, kalan 1.363.757,77-TL için ise ıslah tarihi olan 23/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmak üzere davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı ..........'a verilmesine,

C-)Davacı .......... yönünden toplam 160.000,00 TL manevi tazminatın davalılar .......... ve ....... (....... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü)'nden, 14/11/2019 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacı ........'a verilmesine,

Ç-)Davacı ......... yönünden toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın davalılar .......... ve .........(........ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü)'nden, 14/11/2019 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacı .........'a verilmesine, karar verildiği görülmüştür.

C-)İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ....... vekilinin sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; davacının, davalı ......... için arabuluculuğa başvurmuş ise de, ..........Genel Müdürlüğü için başvurmadığını, kanunda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğunun düzenlendiğini, öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilmesini,

Kazanın meydana geldiği bölünmüş yoldaki eğimin, yol yüzeyinin “ıslak” olduğu, yolun “eğimli” ve “virajlı” olduğunun tespit edilip, buna rağmen “kazaya etken yol sorunu”nun kazaya etkisi kazaya etken olup olmadığına ve yol kenarında "otokorkuluk" bulunmamasına, hiç değinilmeyip, yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa herhangi bir kusur atfedilmediğini,

Yüklenici ........... firmasına aitken ihale kapsamında İdareye tahsis edilen .......... plakalı aracın periyodik bakımlarının eksiksiz biçimde yapılmış olup, kazanın oluşumuna araçtaki teknik bir arıza veya noksanlık sebep olmadığını, araç sürücüsü davalı .........'in ise sürücü ehliyetine sahip tecrübeli bir ....... olduğunu, İdareyenin bir kusuru bulunmadığını,

Engellilik oranı hesaplamasının hatalı olup işgörmezlik süresinin belirsiz ve gerekçesiz biçimde rapora dercedildiğini, ........ raporunun bu haliyle hüküm kurmaya elverişli değilken hükme esas alındığını, hesap raporuna itiraz edilmişse de, fahiş hesaplama ile hüküm kurulduğunu,

Kaza tarihinde ........... plakalı aracın ........... nezdinde mevcut ......... poliçe nolu “Genişletilmiş Kasko Sigortası” ve ....... poliçe nolu “Zorunlu Trafik Sigortası" ile teminat kapsamında olan dava konusu maddi ve manevi tazminat taleplerinin tamamından diğer davalı ........'nin sorumlu olduğundan hükmün kaldırılmasını,

Mahkemece hükmedilen manevi tazminatına itiraz ettiklerini belirterek, hükmün İdareleri yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .......... vekili istinaf dilekçesinde; şirketin teminat limitinin açıkça belirtilmesi gerektiğini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin şirket tarafından kabul edilen tutara oranlanması gerektiğini,

Hükme esas alınan aktüer raporunda hatalı olarak ........ araç sürücünün %100 kusuru üzerinden hesaplama yapılmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğini, kaza günü yolun kaygan olduğu tespit edilmiş ve KTT'ye bu şekilde şerh düşüldüğünü. buna rağmen yol ve hava durumunun kazanın meydana gelişine etkisi hesaplanmadan hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, dosyada alınan kusur raporunda ...... araç sürücüsüne %25 kusur atfedilmişken bilirkişi raporunda %100 kusur üzerinden değerlendirme yapılmasının hatalı olup Mahkeme kararında davalının tam kusur üzerinden hesaplanan rakamdan sorumlu tutulamayacağını,

Maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, maluliyet ile kaza arasında illiyet bağı kurulmadığını,

Bilirkişi raporunda davacı ............. için ......... vefatı nedeniyle hesaplanan 50.664,70-TL destekten yoksun kalma tazminatının hukuka aykırı ve mesnetsiz olduğunu, raporda ödeme tarihindeki verilere göre davacı zararının %74,56'lık kısmının karşılandığının tespit edilip yapılan ödeme gereği şirketin sorumluluğunu yerine getirdiğini,

Hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, ......... %1,8 teknik faiz ile hesaplama yapılması gerektiğini,

Davacı işyerine ait araç ile iş yerine gitmekte iken dava konusu kazanın meydana geldiğini, bu durumun iş kazası olduğunu açıkça gösterdiğini, iş kazası hususu irdelenmeksizin ........hesaplaması yapılmadığını,

Dosyada alınan aktüer raporunda hesaplamaya esas alınan geliri kabul etmediklerini, müteveffanın geliri olmayıp asgari ücrete göre hesaplama yapılması gerektiğini,

Emniyet kemeri takmaması sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek, hükmün kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekilinin ......... şirketinin istinafa cevap dilekçesinde; yargılama gideri ve vekalet ücreti bakımından davalıca kabul edilen tutar olmadığını, kazada davalı şirketin ....... ettiği arac sürücüsünün bölünmüş yolda aşırı süratle karşı şeride gecçip iki kişinin ölümüne yol açtığını, yolun ıslak, havanın yağışlı olmasının sürücünün kusurunu

azaltmayacağını, daha önce hiç bir maluliyeti olmayan davacı .......'un kaza sonucu yaralandığı ve malul kaldığının tartışmasız olduğunu, hesaplama yönteminin doğru olduğunu, davalının hesaplama yöntemine daha önce itiraz etmediği icin lehlerine usuli müktesep hak doğduğunu, iddianın aksine olayın bir iş kazası olmadığını, davacının kendi aracında, diğer davalı sürücü .........'ye ait araçta iken kaza meydana geldiğini, davalının yargılama sırasında .......... araştırması sonucuna itiraz etmediğini, usuli müktesep hak doğduğunu, davacının ücreti doğrudan bordrosunda belli olup emsal ücret arastırması yapılmadığını, davacının ve müteveffaların müterafik kusuru olmadığını belirtmiştir.

Davacılar vekilinin ........'nin istinafa cevap dilekçesinde; istinaf edenin haksız fiilinden sorumlu olduğu çalışanı sebebiyle kusursuz sorumlu olduğunu, dava her ne kadar ticaret mahkemesinde görülse de haksız fiilden sorumlu olan ........ yönünden ticari dava olarak nitelendirilemeyeceğinden arabuluculuk yoluna başvurulmasına gerek olmadığını, davalı sürücünün süratini hava ve yol koşullarına göre ayarlamak zorunda olduğunu, Mahkeme kararında davalı idaresindeki araca bir kusur atfedilmediğini, kusur atfedilse de bu durumun idarenin işleten sıfatıyla kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, istinaf edenin diğer istinaf gerekçelerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

D-)DELİLLER: ......... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ........ Esas ........ Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

E-)İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, inceleme konusu karar başlığında; davalı şirketin, davalı idarenin ve bir kısım taraf vekillerinin adreslerinin yer almaması 6100 sayılı HMK'nın 297.maddesine aykırı ise de, mahallinde her zaman düzeltilmesi mümkün bulunduğundan bu eksiklik eleştirilmekle yetinilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacılar 14/11/2019 günü meydana gelen trafik kazasında; davalı sürücü .......... idaresindeki ......'ye ait olup davalı şirket nezdinde ...... sigortalısı olan aracın karşı şeride geçerek, davacı ......... idaresindeki araca çarptığını, .........'un yaralandığı, .........'un annesi ........ ve eşi .......'nin (diğer davacı ........'nın annesi ve babaannesi ...) vefat ettiğini belirterek, maddi ve manevi tazminat talep etmiş, Mahkemece davanın kısmen kabulüne hükmedilmiş, hüküm davalı İdare ve sigorta şirketince istinaf edilmiştir.

Dosyada mevcut trafik kusur raporunda; sürücü ....... yönünce alabileceği başkaca önlem olmadığından olayda kazaya etken hatalı davranışı görülmediğinden atfı kabil kusuru bulunmadığı, ....... plakalı ....... marka hususi ....... yolcu olarak bulunan Müteveffalar ........ ve .........'ın, kazanın davalı sürücünün hatasından kaynaklanmış olduğu dikkate alındığında, her birinin kazaya etken kural ihlali ve hatalı davranışları olmadığından kendilerinin ölümüyle sonuçlanan hadisede atfı kabil kusurlarının bulunmadığı, yolda hizmet kusurunu gerektiren ve olayın sonucuna etki eden herhangi bir unsur veya yol kusuru olmadığı,

kazanın oluşumunda yolun yapım, onarım ve bakımından sorumlu herhangi bir 3.kişi ya da kurum veya kuruluşun da atfı kabil kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir.

Yine ceza dosyasındaki ......Trafik Dairesi'nin raporunda; olayda; sürücü ........'ın sevk ve idaresindeki kamyonet ile seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, dikkatini yola vermemesi, dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde seyretmesi, hızını aracının teknik özelliklerine, mahal, hava ve yol şartlarına göre ayarlamaması sonucu aracının direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ve sola yönelerek karşı istikamet şeridine girmesi ve karşı istikametten gelen otomobille otomobilin istikamet şeridi

üzerinde karşılıklı çarpışmaları sonucu meydana gelen kazada dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarından dolayı asli kusurlu olduğu, sürücü .........'ın kusursuz olduğu şeklinde rapor tanzim edildiği, ceza dosyasında davalı .......'in mahkumiyetine hükmedilip, hükmün İstanbul BAM 19. C.D. ilamıyla onanarak kesinleştiği ve maddi vakıa yönünden oluşun kesinleştiği anlaşılmıştır.

Alınan ...... 2. İhtisas Dairesi raporunda; davacı .......'un tüm vücut engellilik oranının %17 (yüzdeonyedi) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği'' yönünde mütalaa edilmiş, aktüerya bilirkişisinin sunduğu 07/02/2024 tarihli raporda hesaplamada ......... ve 1,8 teknik faizle progresif yönteme göre hesaplamalar yapıldığı görülmüştür.

Davalı .......... istinafı bakımından; haksız fiile, KTK'ya ve adam çalıştıranın sorumluluğuna göre tazminat talep edildiğinden arabuluculuk şartı bulunmadığı, kazanın oluşumuna ilişkin itirazların yasal ve somut bir dayanağının olmadığı, kusur ve maluliyet raporlarının oluşa uygun düştüğü, maddi ve manevi tazminat miktarlarının ölçülü ve dosya içeriğine uygun olduğu anlaşıldığından, davalı ......... vekilinin istinaf sebepleri yerinde bulunmamıştır.

Davalı ............... Şirketinin istinafı bakımından; kusur ve maluliyet raporlarının oluşa uygun düştüğü, maddi ve manevi tazminat miktarlarının ölçülü ve dosya içeriğine uygun olduğu anlaşıldığından istinaf sebepleri yerinde bulunmamıştır.

Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; dayanılan bilgi ve belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre İlk Derece Mahkemesi tarafından verilmiş olan kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre karar isabetli bulunmuş olmakla; dosya kapsamına göre yukarıda izah olunan gerekçe ile davalıların tüm istinaf nedenleri yerinde görülmemiş olup, istinaf kanunyolu başvurularının HMK'nın 353.maddesinin 1.fıkrasının b-1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.