Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2025/958 K.2026/330

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 19/03/2021 tarih ve 2020/263 E. - 2021/128 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, 1961 yılında kurulan ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına ek sosyal güvenceler sağlayan özel bir emeklilik fonu vasfındaki müvekkilinin, kuruluş Kanunu kapsamında faaliyet sürdürmekte olup bu faaliyetini iştirak ettiği şirketlerden elde ettiği kar payının da dahil olduğu gelirlerle finanse ettiğini, bu kapsamda ülke içinde üretimi bulunmayan ... siyahı adlı maddenin İskenderun'da üretimine ilişkin bir plan hazırlandığını, bu planlama doğrultusunda 2020/23092 sayılı "..." ibaresinin tüm mal ve hizmet sınıflarında tescili için başvurduğunu, ne var ki başvurunun bir kısım mal ve hizmetler yönünden reddine karar verildiğini,

bu karara yönelik yeniden inceleme isteğinin YİDK tarafından nihai olarak reddedildiğini, YİDK tarafında "..." ibaresinin atom numarası 6, atom ağırlığı 12 olan ... elementinin yapay hali anlamına geldiği ve kısmi ret kararına konu mallar/hizmetler yönünden ilgili sektördeki herkes tarafından kullanılabilecek ayırt ediciliği olmayan slogan/kelime kombinasyonu niteliği ile kısmi redde konu hizmetler için doğrudan tanımlayıcı olduğu gerekçesi ile reddine karar verildiğini, ancak başvuruya konu ürünün adının "... siyahı" olduğunu,

... karası ve ... isi olarak da adlandırılan bu ürünün yağ veya gaz niteliğindeki hidrokarbon yakıtın yüksek sıcaklıklarda yanma havası ile reaksiyona sokulması ile oluşan bir pigment olduğunu, dolayısı ... karbonun bu ürün için doğrudan tanımlayıcı olmadığını ileri sürerek 2020-M-6347 sayılı YİDK kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, "..." ibaresinin bileşimli, yapay ... anlamına geldiğini, genel kullanımı haiz bir ibare olarak ilgili tüketiciler tarafından, belirli bir ticari kaynağa ait bir işaret olarak algılanmayacağını ve davaya konu başvurunun bir bütün olarak, markanın asli işlevi olan, belirli bir işletmeye ait mal ve hizmetleri, diğer işletmelere ait benzer mal ve hizmetlerden ayırt etmeyi sağlama işlevini yerine getiremeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davaya konu markanın asli unsuru "..." ibaresinin Türkçe'de yerleşik doğadaki örneklerine benzetilerek insan eliyle yapılmış veya üretilmiş, yapma, bileşimli anlamlarına sahip "..." ve atom numarası 6 olan elementi ifade eden "..." ibaresinin birleştirilmesi ile oluşturulduğu, ibarenin literatürde ve özellikle bilimsel makalelerde çok fazla kullanımının bulunduğu, dolayısı ile "... + şekil" ibaresinden oluşan davaya konu markanın kısmen reddedildiği mal ve hizmetlerde emtiaları doğrudan çağrıştırması, emtialarla doğrudan ilişkili bir üretim girdisi olması,

bu emtiaları aynı emtiaları piyasaya arz eden diğer ticari kaynakların/aktörlerin emtialarından ayıramaması gibi nedenlerle marka olarak somut ayırt edici niteliğe sahip olmadığı, yine ... elementinin insan eli ile üretilmesi sonucunda ortaya çıkan bir üretim girdisi olarak kauçuk ve plastik ürünlerde katkı malzemesi olarak kullanıldığı, üstün nitelikli bir ultraviyole ışını soğurucu olduğundan üretiminde kullanılacağı malzemelerin ultraviyole ışını kaynaklı bozulmalara karşı mukavemet sağlanması amacıyla yararlanıldığı, ibarenin Türkçe’de herkes tarafından anlaşılan yaygın bir anlamı olan bir sıfat tamlaması olduğu,

dolayısıyla bu ibareyle karşılaşan tüketicilerin zihninde oluşacak açık ve birincil algının, yapay olarak üretilmiş ... veya bununla ilişkili bir üretim girdisi olacağı ve markanın kısmen reddedildiği emtialarda doğrudan tanımlayıcı olduğu ve davacının kullanımı ile ayırt edicilik kazandığının kanıtlanmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, markanın bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, ilk derece mahkemesi ve dayanak bilirkişi raporundaki bahse konu markanın münhasıran "..." ibaresinden oluşuyormuşçasına "... ibaresinin yapay kelimesi olarak algılanacağı ve sadece önüne gelen herhangi bir kelime unsuru olduğu yönündeki değerlendirmelerinin yerinde olmadığını, "şekil+ ..." ibaresinin bir bütün olarak algılanması halinde literatürde olmayan bir ürün olduğu için doğası gereği tanımlayıcı olmadığının anlaşılacağını ve hükme esas alınan bilirkişi raprounun eksik incelemeye dayalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kalırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, marka (marka ile ilgili kurum kararlarının iptali) istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, hükme esas alınan, kimya alanında uzman bilirkişinin arasında bulunduğu heyet tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, "..." ibaresinin Türkçe'de yerleşik/bilinen anlamları olan doğadaki örneklerine benzetilerek insan eliyle yapılmış veya üretilmiş, yapma, bileşimli anlamındaki "..." ve atom numarası 6 olan,

doğada elmas grafit maden kömürü şeklinde bulunan ve canlıların temel yapı taşını oluşturan elementin adı olan "..." ibarelerinin bir araya getirilmesinden oluştuğu, literatürde, çok sayıda makale ve tezde açık bir biçimde yer aldığı, ibarenin ilk anda ve doğrudan insan eliyle üretilmiş ... anlamı ile markanın reddedildiği mal ve hizmetler yönünden girdi maddesi olarak algılanacağı, kullanım sonucu ayırt edicilik kazanmadığı,

bu itibarla başvurunun SMK'nın 5/1(b) ve 5/1 (c) bentleri kapsamında kısmen reddine karar verilmesinde bir isabetsizliğin bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/02/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.