Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2021/836 K.2024/674

Taraflar arasındaki itirazın iptaline ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketçe dava dışı ... Uluslararası Nak. Ve Tic.

A.Ş’ne ait ... plakalı araç için Kasko Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, 02.02.2012 tarihinde davalı ...’ın maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın sigortalı araca çarparak hasar görmesine sebebiyet verdiğini, müvekkili şirketçe kasko sigortalı araç üzerinde yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu 45.841,00 TL 24.04.2012 tarihinde, 8.283,91 TL’nın ise 14.05.2012 tarihinde olmak üzere toplam 54.124,91 TL sigortalıya ödeme yapıldığını, 22.500,00 TL’nın ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesini tanzim eden sigorta şirketinden tahsil edilerek bakiye alacak 18.093,68 TL için davalı aleyhine ilamsız takip başlatıldığını,

haksız itiraz üzerine iş bu davanın ikame olunduğunu, Poliçe Genel Şartları ve özellikle TTK’nun 1301.

Maddesi uyarınca müvekkili şirketin ödediği tazminattan dolayı sigortalısına halef olarak hasar ve zarardan sorumlu bulunanlara rücu etme hakkına haiz olduğunu, sigortalı aracın ticari nitelikte ve halefi olduğu sigortalısının tacir olması ayrıca davalıya ait aracında ticari nitelikte olduğunu, bu nedenle davalının avans faizinden sorumlu olduğunu iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Ankara 27. İcra Müdürlüğünün 2012/10166 E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... plakalı aracı ile Aksaray ili istikametinden Ulukışla ilçesi istikametine seyri esnasında, araç içinde birçok kişi bulunmakta iken aracın arızalandığını, müvekkilinin aracı yolun en sağına , bir kısmı güvenlik şeridinde bir kısmı toprak zeminde kalacak şekilde park ettiğini, aracın ikaz ve park lambalarını yaktığını, akabinde aracın arka tarafından bulunan motor kaputunu açtığını, bu esnada ... isimli şahsın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı ... römork ile müvekkilinin aracının sol arka kısmına çarptığını,

kaza tespit tutanağında müvekkilin asli kusurlu olarak belirtildiğini bunun doğru olmadığını, asli kusurlu olanın arkadan çarpan aracın sürücüsü dava dışı ... olduğunu, davanın ihbar edilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin aracın arkasında fenerle alet bulmaya çalışırken yaklaşan aracı fark ettiğinde sürücüsü fener ile uyarmaya çalıştığını, yanan dörtlü ikaz lambalarına müvekkilinin fenerle ikazına rağmen sürücünün hiçbirini farketmediğini, kaza tutanağında otoyolda araç park etmek gibi bir cümle kullanılmış olsa da müvekkilinin yolun en sağında mecburen durduğunu, aracının hareket etmediğini,

davacı tarafından bu dava açılmadan önce müvekkilince Ankara 16. Noterliğinin 18.07.2012 tarih ve 16849 yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacıdan tamiri yapılan araca ilişkin hasar onarım belgelerinin istendiğini, ancak davacı şirketin bir cevap vermediğini, kaza hasar dosyasının defalarca talep edilmesine rağmen verilmediğini, müvekkilinin de kendisinden talep edilen 18.850,00 TL ödemeyi haklı olarak reddettiğini, talep edilen meblağın müvekkili için haksız ve nedendeyse servet değerinde olduğunu,

davacının kötüniyetli olduğunu bildirerek davanın reddi ile asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak kötüniyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının Aksaray ili istikametinden Ulukışla İlçesi yönüne doğru 12 km+300 m mesafede D 750-15 kod numaralı devlet karayolu üzerinde yerleşim yeri dışında meydana geldiği, vaktin gece, görüşün far ışığı altında açık, zeminin asfalt ve kuru olduğu, yolda aydınlatma, trafik , çalışma ve görüşe engel bir cisim bulunmadığı, yol şerit çizgisi ile banketin mevcut olduğu, kazaya etken araç aksamlarının açıklanmadığı, araç sürücülerinin yeterli sınıfta sürücü belgesine sahip olduğu,

yapılan alkolimetre testi neticesinde sürücülerin alkolsüz olduğunun tespit edildiği ,... plakalı otobüs sürücüsünün, olay günü gece sürüş şartları altında otobüste meydana gelen teknik arıza nedeni otobüsünü devlet karayolu üzerinde şehirlerarası aydınlatmanın mevcut olmadığı yolda yolun sağ şeridine doğru emniyet şeridi ile karayolu kaplayacak şekilde durakladığı, bu esnada gece görüş şartları için gerekli tüm tedbirleri almadığının olay sonrası düzenlenen maddi hasarlı trafik kaza tesit tutanağında açıklandığı,

bu aşamada otobüsün dörtlü ikaz lambaları yanmasına rağmen yola sürücülerin uyarılması için konması gereken reflektörün yerleştirilmediği , buna göre karayolunda dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde seyir halinde bulunan ... plakalı çekici sürücüsünün de önünde beliren tehlike karşısında güvenli ve etkili bir şekilde manevra ve fren tedbirini alamayarak otobüse sol arka köşe kısmından çarptığı , akan trafikte araçların önünde aniden bir tehlike oluşabileceği, sürücülerin buna göre tedbirli ve dikkatli araç sevk etmelerinin esas olduğu,

... plakalı çekicinin davacı sigorta şirketi nezdinde kasko sigortası poliçesi ile dava konusu kaza tarihinde geçerli olmak üzere sigortalı bulunduğu, bu davaya konu 02.02.2012 tarihli maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesinde, ... plakalı çekici sürücüsü dava dışı ...’ün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun, 84/d. maddesi gereğince önünde duraklayan otobüse arkadan çarptığından dolayı % 60 kusurlu olduğu, ... plakalı otobüs sürücüsü davalı ... ‘ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun, 84/k maddesi gereğince karayolunda durakladığı esnada gerekli tüm tedbirleri almadığından % 40 kusurlu olduğu,

meydana gelen kazada araçta oluşan hasarda değişimi gerekli parçalar ve bedellerinin 38.984,34 TL , işçilik bedelinin 6.850,00 TL toplam 45.834,34 TL olduğu, bu bedele %18 KDV 8.250,18 TL eklendiğinde 54.084,52 TL miktarında hasar meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısının hasar bedelinin 24.04.2012 tarihinde 45.841,00 TL ve 14.05.2012 tarihinde 8.283,91 TL tutarlı banka dekontları ile ödendiği, taraflarca 11.04.2012 tarihli hasar tazminat makbuzu ve ibranamenin imza edildiği, sigorta şirketinin ödediği hasar tazminatı akabinde davalı yana 09.05.2012 tarihli ödeme ihbarnamesini gönderdiği,

akabinde 08.08.2012 tarihinde davalı yan aleyhine icra takibine geçildiği ve akabinde iş bu yasal işlemlerin başlatıldığı, davacının sigortalı araç sürücüsünün kusuru da göz önüne alınarak davalı yandan talep edebileceği zarar bedelinin 54.084,52 TL x 40 % 21.633,80 TL olduğu, 22.500,00 TL bedelin ... plakalı aracın trafik sigortacısından tahsil edildiğinden bakiye alacak miktarı bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil şirkete sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen %60 kusur oranının kabulü mümkün olmadığını, ülkemizde arkadan çarpan araç sürücüsü daima kusurludur tabusuna bilirkişiler de hazırlanan rapordaki varsayımlar ile dahil olduğunu, oysa ki kaza neticesinde olay yerine gelen Trafik ekiplerince hazırlanan Kaza Tespit tutanağı muteber bir tutanak olup, kaza ile ilgili tespitler incelendiğinde davalı tarafın asli, tam ve/veya tama yakın bir kusuru olduğu aşikar olduğunu,

dava dışı sigortalının itiraza konu işbu bilirkişi raporunda %60 kusurlu bulunmasının sebebi olarak fren ve manevra tedbirini alamayarak otobüse sol arka köşe kısmından çarpmış olması gösterildiğini, ancak yine bilirkişi raporunda belirtildiği üzere sigortalının önündeki araca arkadan çarpmasının sebebi, öndeki aracın gereken tedbir ve önlemleri almamış olması ve yeterince fark edilir durumda bulunmadığını,

aracın yolcu taşıdığı ve daha durur durmaz sadece aracın değil içerideki yolcuların can güvenliği açısından da gerekli emniyet tedbirlerinin alınması gerekliyken sadece dörtlülerin yakılarak beklenilmiş olması %100 kusur atfedilmesi için yeterli olduğunu, arıza yapan otobüsün en sağ şeritte uzun süreli olarak durdurulması veya park edilmesi mücbir sebebe dayalı olsa dahi, yoğun tedbir almayı gerektirdiğini, somut olayda ise, aydınlatmanın mevcut olmadığı karayolunda park edilmesi söz konusu olduğunu, üstelik reflektör de yerleştirilmediğini,

karşı tarafın ihmallerinden dolayı sigortalı araç sürücüsünün güvenli ve etkili bir şekilde manevra ve fren yapma imkanı ortadan kalktığını, gece şartları dolayısıyla karşı tarafın önlem almamış olması karayollarında tehlikeye yol açan asıl sebeptir ve bu davranış sonucunda otobüsü gereken sürede fark edemediğini, sigortalı aracın römorklu bir çekici olduğu da düşünüldüğünde otobüsün fark edilebileceği mesafeye gelindiğinde ise manevra veyahut fren tedbirlerinin alınmasının mümkün olamayacağının açık olduğunu,

bütün bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde hukuka ve yerleşik Yargıtay kararlarına aykırı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; trafik kazası neticesinde sigortalıya kasko sigorta poliçesi kapsamınnda ödenen bedelin TTK.nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Kasko sigorta poliçesi ve hasar dosyası, kaza tespit tutanağı, icra dosyası, ekspertiz raporu, 24/04/2012 tarihli ödeme dekontu, faturalar, araca ilişkin fotoğraflar, trafik tescil kayıtları vs deliller dosya arasında mevcuttur.

Ankara 27. İcra Müdürlüğünün 2012/10166 sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı ... Sigorta A.Ş tarafından davalıya karşı 18.093,68 TL asıl alacak, 756,71 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.850,39 TL alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibinin davalının süresinde itirazı üzerine durduğu, eldeki itirazın iptali davasının İİK.nun 67.maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

16.12.2016 tarihli kök ve 28.03.2017 tarihli ek bilirkişi raporlarında özetle; davacının sigortalı araç sürücüsünün kusuru da göz önüne alınarak davalı yandan talep edebileceği zarar bedelinin 21.633,80 TL olduğu, 22.500,00 TL 'nin ... plakalı aracın trafik sigortacısından tahsil edildiğinden bakiye alacak miktarının bulunmadığı bildirilmiştir.

Dosya kapsamından, davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının Aksaray ili istikametinden Ulukışla İlçesi yönüne doğru 12 km+300 m mesafede D 750-15 kod numaralı devlet karayolu üzerinde yerleşim yeri dışında meydana geldiği, vaktin gece, görüşün far ışığı altında açık, zeminin asfalt ve kuru olduğu, yolda aydınlatma, trafik , çalışma ve görüşe engel bir cisim bulunmadığı, yol şerit çizgisi ile banketin mevcut olduğu, kazaya etken araç aksamlarının açıklanmadığı, araç sürücülerinin yeterli sınıfta sürücü belgesine sahip olduğu,

yapılan alkolmetre testi neticesinde sürücülerin alkolsüz olduğunun tespit edildiği ,... plakalı otobüs sürücüsünün, olay günü gece sürüş şartları altında otobüste meydana gelen teknik arıza nedeni otobüsünü devlet karayolu üzerinde şehirlerarası aydınlatmanın mevcut olmadığı yolda yolun sağ şeridine doğru emniyet şeridi ile karayolu kaplayacak şekilde durakladığı, bu esnada gece görüş şartları için gerekli tüm tedbirleri almadığının olay sonrası düzenlenen maddi hasarlı trafik kaza tesit tutanağında açıklandığı,

bu aşamada otobüsün dörtlü ikaz lambaları yanmasına rağmen yola sürücülerin uyarılması için konması gereken reflektörün yerleştirilmediği , buna göre karayolunda dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde seyir halinde bulunan ... plakalı çekici sürücüsünün de önünde beliren tehlike karşısında güvenli ve etkili bir şekilde manevra ve fren tedbirini alamayarak otobüse sol arka köşe kısmından çarptığı , akan trafikte araçların önünde aniden bir tehlike oluşabileceği, sürücülerin buna göre tedbirli ve dikkatli araç sevk etmelerinin esas olduğu,

... plakalı çekicinin davacı sigorta şirketi nezdinde kasko sigortası poliçesi ile dava konusu kaza tarihinde geçerli olmak üzere sigortalı bulunduğu, bu davaya konu 02.02.2012 tarihli maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesinde ... plakalı çekici sürücüsü dava dışı ...’ün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun, 84/d. maddesi gereğince önünde duraklayan otobüse arkadan çarptığından dolayı % 60 kusurlu olduğu, ... plakalı otobüs sürücüsü davalı ... ‘ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun, 84/k maddesi gereğince karayolunda durakladığı esnada gerekli tüm tedbirleri almadığından % 40 kusurlu olduğu,

meydana gelen kazada araçta oluşan hasarda değişimi gerekli parçalar ve bedellerinin 38.984,34 TL , işçilik bedelinin 6.850,00 TL toplam 45.834,34 TL olduğu, bu bedele %18 KDV 8.250,18 TL eklendiğinde 54.084,52 TL miktarında hasar meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısının hasar bedelinin 24.04.2012 tarihinde 45.841,00 TL ve 14.05.2012 tarihinde 8.283,91 TL tutarlı banka dekontları ile ödendiği, taraflarca 11.04.2012 tarihli hasar tazminat makbuzu ve ibranamenin imza edildiği, sigorta şirketinin ödediği hasar tazminatı akabinde davalı yana 09.05.2012 tarihli ödeme ihbarnamesini gönderdiği,

akabinde 08.08.2012 tarihinde davalı yan aleyhine icra takibine geçildiği ve akabinde iş bu yasal işlemlerin başlatıldığı, davacının sigortalı araç sürücüsünün kusuru da göz önüne alınarak davalı yandan talep edebileceği zarar bedelinin 54.084,52 TL x 40 % 21.633,80 TL olduğu, 22.500,00 TL bedelin ... plakalı aracın trafik sigortacısından tahsil edildiğinden bakiye alacak miktarı bulunmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi-