Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1872 K.2024/1018

Taraflar arasındaki ticaret sicil memur kararına itiraz istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; ... Enerji Yatırım A.Ş.'nin ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğunu, 16/03/2022 tarihinde şirketin ortağı olduğu ... Enerji Yatırım A.Ş.'nin 15/03/2022 tarih ve 10537 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan tescil işleminin terkinini talep ettiğini, ancak talebinin davalının 17/03/2022 tarihli kararı ile reddedildiğini ve ret kararının 24/03/2022 tarihinde kendisi tarafından öğrenildiğini, ...

Enerji Yatırım A.Ş.'nin tek ortağı, yönetim kurulu üyesi ve başkanı şirket olarak kendisi iken Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/12/2021 tarih ve 2020/326 Esas 2021/906 Karar sayılı kararı ile Makedonya uyruklu ...'nin ...

Enerji Yatırım A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi olarak atandığını, mahkeme kararının 19/01/2022 tarihinde kesinleştiğini, 03/03/2022 tarihinde ...'nin Ticaret Sicil Müdürlüğüne başvurusu üzerine davaya konu terkini istenilen tescil işleminin gerçekleştirildiğini, tescil işlemi ile daha önce şirketin yönetim kurulu başkanı olan ... Ltd. şirketinin bu görevinin sona erdirildiği, münferiden temsile yetkili olan ... ...

Ltd. şirketinin temsil yetkisinin kaldırıldığı, yapılan tescilin terkini hakkında yapılan başvurunun ret gerekçesinin konu hakkında ticaret bakanlığından görüş alındığını, bu görüşte tescile dayanak mahkeme kararının kabul ve feragate dayalı olarak verildiğini, bu kararda ...'nin yönetim kurulu üyesi olmasına karar verildiği, mahkeme kararının dayanağı olan sözleşmede ... Enerji Yatırım A.Ş.'den hisse devralan ...'nin ...

Enerji Yatırım A.Ş.'nin müşterek temsilcisi olacağının belirtildiğinin, bu sözleşme dikkate alınarak ... şirketi ve ...'nin şirketi müşterek temsil edeceğine ilişkin tescilin uygun olacağı açıklamasına yer verildiğini, davalının mahkeme kararını değil, taraflar arasındaki sözleşme hükmünü esas alarak tescil işlemini gerçekleştirdiğini, davalının terkini talep edilen işlemle ...

Enerji Yatırım A.Ş.'yi tek başına temsil yetkisi bulunmasına rağmen bu temsil yetkisini kaldırdığını, birlikte temsile dönüştürdüğünü, şirketin ne şekilde temsil edileceğine karar verme yetkisini yönetim kuruluna ait bulunduğunu, davalının dayanak olarak aldığı 19/09/2019 tarihli sözleşmenin tescil işleminden önce taraflarınca feshedildiğini belirterek davalının ...

Enerji Yatırım A.Ş. hakkında tesis ettiği 15/03/2022 tarih ve 10537 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan ve re'sen yapılan tescil işleminin terkini ve ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...

Enerji Yatırım A.Ş.'nin 13/12/2021 tarihli genel kurul ile birlikte ...’nin üyeliği sona erdiğini, davacı şirketin anılan şirkete 1 yıl süre ile görev yapmak üzere yönetim kurulu başkanı olarak seçildiğini, 11/01/2024 tarihine kadar yönetim kurulu üyesi olarak temsile yetkili atandığını ve şirketi münferiden temsile yetkili kılındığını, davacı şirket adına temsilen işlem yapmaya yetkili kişinin de ... olarak belirlenerek bu hususun TTSG'de ilan edildiğini,

26/01/2022 tarihinde Müdürlüğe başvuruda bulunulması üzerine Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/12/2021tarihli 2020/326 Esas 2021/906 Karar sayılı kararı ve şirketin çok pay sahipli hale geldiği hususunu içeren yönetim kurulu kararının sunulduğunu, yapılan inceleme neticesinde ilgili yönetim kurulu kararına binaen şirketin tek pay sahiplik durumunun sona erdiğinin 26/01/2022 tarihinde tescil edildiğini, Ankara 3. ATM'nin 23/12/2021 tarihli 2020/326 Esas 2021/906 Karar sayılı gerekçeli kararına istinaden dava konusu sicil müdürlüğü işleminin gerçekleştirildiğini,

davacının sözkonusu işleme yönelik itirazının da ticaret sicil müdürlükleri tarafından Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünden görüş alınarak reddedildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava konusu ticaret sicil müdürlüğü işleminin TTK ve Ticaret sicil yönetmeliği hükümleri ile yukarıda değinilen hisse devir sözleşmesinin 6.3 maddesine uygun olduğu, yine itiraza konu işlemin Ankara Ankara 3. ATM'nin 23/12/2021 tarihli 2020/326 Esas2021/906 Karar sayılı kararına istinaden gerçekleştirildiği dikkate alındığında da hukuka ve sözleşme hükümlerine uygun olup itirazın yerinde olmadığı,

her ne kadar muteriz davacı vekili tarafından davalı ticaret sicil müdürlüğü'nün terkin ve tescil işlemine dayanak hisse devir sözleşmesinin tek taraflı olarak ve haklı nedenle kendileri tarafından feshedildiğinden bahisle sözleşme hükümlerinin terkin işlemine dayanak kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de; bu hususun Ticaret sicil müdürlüğüne dava konusu işlem yapılmadan önce bildirildiğine ilişkin olarak dosyaya delil sunulmadığı,

davacı vekilinin bu konudaki itirazının haklılığı kabul edilse dahi değinilen kesinleşmiş mahkeme kararının yerine getirilmesi bağlamında tesis edilen itiraza konu sicil müdürlüğü işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, davalı sicil müdürlüğü tarafından yapılan terkin ile tescil ve ilan işleminde 6102 sayılı TTK'nun 32/(1), (2) ve (3). maddesindeki hükümlere aykırılık teşkil edecek bir husus bulunmadığı, itirazın haklılığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının işlemine dayanak olduğu iddia edilen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23.12.2021 tarih ve 2020/326 Esas 2021/906 Karar sayılı kararı ile "davacının yönetim kuruluna atanmasına ve bu durumun ticaret sicilinde tescil ve ilanına" karar verilmiş olmasına rağmen ticaret sicil müdürlüğü tarafından yorum yoluyla mahkeme kararının genişletilerek feri müdahilin müşterek temsilci olarak tescil işlemi yapmasının hatalı olduğunu, dava dilekçesinde de detaylıca belirtildiği üzere davalının 15.03.2022 tarih ve 10537 sayılı tescil işlemine konu ...

Enerji Yatırım A.Ş.'nin tek ortağı, yönetim kurulu üyesi ve yönetim kurulu başkanı müvekkili iken Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23.12.2021 tarih ve 2020/326 Esas 2021/906 Karar sayılı kararı ile "tamamı ... ... ... Ltd. Şti'ye ait olan ...

Enerji Yatırım A.Ş. hisselerinin %50'sinin davacıya devredildiğinin tespitine ve bu durumun pay defterine kaydına, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ilgili hükmü kapsamında şartların yerine gelmiş olması nedeniyle davacının yönetim kuruluna atanmasına ve bu durumun ticaret sicilinde tescil ve ilanına," karar verildiğini, kararın 19.01.2022 tarihinde kesinleştiğini, mahkeme kararında müşterek imzaya ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığını, ticaret sicil müdürlüğü tarafından mahkeme kararı doğrultusunda değil müvekkil şirket tarafından feshedilen sözleşme doğrultusunda tescil işlemi yapılmasının hatalı bulunduğunu,

davalının cevap dilekçesinde de açıkça belirtildiği üzere mahkeme tarafından feri müdahilin temsil yetkisine ilişkin herhangi bir karar verilmediğini, davalı tarafından davanın müvekkili şirketin kabulü doğrultusunda sonuçlandığının tespit edildiğini, ancak davalı tarafından davanın kabulü sözleşmenin kabulü olarak algılandığını, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/326 Esas sayılı dosyada sözleşmenin geçerliliğinin tespiti ya da müşterek yetkinin tespiti gibi herhangi bir talep veya karar bulunmadığını, davalı tarafından yorum yoluyla tescil işlemi yapılan sözleşme müvekkili şirket tarafından haklı nedenle feshedilmiş olup,

müvekkili şirket tarafından yalnızca Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/326 Esas sayılı dosyası üzerinden ikame edilen davadaki talep yani yalnızca ...

Enerji A.Ş.'nin %50 hissesinin feri müdahile devredildiğinin tespiti ve feri müdahilin yönetim kuruluna atanması talebinin kabul edildiğini, davalı tarafından tescil ve terkin işleminin dayanağı olduğu iddia edilen kararda hisse devir sözleşmesinin müvekkili tarafından feshedildiğinin açıkça belirtildiğini, dolayısıyla tescil işleminin yapıldığı sırada bu hususun davalı tarafından bilindiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; ticaret sicil memuru kararına itiraz istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/326 Esas 2021/906 Karar sayılı karar sureti, davacı tarafından davalıya verilen talep dilekçesi ile davalı sicil müdürlüğünün 17/03/2022 tarihli ret yazısı, Ticaret Bakanlığı tarafından davalıya gönderilen 15/03/2022 tarihli görüş yazısı, hisse devir sözleşmesi, fer'i müdahil tarafından davalı sicile verilen talep dilekçesi, ... Enerji Yatırım A.Ş.'nin 21/09/2021 tarihli olağanüstü genel kurul toplantı tutanağı, 21/09/2022 tarihli yönetim kurulu kararı, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi suretleri, davacı tarafından fer'i müdahile gönderilen 27/02/2020 tarihli fesih bildirimi dosya içerisinde yer almaktadır.

Fer'i müdahil ... ile davacı arasında 19/09/2019 tarihli hisse devir sözleşmesi imzalanmış olup, anılan sözleşme uyarınca davacı tarafından ... Enerji A.Ş'de sahibi olduğu hisselerin %50'sinin fer'i müdahile devrinin kararlaştırıldığı, 1.692.000,00 Usd bedelin şirkete öz sermaye olarak fer'i müdahil tarafından konulacağı, 1.192.000,00 Usd'nin alıcı tarafından öz sermaye olarak ödendiği, yapılacak ödemeden sonra 30 gün içinde alıcı şirketin yönetim kuruluna fer'i müdahilin atanacağı, bu durumun ticaret sicilinde tescil edileceği, bu atama tarihinden itibaren şirketin işlemlerinin yapılmasında satıcının yetkili temsilcisinin ve alıcının her ikisinin de imzasının varlığının aranacağının sözleşmede hükme bağlandığı dosya içeriğiyle sabittir.

Davacı tarafından fer'i müdahile gönderilen 27/02/2020 tarihli fesih bildirimi ile 19/09/2019 tarihli hisse devir sözleşmesinin kendisine yüklendiği edimleri fer'i müdahilini yerine getirmediği belirtilerek haklı nedenle sözleşmenin feshedildiği bildirilmiştir.

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/326 Esas 2021/906 Karar sayılı dosyasında davacı-karşı davalı ... tarafından davalı-karşı davacılar ... Enerji A.Ş. ve ... ... Ltd. Şti. aleyhine tazminat ve hisse devrinin tespiti, yönetim kuruluna atama yapılması talebiyle açılan davada yapılan yargılama sonunda asıl davanın kabulüne, tamamı davalı ... şirketine ait olan ...

A.Ş. hisselerinin %50'sinin davacıya devredildiğinin tespitine, bu durumun pay defterine kaydına, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin ilgili hükmü kapsamında şartların yerine gelmiş olması nedeniyle davacının yönetim kuruluna atanmasına, bu durumun ticaret sicilde tescil ve ilanına, 100.000,00 TL cezai şartın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karşı davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş olup, kararın istinaf edilmeden 19/01/2022 tarihinde kesinleştiği dosya içeriğiyle sabittir.

Anılan mahkeme kararı üzerine 26/01/2022 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde fer'i müdahil olan ...'nin 11/01/2024 tarihine kadar yönetim kurulu üyesi olarak seçildiği, şirketin tek pay sahipliği durumunun sona erdiği ilan edilmiştir. Fer'i müdahil tarafından 03/03/2022 tarihinde davalı sicil müdürlüğüne başvurarak ... Enerji A.Ş.'nin iki kişilik yönetim kurulunda şirketi temsilde müşterek ve/veya münferiden imza aranması hususunun zorluğu dikkate alınarak 26/01/2022 tarihli ilanın tavzihi talep edilmiştir. 15/03/2022 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ile ... Enerji A.Ş.'de davacı ve fer'i müdahilin birlikte müştereken temsile yetkili olduğu ilan edilmiştir.

Davacı tarafından yapılan tescil ve ilanın düzeltilmesi talebiyle yapılan başvuru üzerine davalı tarafından Ticaret Bakanlığının 15/03/2022 tarihli görüş alınarak verilen 17/03/2022 tarihli cevapta, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi kararında atfı yapılan 19/09/2019 tarihli sözleşmede "Bu atama tarihinden itibaren ...

Enerji A.Ş.'nin işlemlerini yapılmasında satıcının yetkili temsilcisinin ve alıcının her ikisinin de imzasının varlığı aranacaktır." hükmünün bulunduğu, bu nedenle Ticaret Bakanlığı görüşünde fer'i müdahil ve diğer yönetim kurulu üyesinin şirketi temsil etmek üzere müşterek yetki ile ticaret siciline tescil edilmelerinin uygun olacağının değerlendirildiğinin bildirildiği, bu hususlar doğrultusunda 15/03/2022 tarihinde re'sen tescil işlemi gerçekleştirilerek Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlandığı bildirilmiştir.

İlk derece mahkemesi karar tarihinden sonra ... Enerji Yatırım A.Ş. tarafından gerçekleştirilen 21/09/2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında şirketin tüm ortaklarının hazır olduğu, yönetim kurulu üyeliklerine 3 yıl süreyle fer'i müdahil, ... ve davacı şirketi temsilen ...'nın oy birliğiyle seçilmesine karar verildiği, kararın 23/09/2022 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği görülmüştür.

... Enerji Yatırım A.Ş.'nin 21/09/2022 tarihli yönetim kurulu kararıyla da ...'nin yönetim kurulu başkanı, ...'nin başkan vekili seçilmiş, yönetim kurulu başkanı ...'nin şirketi tek başına sınırsız şekilde temsil ve ilzama yetkili olduğu kararlaştırılmıştır.

Davacı yan davalı sicil müdürlüğü tarafından yapılan fer'i müdahil ve diğer yönetim kurulu üyesi olan ... şirketinin ... şirketini temsil etmek üzere müşterek yetki ile ticaret siciline tescil işleminin hatalı olduğunu, tescil işleminin iptali için yapılan başvurunun davalı tarafından reddedildiğini iddia etmiş, davalı yan ise yapılan tescil işleminin taraflar arasındaki hisse devir sözleşmesine uygun bulunduğunu savunmuştur. Mahkemece, davalı sicil müdürlüğü tarafından yapılan tescil işleminin kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/326 Esas 2021/906 Karar sayılı kesinleşen kararı uyarınca ... Ltd. Şti.'nin yönetim kurulu üyesi olduğu ... Enerji A.Ş.'nin yönetim kuruluna ...'nin atandığı, ...'nin davalı sicile başvurması üzerine Ticaret Bakanlığından görüş alınmak suretiyle davalı tarafından iki kişilik yönetim kurulu üyesi bulunan ... A.Ş.'nin anılan yönetim kurulu üyeleri tarafından müşterek yetki ile temsil edilmeleri ticaret siciline tescil ve ilan edildiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, davalı tarafından yapılan ... A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi olan fer'i müdahil ve davacının şirketi müşterek yetki ile temsil edilmesine ilişkin tescil işleminin yasaya uygun olup olmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

Davacı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde; yukarıda açıklandığı üzere ilk derece mahkemesi karar tarihi olan 29/06/2022 tarihinden sonra ... Enerji Yatırım A.Ş. Tarafından gerçekleştirilen 21/09/2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan karar ile dava dışı ..., fer'i müdahil ve davacı yönetim kurulu üyeliğine seçilmiş, aynı tarihli alınan yönetim kurulu kararıyla da ... ... A.Ş.'nin yönetim kurulu başkanı fer'i müdahil başkan vekili olarak seçilmiş, yönetim kurulu başkanının şirketi tek başına sınırsız şekilde temsil ve ilzama yetkili olduğu kararlaştırılmıştır. Anılan genel kurul ve yönetim kurulu kararı davacı ortağında katılımı ile tüm ortakların oy birliği ile alınmıştır.

Gelinen aşamada davalı sicil tarafından tescil edilen davacı ve fer'i müdahilin ... Enerji A.Ş.'yi temsilde müşterek yetkili olduğuna ilişkin kararın iptali davası konusuz kalmıştır. Bir başka anlatımla tescil edilen kararda yer alan ... Enerji A.Ş.'nin yetkili temsilcileri, anılan şirketin 21/09/2022 tarihli genel kurul kararı ile değiştirilmiş, yönetim kurulu üyeleri arasındaki başkan, başkan vekilinin belirlenerek yönetim kurulu başkanının şirketi münferiden temsil ve ilzam yetkisi de yönetim kurulu kararıyla belirlenerek dava konusuz bırakılmıştır.

Hal böyle olunca, gelinen aşamada ... Enerji Yatırım A.Ş.'nin 21/09/2022 tarihli genel kurul toplantısında alınan karar ile yeni yönetim kurulu üyelerinin seçilmesi, yönetim kurulu kararıyla da yönetim kurulu başkan ve başkan vekilinin seçilerek yönetim kurulu başkanının şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili kılınarak işbu davanın konusuz kaldığı, bu hususun gelinen aşamada kamu düzenine aykırılık teşkil ettiği gözetilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmek gerekmiştir.

Öte yandan, konusuz kalan davada yargılama giderleri noktasında dava tarihindeki haklılık durumunun tespiti gerekir.

Dava konusu edilen davalı sicilin tescil işlemi davacı ile fer'i müdahil arasında akdedilen hisse devir sözleşmesindeki hükümlere uygun olduğu gibi, yapılan işlem kesinleşen Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi kararına istinaden yapılmıştır.

Davacı yan fer'i müdahil ile aralarında akdedilen hisse devir sözleşmesinin Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi karar tarihinden önce tek taraflı olarak feshedildiğini ileri sürmüş ise de, yapılan fesih işleminin davalı sicile dava konusu işlem tarihinden önce bildirildiğine ilişkin dosyada bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Kaldı ki kesinleşen mahkeme kararının yerine getirilmesi anlamında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık söz konusu değildir.

Bu durumda Dairemizce konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararda dava tarihi itibarıyla davacının işbu davayı açmakta haksız olduğu gözetilerek harç ve yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmıştır.

Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık gözetilerek kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.