Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/1173 K.2026/204

Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekillerince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili Efeler ilçesi merkez 32 derslikli ortaokulu binası yapım işi için yüklenici ... İnşaat Ltd.

Şti. ile sözleşme imzalandığını, yüklenici şirket adına davalı ... şubesince 04.08.2015 tarih ve 0348KRTM15000125 sayılı 345.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektubu verildiğini, teminat mektubunun vadesinin, diğer hususlar aynı kalmak şartıyla muhtelif tarihlerde banka tarafından süre olarak uzatıldığını, 12.11.2018 tarihinde, kesin kabul komisyonu okula giderek incelemelerde bulunduğunu, toplam 130 kalem eksik durum belirleyerek 16.11.2018 tarihinde tutanağa bağladığını ve 06.12.2018 tarihine kadar tamamlanmasını müteakip kesin kabul yapılacağını imza altına aldığını,

bu durum yazı ile firmaya bildirilerek eksik hususların giderilmesinin istendiğini, yüklenici firma tarafından eksik ve kusurlu işler giderilmediğinden 25.01.2019 tarihinde kesin teminatının nakde çevrilerek eksik ve hususların giderilmesine karar vermek mecburiyetinde kalındığını, bunun için davalı ... Bankasına kesin teminatın idarelerinin hesabına aktarılması için 05.02.2019 tarih ve 2865 sayılı yazıları ile söz konusu kesin teminat mektubunun tazmin talebinin ...

Bankası ... şubesine iletildiğini, ... Bankası ... şubesi'nin cevabi yazısı ile; "riskin gerçekleşip gerçekleşmediği, yüklenicinin üstlendiği işi ne oranda tamamladığı ve yapım faaliyetlerinin ne aşamada olduğu, riskin doğup doğmadığının anlaşılamadığı ..." nedenlerinden dolayı tazmin taleplerini karşılamayarak gerekirse süre uzatımı yapılabileceğinin bildirildiği,

12.02.2019 tarih ve 3501 sayılı yazı ile ... şubesine tazmin talebi yinelendiğini, aynı gerekçeler öne sürülerek 22.02.2019 tarih ve 1233220219000006 sayılı yazı ile tekrar tazmin talebinin yerine getirilemeyeceğinin bildirildiğini, davalı tarafça teminat mektubunun tazmin edilmemesi nedeniyle davacı kurumun zararının oluştuğunu iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 05.02.2019 tarihinden itibaren 345.000,00 TL alacağın yasal faiz uygulanarak tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı yüklenici ... İnşaat Ltd. Şti.'nin davacı idare nezdinde yapımını üstlendiği ... ili Efeler ilçesi Merkez 32 derslikli ortaokul binası yapımı işi işini taahhüt etmesi sebebiyle adı geçen firma lehine müvekkil ... Şubesi tarafından 04.08.2015 tarih ve 0384KRTM15000125 referans numaralı 23.08.2017 vade tarihli, 345.000,00-TL bedelli teminat mektubu düzenlendiğini, mektubun muhatabının ...

Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı olduğunu, davacı idarenin talebi üzerine söz konusu teminat mektubunun süresi önce 23.11.2018 tarihine, sonra da 22.02.2019 tarihine kadar uzatıldığını, davacı tarafın müvekkili Bankanın ... şubesi'ne ilettiği, 05.02.2019 tarih yazısı ile. "... Başkanlığımız ile yüklenici firma ...

İnşaat Limited Şirketi arasında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu çerçevesinde imzalanan sözleşmenin ilgili hükümleri gereğince bahse konu işin kesin kabulü yapılamadığından ve Kamu adına yapılan yatırımın sorunsuz bir şekilde tamamlanabilmesi açısından ...." gerekçesi ile teminat mektubunun tazmini talep edildiğini, teminat mektubunun metninde "....yüklenici, taahhüdünü anılan Kanunlar ile ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediği takdirde..." ifadesi yer aldığını, dolayısıyla, şarta bağlı bir teminat mektubunun tazmini talebi söz konusu olduğunu,

tazmin talebinde mektup konusu riskin gerçekleştiğinin yoruma açık olmayacak biçimde belirtir ifadelere yer verilmesi gerekirken, yalnızca işin kesin kabulünün yapılamadığı belirtilerek tazmin talebinde bulunulduğunu, bu durumda mektup bedelinin tazmin edilmesinin mümkün olmadığını, mektubun vadesinin son uzatım tarihi olan 22.02.2019 tarihine kadar geçerli unsurları içeren bir tazmin talebi bankaya ulaşmadığından, bu tarihten sonra bankanın herhangi bir tazmin yükümlülüğü kalmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davalı bankanın teminat mektubu gereği garanti altına aldığı bedeli ödemekten imtina edecek haklı bir sebebi bulunmaması nedeniyle davacının teminat mektubunun nakde çevrilmesi yönündeki talebinde haklı olduğu, davalı bankanın yükümlülüğünü yerine getirmekten kaçındığı gerekçeleriyle davanın kabulüne, teminat mektubu tutarı olan 345.000,00 TL nin bankaya ilk başvuru tarihi olan 05/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; usulüne uygun tazmin talebi bulunmadığını, bu süreçte mektubun vadesi dolduğundan geçerli bir talep olsa da vadeden sonra tazmin imkanının kalmadığını, mahkemece görevsiz mahkemede alınan bilirkişi raporu ile yetinilmesi ve bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, görevsiz mahkemede alınan bilirkişi raporunda talep edilmesi gereken bedelin teminat mektubu bedelinden daha az olduğu tespit edildiğinden geçerli bir tazmin talebi bulunduğu düşünülse dahi mektup bedelinin tamamının talep edilemeyeceğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; teminat mektubunun tazmin edilmemesi nedeniyle mektup bedelinin davalı bankadan tahsili istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Genel kredi sözleşmesi, dava konusu teminat mektubu, taraflar arasındaki yazışmalar, bilirkişi raporu vs deliller dosya arasında mevcuttur.

Dava konusu 04/08/2015 tarihli kesin teminat mektubunun davalı banka tarafından dava dışı yüklenici ... İnşaat Ltd.Şti ile davacı arasında imzalanan sözleşme gereğince 345.000,00 TL olarak düzenlendiği, teminat mektubunun protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznin almaya gerek kalmaksızın ve ... İnşaat Ltd.Şti ile davacı idare arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akibet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yazılı tutarı ilk yazılı talep üzerine derhal ve gecikmeksizin davacı idareye nakden ve tamamen, talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faizi ile birlikte ödeneceğinin yazılı olduğu, teminat mektubunun davalı banka tarafından iki kez olmak üzere 23/11/2018 ve 22/02/2019 tarihlerine kadar uzatıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafça davalı bankaya hitaben yazılan 05/02/2019 tarihli yazı ile, yüklenici firma ... İnşaat Ltd.Şti.ile başkanlıkları arasında 4735 sayılı kanun çerçevesinde imzalanan sözleşmenin ilgili hükümleri gereğince bahse konu işin kesin kabulü yapılamadığından ve kamu adına yapılan yatırımın sorunsuz bir şekilde tamamlanabilmesi açısından ilgili sözleşmeden doğan başkanlığınızın yaptırım yetkisini kullanma adına banka tarafından taahhüt edilen 345.000,00 TL değerindeki teminat mektubunun nakde çevrilmesi talep edilmiştir.

Davalı bankanın 11/02/2019 tarihli cevabi yazısında, 05/02/2019 tarihli yazılarının bankalarına tebliğ edildiği, tazmin talebinin içeriğinin kesin kabul yapılmamasının nedeni olarak belirtildiğinden herhangi bir risk gerçekleşip gerçekleşmediği, yüklenicinin üstlendiği işi ne oranda tamamladığı, yapım faaliyetlerinin hangi aşamada olduğu, riskin doğup doğmadığının anlaşılamadığı belirtilerek kesin hak edişin yapılması için gerekli süre için teminat mektubunun vade uzatım yapılabileceği belirtilerek teminat mektubunun tazmin edilmediği anlaşılmıştır.

Davacı tarafça bankaya hitaben yazılan 12/02/2019 tarihli yazıda; bahse konu işin yüklenici tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde şekillenen sözleşme uyarınca yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ilgili teknik birimlerince tespit edilen ve sözleşme doğrultusunda yükleniciden kaynaklanan kusur ve eksiklikler neticesinde iş bu teminat mektubunun nakde dönüştürülmesinin hasıl olduğu belirtilerek teminat mektubunun paraya çevrilmesi talebi tekrarlanmıştır.

Davalı bankanın 22/02/2019 tarihli davacının 05/02/2019 ve 12/02/2019 tarihli davacı yazıları ilgi tutularak verilen cevabi yazısında, teminat mektubunun tazmin edilebilmesi için teminat mektubunda belirtilen riskin gerçekleşmesi ve geçerli bir tazmin talebinin bulunması gerekli olduğu, geçerli bir tazmin talebi için ise teminat mektubunda belirtilen riskin gerçekleştiği veya bu anlama gelen bir ibareye yer verilerek tazmin talebinde bulunulması gerektiği, gerek ilk gerek ise ikinci yazıda riskin gerçekleştiğine dair yukarıda belirtilen şartları taşıyan geçerli bir tazmin talebi bulunmadığından tazmin talebinin reddedildiğinin bildirildiği görülmüştür.

Dosya kapsamından, davalı banka tarafından dava dışı ...

İnşaat Ltd.Şti lehine düzenlenen dava konusu 04/08/2015 tarihli 345.000,00 TL bedelli teminat mektubu metninde "ilk yazılı talep üzerine derhal ve gecikmeksizin nakden ve tamamen" taahhüdü içerdiğinden muhataptan gelen böyle bir talebin varlığı halinden, ayrıca bir açıklamaya gerek görülmeksizin teminat mektubunun paraya çevrilmesi gerektiğinden davalı bankanın teminat mektubu bedelini nakde çevirerek ödemekten imtina edecek haklı bir sebebi bulunmadığı,

yukarıda açıklandığı üzere dava konusu teminat mektubunda talep halinde teminat mektubunun derhal ve gecikmeksizin nakden ve tamamen ödeme kaydının bulunması nedeniyle başkaca bir araştırmaya gerek duyulmaksızın teminat mektubu bedelinin tamamının ödenmesi gerektiği,

görevsiz mahkemede davanın niteliğine göre gereksiz olan bilirkişi incelemesi ile belirlenen eksik ve ayıplı işin eser sözleşmesinin tarafları arasına ilişkin olduğu bankanın usulüne uygun talep halinde işin yapıldığı savunması yapamayacağı (TMK 2'ye aykırı olmak üzere) gözetildiğinde böylelikle davacının teminat mektubunun tamamının nakde çevrilmesi yönündeki talebinde haklı olduğu, davalı bankanın yükümlülüğünü yerine getirmekten kaçındığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davalı şirket yönünden davanın kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -