Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/1513 K.2024/704

Taraflar arasındaki ipotek verenin rücu talebine dayalı itirazın iptaline ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kredi ihtiyacı nedeni ile ... Kimya San. Tic. Ltd. Şti lehine taşınmazı üzerine ipotek tesis edilerek ... kredi çekildiğini, kredinin vadesinde ödenmemesi üzerine banka tarafından Ankara 29.İcra Müdürlüğü'nün 2019/1645 E. sayılı dosyası üzerinden ipotekli taşınmazın satışı için 63.731,21-TL tutarlı takip yapıldığı,

taşınmazın satışını önlemek için, davacının babası tarafından 22.065,00 TL yasal takipten önce ödendiğini, taşınmazın satışını önlemek için borcun tamamen ödendiğini, TBK 127.Maddesi kapsamında başkasının borcu için rehnedileni kurtarma gayesi ile davalının kişisel borcunun ödendiğini, halefiyet gereği davalı hakkında Ankara 18.İcra Müdürlüğü'nün 2021/518 sayılı takip yapıllmasına rağmen takibe haksız surette itiraz edildiğini, TBK 127.maddesine göre rehin malikin ifa ölçüsünde alacaklının haklarına halef olacağını iddia ederek haksız itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının babası ... ile müvekkil şirketin sahibi ... arasında 1990 yıllarından beri müşteri- satıcı ilişkisi olduğunu, taşınmazın aslında davacının babasına ait olduğunu, kızının taşınmaza sahip olabilecek gelirinin olmadığını, kredinin ...'ın talebi ve ihtiyacı üzerine kullanılarak davalının okul ücretinin ödenmesi için davalının babasına elden verildiğini, buna karşılık davacının taşınmazının ipotek edildiğini, kredi davacıya ödenmemiş olsaydı davacının kendi adına olan taşınmazını ipotek etmesinin hayatın olağan akışı ile bağdaşmayacağını, kredi borcunun ödenmediği iddiasının doğru olmadığını,

kredi borcunun düzenli ödendiğini, ödeme dekontlarının müzekkere ile celbini istediğini, Ankara 29.İcra Müdürlüğü'nün 2019/1645 E. sayılı dosyasına 46.966,00-TL ödeme yaptığını, ayrıca davalının babasına İcra Müdürlüğü'nün 2019/1645 E. sayılı dosyasına yatırılmak üzere 25/12/2019 tarihli 10.490,00-TL, 31/01/2020 tarihli 12.250,00-TL,05/12/2019 tarihli 24.266,00-TL çekler verildiğini , ...'ın bu çekleri tahsil edip kendi adına icra dairesine yatırdığı halde kendisi ödeme yapmış gibi belirtildiğini, davacı tarafça icra dosaysında talep edilen 52.262,53 TL'sının neye karşılık talep edildiğinin belli olmadığını,

taşınmazın asıl malikinin ... olduğunu, 24/11/2020 tarihli belgenin muvazaalı ilişkiyi belgelediğini, olayda TBK 127. maddenin uygulanmayacağını zira asıl borcunun ... olduğu bildlirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalı şirketin kullandığı kredinin teminatı olan ipotekli taşınmazın paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takipte davacının borca karşılık yaptığı ödemenin davalıdan tahsili amacı ile yapılan takibe davalının itirazının iptali istemine yönelik eldeki davada, davaya konu edilen icra takibine esas ... bankası ile davalı şirket arasında 30/07/2012 tarihli genel kredi sözleşmesi nedeni ile ödenmeyen ve banka tarafından Beşiktaş 11 Noterliğinin 04/12/2018 tarih, 25899 yevmiye no'lu çekilen ihtarname ile hesabın kat edildiği,

ihtarnamede davacı ve davalının borçlu gözüktüğü, toplam borcun 62.504,35-TL olarak belirlenip tahsilinin talep edildiği, borcun ödenmemesi üzerine Ankara 29 İcra Müdürlüğünün 2019/1645 Esas sayılı dosyası ile davacı ve davalı aleyhine icra takibine yapıldığı, davalının söz konusu GKS'de asıl borçlu, davacının ise maliki olduğu taşınmazı ipotek vermek sureti ile borç için teminat veren üçüncü kişi konumunda olduğu, icra takibinin ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapıldığı,

davalı şirketin dava dışı bankadan kredi kullandığı ve kredi borcunun ödenmemesi üzerine davalı asıl borçlu kredi müşterisi şirket ile ipotekli taşınmaz maliki hakkında takip yapıldığı, bu takip neticesinde kredi borcunun ödendiği konusunda belirsizlik bulunmadığı, dosya içerisinde bulunan ipotek lehtarı banka tarafından düzenlenen ve taraflarca içeriğine itiraz edilmeyen belgelerden icra takip dosyasındaki borcun kesinleştiği ve davacı tarafın babası ... tarafından kredi borcuna karşılık toplam 63.733,21-TL ödemenin yapıldığı, ödeme üzerine ipotekli takibin devam ettirilmediği ve devamında ipoteğin fek edildiği,

davalı tarafça söz konusu borcun asıl borçlusu dava dışı ... olduğu kullanılan kredinin ...'a elden teslim edildiği bu nedenle davacının rücu hakkının olmadığı savunulmuş ise de; söz konusu kredinin davacı tarafa ödendiği konusunda iddiayı tevsik edici bir belge bulunmadığı gibi, ipotekli taşınmazın gerçek sahibinin davacının babası ... olmadığı,

yine davalı tarafın borcu kendisinin ...'a verdiği çekler vasıtası ile ödendiğini belirtir bir takım çek fotokopileri ve dava dışı ...'ın söz konusu çekleri davalı şirketten teslim alındığı ve tahsil edilerek Ankara 29 İcra Müdürlüğünün 2019/1645 Esas sayılı dosyaya ödeneceği belirtilmiş ise de, söz konusu çeklerin hakkında takip yapılan ve ipotekli taşınmazın maliki olan davacıya teslim edilmediğine ve çeklerin tahsil edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi, belge sunulmadığından bu iddiaya da itibar edilmediği,

davacının yapılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takip dosyasına yapmış olduğu ödemenin talep edip edemeyeceği hususu değerlendirildiğinde, Medeni Kanunun 884. Maddesinde yer alan " Borçtan şahsen sorumlu olmayan, rehinli taşınmaz maliki borçluya ait koşullar içerisinde borcu ödeyerek taşınmazın üzerindeki ipoteğin kaldırılmasını isteyebilir.

Alacak borcu ödeyen malike geçer." hüküm gereğince rehinli taşınmaz malikinin borcu ödeyerek ipoteğin kaldırılmasını sağlaması halinde alacağın borcu ödeyen malike geçeceği, eldeki davada, davacının dosyada bulunan ve taraflarca itiraz edilmeyen ... bankasınca düzenlendiği anlaşılan belgeye göre, davacı tarafın babası tarafından kredi borcuna karşılık toplam 63.733,21-TL ödeme yaptığı, ipotekli taşınmaz maliki olan davacının ihtarname ve takip konusu borcu asıl borçluya ait koşullar içerisinde ödeme yaptığı, dosyaya sunulan GKS'de davacı ipotek malikinin asıl borçlu sıfatını taşımadığı anlaşılmakla,

anılan hüküm gereğince davacının ödemiş olduğu tutarı talep edebileceği, icra takibine konu borç takip tarihi olan 05/02/2019 tarihinde 52.000,00-TL asıl alacak olduğu, 262,00-TL çek masrafı ve ipotek fek harcının da talep edildiği ancak çek masrafı ve ipotek fek harcına ilişkin belge bulunmadığı gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile Ankara 18 İcra Müdürlüğünün 2021/518 Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın kısmen kabulü ile takibin 52.000,00-TL asıl alacak üzerinden aynı şartlarda devamına,

alacağın likit alacak olması nedeni ile asıl alacak üzerinden 10.400,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi karanının hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporuna itiraz etmemize rağmen ek rapor dahi almaya gerek görmeden mahkeme bu rapora itibar ettiğini ve bu şekilde karar verdiğini, söz konusu çeklerin ödenip ödenmediğinin sorulmasını talep etmemize rağmen bu talebimiz hakkında yerel mahkemenin olumlu ya da olumsuz hiç bir karar vermediğini, ancak hiç bir çıkarı olmadan başka bir kişinin kredisi için teminat olarak kendi taşınmazının ipotek ettirilmesi açık ve net bir şekilde hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı tarafından ipoteğin verilmesinin nedeninin,

kredinin yarısının kendisine ait olması olduğunu, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun, sözleşmenin teminatını teşkil eden ipotekli taşınmaz maliki tarafından ödenmesi nedeniyle ödenen miktarın asıl borçludan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Davalı şirket ile dava dışı ... Bankası arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi, ... Bankasının 15/02/2023 tarihli yazısı, ödeme dekontları, Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2019/1645 Esas sayılı dosyası, Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2021/518 Esas sayılı dosyası, 25/12/2019 tarihli 10.490,00-TL, 31/01/2020 tarihli 12.250,00-TL,05/12/2019 tarihli 24.266,00-TL çek fotokopileri, hesap ekstreleri, bilirkişi raporu, vs deliller dosya arasında mevcuttur.

Mahkememizce, Ankara 18 İcra Müdürlüğünün 2021/518 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalıya karşı 52.000 TL asıl alacak, 262,53 TL çek masrafı ve ipotek fek harcı olmak üzere toplam 52.262,53 TL'nin tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin davalının süresinde itirazı üzerine durduğu, eldeki itirazın iptali davasının İİK.nun 67.maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Somut olayda, davalı ...….Ltd. Şti’nin ... ...

Şubesinden çekmiş olduğu genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borçların teminatını teşkil etmek üzere kendi taşınmazı üzerine ipotek tesis ettiren davacının, dava dışı banka tarafından kredi borçlarının tahsili amacıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlattığı Ankara 29 İcra Müdürlüğünün 2019/1645 Esas sayılı icra takibi nedeni ile ipotekli taşınmazın satışının önlenmesi için yaptığı ödemeyi asıl borçlu şirketten rücuen tahsili amacıyla eldeki dava konusu Ankara 18 İcra Müdürlüğünün 2021/518 Esas sayılı icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğu,

davacının davalının itirazının haksız olduğunu iddia ederek eldeki davayı açtığı, davalı yan ise cevap dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanlarında kredi borcunun düzenli ödendiğini, ödeme dekontlarının incelenmesi gerektiğini, Ankara 29.İcra Müdürlüğü'nün 2019/1645 E. sayılı dosyasına 46.966,00-TL ödeme yaptığını, ayrıca davacının babasına İcra Müdürlüğü'nün 2019/1645 E. sayılı dosyasına yatırılmak üzere 25/12/2019 tarihli 10.490,00-TL, 31/01/2020 tarihli 12.250,00-TL,05/12/2019 tarihli 24.266,00-TL çekler verildiğini , ...'ın bu çekleri tahsil edip kendi adına icra dairesine yatırdığı halde kendisi ödeme yapmış gibi belirtildiğini,

davacı tarafça icra dosaysında talep edilen 52.262,53 TL'sının neye karşılık talep edildiğinin belli olmadığını savunmuş, davacı yanca da replik dilekçesinde davalının cevap dilekçesinde belirttiği çeklerin davalıdan davacının babası tarafından alındığını ve çeklerin borcun bir kısmını kapatmak amacıyla verildiğini, çeklerin borcu kapatmaya yetmemesi üzerine davacı tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığını, ayrıca dava konusu alacağın kaynağı olan kredinin davalının beyan ettiğinin aksine 2013 yılında çekilmiş olan kredi olmayıp aksine daha sonra davalı şirket tarafından kredi olduğunu bildirmiş olup,

mahkemece tarafların cevap ve replik dilekçelerinde belirtikleri hususlar incelenmeksizin, takip konusu borcun hangi kredi sözleşmesinden kaynaklandığı tespit edilmeksizin ve banka kayıtları incelenmeksizin davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

22/07/2020 tarih ve 7251 Sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 35.maddesi ile yapılan değişik HMK'nun 353/1.a-6 maddesi "Mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması" hükmünü içermektedir.

Bu durumda mahkemece, tarafların cevap ve replik dilekçelerinde belirtikleri çeklerin takip konusu borç için alınıp alınmadığı, çeklerin tahsil edilip edilmedikleri, tahsil edilmiş iseler kim tarafından tahsil edildiği, takip konusu borç için alınmış ise tahsil edilen miktarın takip konusu borcu kapatmaya yeterli olup olmadığı, dava dışı banka ile davalı şirket arasında kaç adet kredi sözleşmesi imzalandığı, takip konusu kredi borcunun hangi sözleşmeden kaynaklandığı,

kredinin davalı şirket hesabına mı, yoksa davacı veya babası ... hesabına mı yatırıldığı hususlarının tespiti için bankacı bilirkişiden dava konusu kredi hesaplarının bulunduğu şubede banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle dava konusu işlemlere ilişkin tüm kayıtlar ve işlem dayanakları, genel kredi sözleşmesi, beyanlarda belirtilen çeklere ilişkin kayıtlar incelenerek takip konusu borcun hangi kredi sözleşmesinden kaynaklandığı, ödemenin kime yapıldığı,

çeklerin takip konusu borç için alınıp alınmadığı alınmış ise çeklerin tahsil edilip edilmediği tahsil edilmiş ise takip konusu borcu kapatmaya yeterli olup olmadığına ilişkin bilirkişi raporu alınması uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delil niteliğindedir.

Hal böyle olunca, mahkemece bankacı bilirkişiden dava konusu kredilerin kullandırıldığı şubeye ait banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yaptırılmak ve tarafların cevap ve replik dilekçesindeki beyanları, dosyaya sunulan çek fotokopileri, davalının istinaf dilekçesindeki itirazları da değerlendirilmek suretiyle dava konusu işlemler nedeniyle yukarıda belirtilen hususlarda rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli niteliğe sahip deliller toplanmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikte olan delillerin toplanmadığı ve değerlendirilmediği anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikteki delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmakla talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35. maddesi ile değişik 353/1-a.6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi-... · ... ... ... ...