Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/1654 K.2023/1541

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında araç rehin sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği müvekkili adına kayıtlı aracın dava dışı .... Ltd. Şti.'nin davalı bankanın ...

Şubesi'nden 15/09/2021 tarihinde kullandığı 70.490,00 TL'lik ticari işletme kredisi karşılığında davalı bankaya rehin verildiğini, dava dışı asıl borçlu şirketin müvekkilinin aracını rehin verdiği kredisini düzenli olarak ödediğini, yapılan bu ödemeler düşüldüğünde müvekkilinin taahhüdündeki kalan borç miktarının 62.904,00 TL olduğunu, müvekkilinin aracı ile kaza yaptığını, aracın pert olduğunu, aracın sigorta şirketi olan ...

Sigorta A.Ş.'nin kredi borç kapama bakiyesi ve hesap bilgilerinin belirtilmesini, söz konusu kredi kapama bakiyesinin şube hesaplarına aktarılması halinde rehin kaldırma yazısının şirketlerine ya da müvekkiline ibraz edileceğine dair onay vermesi için davalı bankaya yazı yazdığını, müvekkilinin davalıya bakiye borcu 62.904,00 TL olmasına rağmen, davalının sigorta şirketine verdiği cevapta haksız olarak kredi kapatma bakiyesinin 183.000,00 TL olduğunu, bu miktarın kendilerine ödenmesi durumunda rehin kaldırma yazısı verilebileceğini bildirdiğini, müvekkili tarafından davalı bankaya,

bildirilen bakiye borç miktarının rehin sözleşmesine aykırı olduğu, borç miktarının 62.904,00 TL olarak düzeltilmesi, aksi halde dava yoluna başvurulacağına dair ihtarname gönderildiğini, davalının ihtara cevap vermediğini, sigorta şirketine bildirdiği borç miktarını düzeltmediğini, bu durumda müvekkilinin sorumlu olduğu bakiye meblağ 62.904,00 TL olduğu halde dava dışı sigorta şirketi aracın pert parasının tamamını davalı bankaya ödeyeceğinden müvekkilinin mağdur olacağını belirterek şimdilik müvekkilinin davalıya araç rehin sözleşmesi kapsamında 62.904,00 TL haricinde, 120.096,00 TL borçlu olmadığının tespitine,

sigorta şirketi tarafından anılan miktarın ödenmesi halinde fazla ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; rehnin müvekkilinin her türlü alacağını teminat altına aldığını, rehin bedelinin 140.500,00 TL olduğunu, müvekkilinin bu miktarı talep hakkı bulunduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, banka kayıtları üzerinde inceleme yapan bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere, dava dışı .....Ltd.Şti.'nin kullandırılan çeşitli krediler nedeniyle 15/09/2021 tarihli taksitli ticari kredi haricinde 365.656,05 TL banka alacağı bulunduğu, 15/09/2021 tarihli krediden dolayı da bankanın talep tarihi olan 18/02/2022 tarihi itibarıyla 65.626,69 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, araç rehin sözleşmesinde ... ... Ltd.

Şti.'nin banka nezdinde her ne sebep olursa olsun gerek asaleten gerekse kefaleten doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatı olarak aracın rehin verildiğinin belirtildiği, 140.500,00 TL üzerinden rehin oluşturulduğunun yazılı olduğu, söz konusu rehin sözleşmesi kredi sözleşmesinin eki niteliğinde olup, kredi sözleşmesinden bağımsız olarak düzenlendiğinin söylenemeyeceğini, kredi sözleşmesi ve eki rehin sözleşmesinin TBK'nun 20 vd. maddelerinde düzenlenen genel işlem koşulu kapsamında olduğu,

genel işlem koşulu olan rehin sözleşmesinde açıkça dava dışı şirketin başkaca kredi sözleşmeleri kapsamında da borcu olduğu hususu açıkça yazılarak davacının bilgilendirilmediği, TBK'nun 21. maddesinde karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin yapılması sırasında karşı tarafa bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verilmesi, aksi halde koşulun yazılmamış sayılmasını gerektirdiği, rehin sözleşmesinde başkaca kredi sözleşmelerinden doğan borcun varlığı davacıya açıklanmadığından rehnin sadece 15/09/2021 tarihli sözleşmeyle kullandırılan kredi için verildiğinin kabul edildiği,

davalının talep tarihi itibariyle işbu krediden kaynaklanan alacağının 65.626,69 TL olduğunun alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği, bu tutarın üzerindeki 117.375,31 TL'lik kısımından dolayı davacının rehin sebebi ile borçlu olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 18/02/2022 tarihi itibarıyla ... plakalı araç rehini nedeniyle davalı bankanın rehinli alacak tutarının 65.626,69 TL olduğu, banka tarafından 18/02/2022 tarihinde bildirilen borç kapama tutarı 183.000,00 TL'nin 117.375,31 TL'sinden davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının itirazlarının haksız olduğunu, alınan teminatların banka nezdinde her türlü alacağın karşılığını oluşturduğunun imzalanan sözleşmede hükme bağlandığını, imzalanan sözleşmenin iyice okuyup anlaşıldıktan sonra imzalanmasına ilişkin sorumluluğun sözleşmeyi imzalayanda bulunduğunu, aksi düşüncenin hakkaniyete aykırı olacağını, imzalanan sözleşmenin tek sayfalık rehin sözleşmesi olup, imzalayan kişinin bunu bileceği ve kabul ederek imzalayacağının açık olduğunu, rehin sözleşmesinde belirtildiği üzere rehin bedeli 140.500,00 TL olup, yasalar gereği müvekkilinin bu miktarı talep etme hakkı bulunduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; dava dışı asıl borçlu şirketin kullandığı kredi nedeniyle bankaya rehnedilen aracın trafik kazası sonucu hasarlanması nedeniyle dava dışı sigorta şirketince hasar bedelinin ödenmesi aşamasında bankanın sigorta şirketine bildirdiği kredi kapama bakiyesinin rehin ile teminat altına alınan kredi borcunun üzerinde bulunması, rehnin asıl borçlunun tüm kredi borçlarını teminat altına almadığı iddiasıyla açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nun "Başvuru Süresi" başlıklı 341. maddesine göre, istinaf yoluna başvuru süresi iki hafta olup bu süre ilamın taraflara/vekillerine tebliğinden itibaren işlemeye başlayacaktır.

Davanın kısmen kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesi kararı davalı vekiline 12/07/2023 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Anılan tarihten itibaren başlayacak olan iki haftalık istinaf süresinin son günü 26/07/2023 olup, anılan tarih adli tatil süresi içerisinde olduğundan HMK'nun 104. maddesi uyarınca adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılacağından 08/09/2023 günü son gündür. Davalı vekili ise istinaf süresinin son günü olan 08/09/2023 tarihinden sonra, 11/09/2023 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin süresinde yapılmayan istinaf başvurusunun HMK'nun 352. maddesi uyarınca reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.