Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/209 K.2024/300

Menfi tespit davasında ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne, kısmen redddine dair verilen karara karşı karşı taraf vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; davalının müvekkili şirketten 2018 yılı Eylül ayından 2023 Eylül ayına kadar olan ''huzur hakkı'' alacağının varlığı iddiası ile müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlattığını, Ankara 3. Genel İcra Dairesinin 2023/240632 Esas sayılı dosyası kapsamında müvekkili şirkete ödeme emrinin tebliğ edildiğini ve kesinleştiğini, davalının alacağı bulunmadığı halde takip yolu ile toplamda 192.000,00 TL alacak faiz ve fer'ilerini talep ettiğini iddia ederek müvekkili hakkında başlatılan takibin durdurulmasını, mahkeme aksi kanaatte ise icra dosyasına yapılan ödeme ve yapılmış hacizlerin teminat karşılığında ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 22/11/2023 tarihli karar ile; icra takibinin durdurulması talebinin İcra ve İflas Kanununun 72/3. maddesi gereğince reddine, icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi talebinin İİK.nun 72/3 maddesi gereğince kabulü ile, Ankara 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/240632 Esas sayılı dosyasında ... tarafından başlatılan icra takibinde, ihtiyati tedbir talep eden tarafça icra veznesine yatırılmış veya yatırılacak paranın alacaklı ...'a ödenmemesi için İcra ve İflas Kanununun 72/3. maddesi gereğince ihtiyati tedbir konulmasına,

İcra ve İflas Kanununun 72/3. maddesi gereğince icra takibine konu toplam alacağın (192.000,00 TL) takdiren %20 tutarı olan 38.400,00 TL teminat alınmasına, teminat bedelinin nakit olarak yatırması yahut bu miktarda kesin banka teminat mektubu ibraz etmek suretiyle dosyaya depo edilmesini müteakip karardan bir suretin yerine getirilmesi için Ankara 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/240632 Esas sayılı dosyasına gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karşı taraf vekili istinaf dilekçesinde özetle; alınan teminat miktarının en az %115 olması gerekirken %20 oranında teminat alınmasının hatalı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbirin reddi ara kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; ihtiyati tedbir kararına itiraz istemine ilişkindir.

HMK'nun "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341. maddesinin 1. fıkrası, "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir."

Davacı yanın dava dilekçesinde yer alan ihtiyati tedbir talebi üzerine, mahkemece 22/11/2023 tarihli karar ile karşı taraf davalı dinlenmeden dosya üzerinde yapılan inceleme ile davacı yanın ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiş, ihtiyati tedbir ara kararı üzerine davalı vekili tarafından HMK'nun 394. maddesi kapsamında ihtiyati tedbir ara kararına itiraz edilmiştir.

Bilindiği üzere HMK'nın 389/(1). maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, HMK'nın 390/(2). maddesinde de hakimin talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı taraf dinlenmeden de tedbir kararı verebileceği hüküm altına alınmıştır. HMK'nın 390/(3). maddesinde ise tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca tarafların dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı hukuki korumadır.

6100 sayılı HMK'nun 394. maddesinin 4. fıkrasının 3. cümlesi "Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir." hükmünü içermektedir. Anılan hükümden de anlaşılacağı üzere, ihtiyati tedbir kararına itirazın ihtiyati tedbir kararını veren mahkeme tarafından duruşma açılarak incelenmesi gerekir.

Somut olaya gelindiğinde ise davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararına itirazı üzerine ilk derece mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda ihtiyati tedbir kararına itiraz talebinin reddine hükmedilmiştir.

HMK 341-maddesine göre yüze karşı verilen ihtiyati tedbir kararına karşı doğrudan istinaf kanun yolu açıktır. Karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir kararına karşı HMK 394. maddesine göre itiraz yolu yolu açık itiraz yargılamasına da duruşma yapılmak zorundadır. Eldeki dosyada davalı yokluğunda verilen ihtiyati tedbir kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmuş ise de bu dilekçe itiraz dilekçesi olarak kabul edilmelidir.

Olayların anlatımı taraflara, hukuki nitelendirme ise hakime aittir. İhtiyati tedbir talebinin kabulüne ilişkin ara karar karşı taraf dinlenilmediğinden verildiği için istinafa tabi karar niteliğinde olmayıp HMK 394.maddesine göre itiraza tabidir. Verilen ara karara karşı, karşı taraf davalı vekilinin itirazlarını içerir istinaf talepli dilekçe karşısında mahkemece yapılması gereken iş, dilekçenin ihtiyati tedbir ara kararına karşı itiraz niteliğinde olduğu gözetilerek ihtiyati tedbir ara kararına karşı HMK'nun 394. maddesi gereğince duruşma açılarak itiraz yargılamasının yapılıp, itiraz hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesinden ibarettir.

Tüm bu nedenlerle karşı taraf davalı vekilinin itiraz niteliğindeki dilekçesi hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.