Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/665 K.2025/1785

Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin kredi kullanarak almış olduğu taşıtı davalıya kasko sigortası yaptırttığını, aracın hakkında yakalama emri olması nedeniyle çekildiğini ve yediemine teslim edildiğini, borcunu ödeyerek aracını almak için icra müdürlüğüne gittiğinde kendi aracı ile birlikte birçok aracın otoparktan götürüldüğünü, bu eyleme ilişkin savcılık tarafından soruşturma başlatıldığını, taşıtını çalıştıramaması nedeniyle borçlarını ödeyemediğini, kredi veren banka aracılığıyla davalıyla görüşüldüğünde zararın karşılanamayacağının belirtildiğini iddia ederek şimdilik 10.000,00 TL nin davalıdan başvuru tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 06/12/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile alacağını 70.000,00 TL ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı sigortalının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davaya konu edilen poliçede Dain ve Mürtehin sıfatıyla ... Şubesinin kayıtlı olduğunu, bu durumda sigortalı durumunda olan rehin hakkı sahibi olduğundan tazminat talep etme hakkının da öncelikle ...

Bankasında olduğunu, rehin hakkı sahibinin davaya muvafakati bulunmadığından öncelikle davanın reddine arar verilmesi gerektiğini, dava konusu traktör üzerinde haciz kaydı bulunduğu ve haczin devam ettiği anlaşılmakta olup, haciz kaldırılmadan ve araç üzerindeki takyidatlar kaldırılmadan davacıya ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, davaya konu ... plakalı traktör 24402480 no.lu Zirai Traktör Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi ile 31.12.2016/31.12.2017 dönemine ilişkin olarak sigortalandığını,

sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan aracından doğan menfaatin poliçede belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, özel şartlar ve klozlar çerçevesince teminat altına alındığını, hasarın ihbarını takiben sunulan belgeler kapsamında gerekli inceleme ve değerlendirmelerin yapıldığını, yediemin otoparkına teslim edilen araçların vediemin tarafından otopark dışına çıkarılmak sureti ile gerçekleştirildiği ve bu konuda halen yürütülen bir savcılık soruşturması bulunduğunu,

poliçe teminat kapsamında 'Aracın Çalınması' halinin teminat kapsamında olduğunu, olayda hırsızlık fiilinin bulunmadığını, dava konusu bakımından hırsızlık/çalınma durumu değil, TCK Madde 289 kapsamında Muhafaza Görevini Kötüye Kullanma suçunun mevcut olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, yapılan hasar ihbarını takiben Poliçe ve Kasko Sigortası Genel Şartları kapsamında hasarın tespiti amacıyla yaptırılan ekspertiz incelemesinde poliçe genel ve özel şartları çerçevesinde yapılan değerlendirmede aracın piyasa rayiç değerinin 70.000,00-TL olduğunun tespit edildiğini,

bununla birlikte yine davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile araç üzerinde rehin ve haciz kayıtlarının bulunması nedeni ile yasal düzenlemeler ve Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca davacıya herhangi bir tazminat ödemesi yapılabilmesinin de mümkün olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının, kasko sigortası poliçesi kapsamında 70.000,00 TL'yi davalıdan talep edebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne, 70.000,00 TL alacağın 02.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu olayın TCK'nun 141.maddesi anlamında bir hırsızlık olmayıp, TCK'nun 289.maddesi kapsamında muhafaza görevini kötüye kullanma suçunu oluşturduğundan kasko teminatı dışında olduğunu, konu ile ilgili Elmadağ Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/372 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, yine dava konusu olayın 3.kişilerin kötüniyetle verdikleri zarar olarak da değerlendirilemeyeceğini, ıslah edilen miktarın zamanaşımına uğradığını, dava kısmi dava olarak açıldığından ancak ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilebileceğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, çalındığı iddia olunan sigortalı araç nedeniyle meydana gelen zararın kasko sigorta poliçesi kapsamında tazmini istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Elmadağ Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/372 Esas sayılı dosyası, kasko sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ekspertiz raporu, Elmadağ Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/1105 nolu soruşturma dosyası vs deliller dosya arasında mevcuttur.

Elmadağ Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/372 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacıya ait davalı şirket nezdinde sigortalı ... plakalı traktöründe aralarında bulunduğu araçların dava dışı ... yediemin otoparkına teslim edildikten sonra yediemin otoparkından çıkartılıp satılması nedeniyle yediemin otoparkı sahibinin de aralarında bulunduğu sanıklar hakkında TCK'nun 289/1-1.cümle maddesi gereğince cezalandırılmaları istemiyle açılan kamu davasının derdest olduğu anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 165.maddesinde; "(1)Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine veyahut dava konusu ile ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir.

(2)Bir davanın incelenmesi veya sonuçlandırılması başka bir davanın veya idari makamın çözümüne bağlı ise mahkeme, ilgili tarafa görevli mahkemeye veya idari makama başvurması için uygun bir süre verir. Bu süre içinde görevli mahkemeye veya idari makama başvrulmadığı taktirde, ilgili taraf bu husustaki iddiasından vazgeçmiş sayılarak esas dava hakkında karar verilir." hükmü düzenlenmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 74. maddesi gereğince hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleri ile bağlı olmadığı gibi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararı ile bağlı olmayıp, ceza hakiminin kusurunun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı hukuk hakimini bağlamaz ise de; ceza mahkemesinin maddi vakıanın sübutuna ilişkin mahkumiyet kararı hukuk hakimini bağlayacaktır. Doktrin ve Yargıtay uygulamaları bu doğrultudadır. (Yargıtay 15. HD 23/01/2020 gün ve 2019/1759 esas 2020/210 karar)

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesinci 6100 sayılı HMK'nın 165.maddesi hükmü gözetilerek bekletici mesele hakkında karar verilip Elmadağ Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/372 Esas sayılı dosyasında ceza dava dosyasının neticesinin beklenilmesi gerekirken esasa girilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/(1)-a.4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin kararı esastan incelenmeksizin kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -